Sîyasetmedaro kurd ê Rojhelatê Kurdîstanî Dr. Evdirrehman Qasimlo 37 serrî ra ver, 13ê temmuza 1989î de Vîyana de çend embazanê xo reyde temsîlkaranê Komara Îslamî ya Îranî reyde ame têhet û hetê temsîlkaranê komarî ra netîceya suîqestî de bi guleyan, embazanê xo reyde ame kiştiş.
Sîyasetmedaro kurd ê Rojhelatî Dr. Evdirrehman Qasimlo embazanê xo Abdullah Qadirî Azar, Fazil Resul û çend endamanê bînan ê heyetê kurdî reyde 37 serrî ra ver netîceya suîqestê Komara Îslamî ya Îranî de şaristanê Vîyana yê paytextê Avusturya de ameyî kiştiş. Na hedîse sey sîyasatêko sîya û lêmin tarîxê dinya de cayê xo girewt û dimayê na hedîse bi taybetî şarê kurdî rîyê rasteqîn ê Komara Îslamî yê Îranî di. Hukmatê Avusturya derheqê hedîse de dewa akerd, labelê rixmê 37 serran zî dewa de averşîyayîşêk nêbi û kiştoxî agêrayî Îran.
Unîversîte Parîs de waneno
Sîyasetmedaro kurd ê Rojhelatij Dr. Evdirrehman Qasimlo, 22yê kanûna 1930î de dewa Qasimlo ya Urmîye ya Rojhelatê Kurdîstanî de ameyo dinya. Qasimlo serra 1948î de seba domnayîşê wendişê xo yê unîversîte şino Parîs. Uca de wendişî reyde, tewrê çalakîyanê sîyasîyan zî bî. Kongreya Hîrêyine ya Partîya Demokrat a Kurdîstana Îranî (PDK-Î) de ke temmuza 1972î de ameybî viraştene, o bi endamê Komîteya Merkezî ya partî. Ney ra pey serra 1974î de sey Sekreterê Pêroyî yê partî ame weçînayene û pêro kongreyan ra pey zî reyna seba nê wezîfeyî ame weçînayene.
Tesîrê hedîseyanê sîyasîyan sîyasatê Qasimloyî ser o
Demê sekreterîya pêroyî ya Qasimlo, hedîseyanê muhîm û dîyarkeran ê tarîxê Îran û Kurdîstanî reyde bi hemdem. Şorişê Îranî yê serra 1979î dayîşûgirewtişê PDK-Î yê hukmatê demkî yê dimayê şorişî reyde, destpêkerdişê pêkewtişanê çekdaran mîyanê partî û hukmatê Komara Îslamî de û sewbîna pêkewtişê tay partî û hêzanê siyasîyan ê Kurdîstanî reyde rayîrê sîyasî yê partî û cayê Qasimlo yê tarîxê neweyî yê Kurdîstan û Îranî ser o tesîrêko pîl kerd.
Masaya dayîşûgirewtişî ser o ame kiştiş
Labelê hedîseya tewr muhîm a cuya sîyasî ya Dr. Qasimloyî, şehîdkerdişê ey ê masaya dayîşûgirewtişî yê şaristanê Vîyana de bîye. Dewamê dayîşûgirewtişanê nîmcet ê mabênê PDK-Î û Komara Îslamî yê Îranî de, 13ê temmuza 1989î de kombîyayîşêk apartmanêka Avusturya de şaristanê Vîyana de ame viraştene. Amancê nê kombîyayîşî o bi ke seba meseleyê Rojhelatê Kurdîstanî rayîrêko sîyasî bêro vînayîş û waştiş û heqê şarê kurdî bêrê munaqeşakerdiş.
Kiştoxî agêrayî Îran
Labelê, demê nê dayîşûgirewtişî de heyetê Komara Îslamî ya Îranî, Dr. Evdirrehman Qasimlo, Abdullah Qadirî Azar û Fazil Resul ke nuştox û mabênkarêk Başûrê Kurdîstanî ra bi, bi gulebarankerdişî şehîd kerdî. Pêro endamê heyetê nê hêrişî de ameyî kiştene. Dimayê nê suîqestî, dewleta Avusturya dewayêk akerd û seba hîrê endamanê ekîbê terorî, bi serekîya Mihemed Cefer Sehrarudî, qerarê girewtişî vet. Labelê na dewa tu wext nêresaye netîce û endamê ekîbê terorî agêrayî Îran.
Qasimlo demokrasî ra bawer kerdêne
Nika dima ke 37 serrî qetilkerdişê Dr. Qasimlo û embazanê ey ser ra vîyartê, na dewa hema zî bênetîce sîstemê edalet ê Avûstûrya de menda. Dr. Qasimlo bawer kerdêne ke Komara Îslamî ya Îranî diamyê mergê Rûhullah Xûmeynî do xo newera dîzayn bikera û bi rayîrêko siyasî meseleyê Kurdîstanî çareser bikera. Nê semedî ra, o her tim serê dayîşûgirewtiş, dîyalog û çareserîya dîplomatîk de vindertêne û bawer kerdêne ke meseleyê kurdî tena bi qiseykerdiş û dayîşûgirewtişan çareser bena, bi şer û zilmî nê.
Sey temsîlkarê kurdan ame weçînayene
3ê tebaxa 1979î de Qasimlo tewrê weçînayîşanê Meclîsê Xebate yê Destûra Bingeyên ê Îranî bi û bi 113 hezar û 773 vengan şaristanê Azerbaycana Rojava ra sey temsîlkarê kurd ame weçînayene.
Xûmeynî vera kurdan ‘cîhad’ dabi destpêkerdene
Sewbîna dimayê hedîseyê Paweyî, rayberê Komara Îslamî ya Îranî Rûhullah Xûmeynî, 17ê tebaxa 1979î de qiseykerdiş xo de kurdî sey “kafir” bi name kerdî û fermanê cîhadî vera komanê çekdaran ê kurdan vet. No qiseykerdiş û nê qerarî bîyê nuqtayanê tewr muhîm ê zêdebîyayîşê pêkewtişanê mabênê hukmataê Komara Îslamî û hêzanê kurdan ra yew.
