Hûsîyê ke bi yew operasyonê hîrayî şaristanê qeraxê Deryaya Sûrexî û zaf girawî girewtî binê kontrolê xo, vera Hukmatê Yemenî û Erebîstana Seudî yew awantajo pîl vist destê xo. Îran zî sey mîmarê nê operasyonî yeno erjnayene, dima Neqebê Hurmizî, Neqebê Bab el-Mendebî zî çarna wareyê şerî û vera DYA û Îsraîlî yew awantajo gird kerd dest û tehdîdê serê ekonomîya dinya vet astêka newîye.
Averşîyayîşê leşkerî û stratejîkî yê Başûrê Deryaya Sûrex û Herêma Kendawî de, krîzê Yemenî vurna astêka newîye ser. Dima ke hêzanê Hereketê Ensarullahî (Hûsî) şaristanê stratejîkî El-Mûha, Neqebê Bab el-Mendebî û girawê dormeyî vistî binê kontrolê xo, Hucreyê Îraqî zî bi teyareyanê bêmerdiman (ÎHA) îstasyonê lûleya petrolî yê Erebîstana Seudî kerdî hedef. No averşîyayîş raşterast asayîşê deryakarîya dinya û xetê enerjî fineno tehlûke.
Hûsîyan şaristanê stratejîkî kerdî destê xo
Çarçewaya gamanê leşkerî yê neweyî de, hêzê Hûsiyan verê xo çarna qeraxê rojawanê Yemenî. Hûsîyan dima hêrişanê giranan, şaristano stratejîk El-Mûha û lîmanê aye yo girîng bi temamî zeft kerdî. Na game sîstemê leşkerîye ya qeraxê rojawanî ser û bin kerd û hêzê hukmatî mecbûr mendî ke ver bi başûrê şaristanî peyser biancîyê.
Kontrolkerdişê Zubabî û kewtişê mîyanê girawan ê stratejîkan
Dima Mûhayî, Hûsîyan bêmabên operasyonê xo hîra kerd û resayî qezaya Zubabî ke nêzdîyê Neqebê Bab el-Mendebî ya. Yewîneyê Hûsîyan dima peyserantişê hêzanê deryayî, bê ke bi yew xoverdayîşî girdî rî bi rî bibê, kewtî Girawa Meyyûnî ke merkezê Neqebî de yo. Eynî wext de kontrolê Girawanê Hanîş û Zukarî yê Deryaya Sûrxe de zî kewt destê Hûsiyan. Bi nê gaman Hûsî resayê noxteyê ke şênê bi fuzeyanê xo yê kilmmenzîlan zî seyrûseferê keştîyan ê Neqebî bidê vindarnayene.
Hêrişê serê lûleya petrolî ya Erebîstanê Seudî û hemkarîya Îraqî
Hemwextê averşîyayanê Yemenî de, xetê lûleya petrolî ya Rojhelat-Rojawanî ya herêman ê Rîyad û Medîneyî yê Erebîstana Seudî de bi raya zaf teyareyanê bêmerdiman (ÎHA) ameye hedefgirewtene. Netîceya nê hêrişî de zerarê madî û birîndarî virazîyayî. Dima cigêrayîşan eşkera bi ke nê ÎHAyî miyanê erdê Îraqî ra ameyê hewayadayene. Naye ra Hukmatê Îraqî Fermandarê Operasyonanê Meysanî wezîfe ra girewt.
Neteweyê Yewbîyayan bilez kom bîyî: Şerê herême bî rastîyêk
Serê vengdayîşê dewletanê herême û rojawan ser, Meclisê Asayîşî yê Neteweyanê Yewbîyayan (NY) bi kombîyayîşêko bilez ame têhet. Kombîyayîş de DYA, Îngilîstan û Fransaya piştgiriya xo seba asayîşê deryakarîye eşkera kerd. Temsîlkaro taybetî yê NYyî seba Yemenî, Hans Grundbergî îqazêko sert da û dîyar kerd ke tehlûkeyê vejîyayîşê şerêko pêroyî û herêmî êndî bî yew rastîya ke nêyena redkerdene. Eynî wext de, dewletê sey Qeter, Behreyn, Urdun û rêxistinê sey KÎK û Rabîta, hêrişê serê binawanîya petrolî ya Seudîye bi huşk şermezar kerd û îlan kerd ke ê paştî danê her game ke Rîyad seba pawitişê asayîşê xo bierzo.
Seudîyî bombarduman kenê, Hûsî aver şonê
Teyareyê şerî seba vindarnayîşê averşîyayîşê Hûsîyan bêmabên bombarduman kenê. Hetê bînî ra hêzê Hûsîyan ver bi rojhêlat (Al Arah) aver şonê. Her çiqas ame îdîakerdene ke Erebîstanê Seudî rasterast nêkeweno mîyanê pêrodayîşanê erdî zî, fikarê ke no krîz bivurnîyo yew rî bi rîbîyayîşêko herêmî û raye seba awankerdişê kampanê leşkerîyan yê hêzanê xerîban (sey Îsraîlî ya Somalîlandî) abikero, her ke şono zêdeyêr benê.
‘Mîmarê operasyonî Îran o’
Goreyê pisporanê asayîşî rolê Îranî na alozî de tena sey paştgirêko leşkerî û malî nîyo. Pisporî dîyar kenê ke Îran sey muhendîsê serêkeyî yew planê pîlerî û stratejîk ê şerî yo. Goreyê erjnayîşanê pisporan Tehran bi raya neqlkerdişê çekanê averşîyayan, teknolojîya dronan û fuzeyan Hûsiyan keno yew wasitayê hêzî.
Îran wazeno Neqeban kontrol bikero
Çimeyê pisporan dîyar kenê ke Îran bi raya Hûsiyan hewl dano ke Neqebanê ke seba tîcaretê dinya yê stratejîkan kontrol bikero û tîya ra feyde bigîro. Pisporî vanê ke bi nê operasyonê Hûsîyan Îran hewl dano ke hem Neqebê Hurmizî û hem zî Bab el-Mendebî bifîno binê kontrolê xo yo nêraşteraşt. Bi nê hewayî, Îran hem vera Erebîstanê Seudî û hemkaranê ey yê Kendawî, hem zî vera DYA û Îsraîlî yew awantajo gird gêno dest.
