• Kurmancî
  • Kirmanckî
  • |
  • Derheqê Ma De
  • |
[email protected]
Ajansa Welat
21 MIJDAR 2026
No Result
View All Result
  • ROJANE
  • CINÎ
  • EKONOMÎ
  • POLÎTÎKA
  • EKOLOJÎ
  • KOMEL
  • WEŞÎYE
  • DINYA
  • FORUM
  • HUQÛQ
  • KULTUR
  • SPOR
  • Heme Xeberî
  • ROJANE
  • CINÎ
  • EKONOMÎ
  • POLÎTÎKA
  • EKOLOJÎ
  • KOMEL
  • WEŞÎYE
  • DINYA
  • FORUM
  • HUQÛQ
  • KULTUR
  • SPOR
  • Heme Xeberî
No Result
View All Result
Ajansa Welat
No Result
View All Result

Hunermendê şîîra Kurdkî ya moderne: Şêrko Bêkes (1940-2013)

Lêl AMED / AW

4 TEBAX 2025 - 01:00
Kategorî: KIRMANCKÎ - FORUM, KIRMANCKÎ - KULTUR, KIRMANCKÎ - MANŞET
A A
Şêrko Bêkes, edebîyatê Kurdkî yê seserra 20ine de tewr şaîranê pîlan û newekeran ra yew o. Ey, bi eser û vinderdişê xo, şîîra Kurdkî de rîpelêko newe akerdo û nameyê xo tarîxê edebîyatî de bi herfanê zêrînan nuşnayo. Cuye û hunerê ey o ke bi têkoşînê azadîye yê şarê Kurdî reyde têde vîyarto, ey kerd o yew vengêko pîl.

Şêrko Bêkes, 2ê Gulane 1940 de, paytextê kulturî yê Başûrê Kurdîstanî Silemanî de ameyo dinya. O lajê şaîrê namdarî Fayeq Bêkesî yo. Domaniya ey, Silemanî de mîyanê yew muhîtê edebî û welatperwerî de vîyarna. Bandora pîyê ey ke o zî yew şaîro welatperwer bi, Şêrko ser o zaf bi. No karakter, hunerê ey rê şekil da.

Ey, eserê xo yo yewin bi nameyê “Tirîfey Helbest” (Tîrêja Şîîre) serra 1968î de weşana. No kitab ra pey, eserê neweyî vetî û edebîyatê Kurdkî de cayê xo hêdî hêdî zexm kerd.

Têkoşînê sîyasî û serrê surginî

Cuyê Şêrko Bêkesî, têkoşînê sîyasî yê Kurdan ra qet cîya nîyo. Serra 1965î de tewrê refanê pêşmergeyan bi û radyoya şorişî “Dengê Kurdistanî” (Vengê Kurdîstanî) de xebitîya. Şîîr û nuşteyê ey, seba şarê Kurdkî bîyî veng û moral.

Labelê, seba zextê rejîmê Baasî yê Îraqî, serra 1986î de neçar mend ke welatê xo terk bikero û sirgûn bibo. O verî şi Îtalya û uca ra zî derbazê Swêdî bi. Ey, serranê sirgûnî de zî hunerê xo û têkoşînê xo ramit. Zafaneyê eseranê xo yê tewr muhîman nê serran de nuştî.

Badê ke serra 1991î de Hukmatê Herêma Kurdîstanî awan bi, o agêra welatê xo û serra 1992î de kabîneya yewine de sey Wezîrê Kulturî wezîfe kerd.

Newekerîya şîîra ey de

Şêrko Bêkes, tenê yew şaîro sîyasî nîyo, eynî wextî de edebîyatê Kurdkî de yew reformîst o. O, tewrê grûba edebî ya bi nameyê “Rwanga” (Vîzyon) bi ke armancê înan modernîzekerdişê edebîyatê Kurdkî bi. Ey, form û qaydeyanê şîîra klasîke ra xo cîya kerd û hawayêko newe, hawayêko azad ard şîîra Kurdkî. Yew tewirê newe yo ke ey îcad kerd “poster-şîîre” bîye. Nê, şîîrê kilm, vurî û bi tesîr bîyî ke zîhnê wendekarî de manenê. Ziwanê ey sade, roşan û zaf bihêz o. Temayê serekî yê şîîranê ey welatperwerîye, eşq, azadî, vîndîbîyayîş, trajedîyê sey Helebçe û Enfalî û tebîet ê.

Mîras û wesîyetê ey

Şêrko Bêkes, pey xo de xezîneyêka pîle verada. Bi desan kitabê şîîran, nuşteyî û yew dîwano gird ke heme eserê eyî xususî keno, ey ra pey mendê. Eseranê ey ra tayênê namdarî nê yê: “Dall”, “Derbendî Pepûle”, “Kursî”, “Mêrgî Zergeweze”, “Ezmûn” û “Xaç û Mar û Rojmêrê Şaîrekî”.

O, 4ê Tebaxe 2013 de, Stokholm de şi heqîya xo ser. Labelê wesîyetê ey zî sey şîîranê ey bi mana bi. Ey waşt ke cenazaya ey Silemanî de, “Parka Azadî” de bêra definkerdene. No park, verî qişleya leşkerî ya rejîmê Baasî bîye. Bi nê wesîyetê xo, ey peyamêko peyên û xurt da: cayê ke verî sembolê zextî bi, ewro bîyo sembolê azadîye û baxçeyê kulturî.

Netîce de, Şêrko Bêkes, sey hunermendê şîîra moderne yê Kurdan yeno zanayene. O, mabênê şîîra klasîke û moderne de pirdêk awan kerd, vengê şarê xo bi û bi hunerê xo sînoran derbaz kerd. Eser û bîranîya ey do hertim mîyanê şarê Kurdî de biciwîyê.

Tags: kirmanckîLêl AmedŞêrko BêkesŞîîrZazaki
ShareTweetSendShareShare

Nûçeyên Din

Hûmara teşrîna peyêne ya Bajarî vejîyaye: Xeyalê Amedsporî bi xêzan gandar beno

Hûmara teşrîna peyêne ya Bajarî vejîyaye: Xeyalê Amedsporî bi xêzan gandar beno

5 MIJDAR 2026
Weşanxaneya Belkî ra 6 kitabî vejîyayî

Weşanxaneya Belkî ra 6 kitabî vejîyayî

23 COTMEH 2026
Nuştox Bedrîye Topaçe: Şertê ma çi benê wa bibê, ganî ma wayîrê ziwanê xo vejîyê

Nuştox Bedrîye Topaçe: Şertê ma çi benê wa bibê, ganî ma wayîrê ziwanê xo vejîyê

5 COTMEH 2026
DEM Partî, DBP û şaredarîyanê Amedî de zazakî

DEM Partî, DBP û şaredarîyanê Amedî de zazakî

29 ÎLON 2026
Remzî Azîzoglu: Wa ziwanê Kurdî bibo ziwano fermî

Remzî Azîzoglu: Wa ziwanê Kurdî bibo ziwano fermî

6 ÎLON 2026
Grûba Xebate ya Vateyî kombîyayîşê xo yê 42. Amed de dest kerd ci

Grûba Xebate ya Vateyî kombîyayîşê xo yê 42. Amed de dest kerd ci

3 ÎLON 2026

↗️ XEBERÊ KE ZAF AMEYÊ WENDIŞ

TOHAV’î avûkatê Kurdî yê ke ameyê qetilkerdiş vîr ardî

TOHAV’î avûkatê Kurdî yê ke ameyê qetilkerdiş vîr ardî

21 MIJDAR 2026
Aqûbeta cinîyanê ke ameyê kiştiş û vîndîkerdiş ame persayîş

Aqûbeta cinîyanê ke ameyê kiştiş û vîndîkerdiş ame persayîş

21 MIJDAR 2026
‘Ma do bi awankerdişê komîneyan nê prosesî de biresê serkewtiş’

‘Ma do bi awankerdişê komîneyan nê prosesî de biresê serkewtiş’

21 MIJDAR 2026
Hesekê de ciwanêk bi gulleyanê eskeranê Tirkan ame kiştiş

Çalakîya KHK’yî: ‘Polîtîkaya îxracî hêrişêko vera keda cinîyan a’

21 MIJDAR 2026
Girewteya neweşe Newroz Bozkurte vaznaya ra neweşxane!

Muracatê peydeştişê înfazî yê seba Newroz Bozkurte bê cewab mend

21 MIJDAR 2026

ARŞÎV

  • MIJDAR 2026 (294)
  • COTMEH 2026 (357)
  • ÎLON 2026 (274)
  • TEBAX 2026 (308)
  • TÎRMEH 2026 (406)
  • HEZÎRAN 2026 (336)
  • GULAN 2026 (327)
  • NÎSAN 2026 (349)
  • ADAR 2026 (422)
  • SIBAT 2026 (387)
  • ÇILE 2026 (540)
  • KANÛN 2025 (254)
  • MIJDAR 2025 (226)
  • COTMEH 2025 (209)
  • ÎLON 2025 (232)
  • TEBAX 2025 (210)
  • TÎRMEH 2025 (299)
  • HEZÎRAN 2025 (257)
  • GULAN 2025 (334)
  • NÎSAN 2025 (265)
  • ADAR 2025 (317)
  • SIBAT 2025 (317)
  • ÇILE 2025 (298)
  • KANÛN 2024 (293)

Ajansa Welat, bi xeberanê xusûsîyan, dosya, cigêrayîş, dîmen û vengan komelî agahdar û roşnî kena.

Bi şîarê agahîyanê raşt û objektîfan weşanî esas gêna, serê şopa heqîqetî de agahîyan vila kena.

Ajansa Welat bi xeber û tedeyanê xo bena veng û rengê welatî.

Xwediyê Îmtîyazê: Fahrettin Kılıç

Berpirsiyarê Karên Nivîsan: Mahmut Altıntaş

Navnîşan: Fırat Mahallesi, 553. Sokak, Tanlar Şehri Teras Evleri, B Blok,
Kat: 5 - No: 40, Kayapınar, Diyarbakır

Telefon: +90 (532) 519 37 73

E-mail: [email protected]
Malper: www.ajansawelat1.com
Twitter Youtube Instagram Whatsapp
  • Serrûpel
  • Têkilî
  • Derbarê Me De

© 2024 Ajansa Welat ● Yekemîn Ajansa xwerû Kurdî ● Hemû maf parastî ne

No Result
View All Result
  • HEME XEBERÎ
  • ROJANE
  • CINÎ
  • EKONOMÎ
  • POLÎTÎKA
  • EKOLOJÎ
  • KOMEL
  • WEŞÎYE
  • DINYA
  • FORUM
  • HUQÛQ
  • KULTUR
  • SPOR
  • KURMANCÎ

© 2024 Ajansa Welat ● Yekemîn Ajansa xwerû Kurdî ● Hemû maf parastî ne