Goreyê raporê Merkezê Heqanê Gedeyan ê FÎSA’yî, mîyanê 5 aşman de tewr kêm 303 gedeyî cuya xo ra bîyê û şaristanê ke tewr zêde mergê gedeyan tede qewmîyayo zî Riha yo.
Merkezê Heqanê Gedeyan ê FÎSA’yî raporê xo yê aşma Çele-Gulana 2026î weşana. Goreyê raporê ke agahîyanê medyaya herêmî, neteweyî û rêxistinanê heqanê merdiman ameyê arêkerdene 5 aşmanê verênan de Tirkîya de tewr kêm 303 gedeyî rîyê sebebanê ke vernîya înan nêameya girewtene, yanî rîyê xemsarîye ra dinyaya xo bedilnaya.
Cigêrayîşo ke binpaykerdişê heqê weşîye 69 şaristanan de kerdo, sey serranê verênan hûmara tewr zêde ya mergê gedeyan Riha de (18 gede) tespît kerda. Dimayê Riha; Antalya bi 16 mergan, Mereş û Stenbol zî bi 14 mergê gedeyan ameyê dîyarkerdene.
Hedîseyan de ke dezgehanê pêroyî de yan zî rîyê xemsarîya rayedaran qewmîyayî, tewr kêm 46 gede merdê. 22yê nê gedeyan wextê girewtişê xizmetanê weşîye de, 20yê ci wextê perwerdeyî de, 2yê ci wextê ewnîyayîşî de û 2yê ci zî wexto ke xizmetanê îdareyanê herêmî ra îstîfade kerdêne, cuya xo ra bîyê. FÎSAyî dîyar kerd ke na rewşe encamê çinbîyayîşê mekanîzmayanê pawitişî ya gedeyan a.
Rîyê canêardişê wezîfeyanê xo yê qeydeyan, çimdarî û averberdişê polîtîkayanê vernîgrewtişî yê dewlete ra, tewr kêm 257 gedeyî cuya xo ra bîyê. Nê mergî binê sernameyanê teda, mergê cayê karî, peygoşkerdiş û binpaykerdişanê bînan de ameyî barekerdene. Eynê wextî de, tewr kêm seba 26 gedeyan ame îdiakerdene ke xo kişto, 8 gedeyî hedîseyanê bi çekanê şexsî de û 14 gedeyî zî şert û mercanê gumanbaran de wefat kerdo.
Tedbîrî nêyenê girewtiş
Mîyanê 5 aşman de tewr kêm 39 gedeyan qadanê akerde yê şaristan û dewan de cuya xo vîndî kerda. 31ê nê gedeyan awbend, çem û zafanê kanalanê awdayîşî yê aîdê Karanê Hîdrolîk ê Dewlete (DSÎ) de rîyê xeniqîyayîşî ra merdê. 11 gedeyanê ke qezayanê zereyê keyeyî de merdê, 8ê înan zî pencera û balkonanê akerdeyan ra kewtê war.
FÎSAyî dîyar kerd ke rixmê sîstematîkbîyayîşê nê mergan zî tedbîrî nêyenê girewtiş.
Vengdayîşê seba tedbîran
21 gedeyan ra ke wextê xebate de merdê, înan ra 11ê ci warê ramitiş û heywankarîye de, 3yê ci înşaetan de cor ra kewtê war û 1ê ci zî warê meslekîde cuya xo ra bîyê. Tewr kêm 2yê nê gedeyan zî binê sîwanê MESEM’î de xebitîyayêne. Qezayanê karî de 6 gedeyê penaber ê karkerê ramitişî yê mewsîmî zî cayanê mendişî yê bi tehlukeyan de dinyaya xo bedilnaya.
Panc aşmanê verênan de tewr kêm 24 gedeyî rîyê teda ra merdê; 13yê ci rîyê tedaya embazan ra, 6ê ci rîyê tedaya zayendî, 4ê ci rîyê tedaya zereyê keyeyî ra û 1ê ci zî rîyê kiştişê gedeyan ra cuya xo ra bîyê.
FÎSAyî dîyar kerd ke no fotograf mojneno ke teda têkilîyanê tewr nêzdî de bena û wina veng da her kesî: “Pawitişê heqê cuye yê gedeyan tena bi çareserkerdişê problemanê sîstematîk ê ke benê sebebê teda û xurtkerdişê mekanîzmayanê pawitişê gedeyan eşkeno bêro ca.”
