Wan – Malbatên girtiyan ku li ser rewşa girtîgehan û derbarê pêvajoya Aştî û Civaka Demokratîk de axivîn, daxwaziya vekirina deriyê Îmraliyê û zindanan kirin û gotin: “Rêberê Gelê Kurd û girtiyên azadiyê bila werin nav gelê xwe.”
Bi bangawaziya Rêberê Gelê Kurd Abdullah Ocalan ku pêvajoya Aştî û Civaka Demokratîk dest pê kir, bicihanîna xalên Entegrasyona Demokratîk berdewam dike. Di 10ê Tebaxa 2026an jî ji aliyê parlamentoya Tirkiyeyê ve qanûna çarçoveyî ya ji bo pêvajoyê hate pejirandin û sepandina qanûnê girêdan biryara Lijneya Ewlehiyê ya Neteweyî (MGK). Roja ku qanûn di rojnameya fermî de hate weşandin û heta îro ji bo girtiyên doza azadiyê tu pêşketinek çênebûye û binpêkirina mafan hê jî didome.
Malbatên girtiyan ser rewşa girtîgehan û rêveçûna pêvajoya Aştî û Civaka Demokratîk, nêrînên xwe ji ajansa me re anîn ziman.
‘Mela bang nede, kes nimêj nake’
Eynê Atabay a ku keça wê ev 30 sal in girtî ye, diyar kir ku Rêberê Gelê Kurd Abdullah Ocalan ev du sal in pêvajo daye destpêkirin û da zanîn ku tenê bi şewitandina çekan çareserî pêk nayê. Eynê Atabay anî ziman ku du sal derbas bû jî lê hê jî dewletê gavekî neavêtiye û wiha got: “Girtî û hevalên me yên ji me dûr, zarokên vî welatî ne û çavê malbatên wan li rêya wan e. Bi hezaran mirovên me derveyî welat in. Daxwaza me ew e ku deriyê heps û zindanan were vekirin. Girtiyên me yên nexweş hene û nikarin pêdiviyên xwe di girtîgehê de pêk bînin. Kilîta aştiyê Serokatî ye, hewce ye deriyê Îmraliyê jî vebe û aştî pêk were. Heta ku mela bang nede kes nimêj nake, heta Serokatî jî neyê tev li gelê xwe nebe û dengê xwe negihîjine wan çareserî pêk nayê.”
‘Partî xilas bû, em ê we jî xilas bikin’
Rengîn Karabûlût a jî ya ku hevjînê wê 12 sal in girtî ye, bal kişand ser sepanên rêveberiyên girtîgehan û got ku li gelek girtîgehan gefxwarina li dijî girtiyan didomin. Rengîn Karabûlût destnîşan kir ku hevalê wê di hucreyê de tenê dimîne û hefteyê 2-3 saetan tenê hevalên xwe dibîne û wiha pê de çû: “Hê jî bi destê lijneyên çavderiyê berdana girtiyan tê taloqkirin. Girtiyekî li Girtîgeha Kavakliyê ya Samsûnê dimîne; ji malbata xwe re gotiye ku rêveberên girtîgehê ji wan ra dibêjin ‘partî xilas bû, em ê we jî xilas bikin û êdî tu kes alikariya we nake, hûn tenê mane’. Gotinên wiha ji hevalên girtî re dikin.”
‘Jinên Kurd wê aştiyê bînin’
Rengîn Karabûlût derbarê rêveçûna pêvajoyê de jî diyar kir ku gavên tên avêtin yek alî ne û wiha got: “Qanûnek hate derxistin lê hê jî tu tiştekî berbiçav tune ye. Ev yek di nav gel û girtiyan de jî şikestinekê pêk tîne. Di vê pêvajoyê de ez bawer dikim em jinên Kurd wê aştiyê bînin.”
‘Girtîgeh rewşa nexweşan xirabtir dike’
Burhan Adsiz jî girtiyek nexweş e. Reşît Adsiz jî diyar kir ku birayê wî girtiyek nexweş e û li ser rewşa birayê xwe axivî û da zanîn ku birayê wî di girtîgehê de nikare pêdiviyên xwe pêk bîne, divê hevalên wekî wî nexweş demildest bên berdan. Reşît Adsiz diyar kir ku birayê wî di 2016an de hatiye binçavkirin û nezêkî salekî di girtîgehê de ma û got: “Wê demê nexweşiya sîrozê lê hebû û sewqî Saziya Tiba Edlî hate kirin. Tiba Edlî raporek derxist û got di vê rewşê de nikare di girtîgehê de bimîne û hat berdan. 5-6 salan li derve ma û piştre cezayê wî hate erêkirin, bi destê Dadgeha Bilind dîsa hate girtin. Dîsa Tiba Edlî raporek derxist û got nikare girtîgehê de bimîne û hate berdan, lê 3 meh piştre dîsa girtin. Ev 3 sal in di girtîgehê de ye, gelekî zehmetiyan dikişîne û nexweşiya wî roj bi roj giran dibe. Daxwaza me ew e ku hevalên wek wî nexweş hemû werin berdan. Tu dewlet wekî vê dewletê nîne, mafê girtiyan jî hene û divê ev maf werin naskirin. Demildest divê dewlet jî gavan biavêje, bi yek alî tu tişt pêş ve naçe. Êdî bes e, heta kengî wê wiha biçe?”
