Riha- Berdevkê Têkiliyên Derve yê YBŞê Hadî Aliyas destnîşan kir ku avabûn û hebûna YBŞ û YJŞê rê li ber fermanên nû girtiye û wiha got: “Rizgarkirina axa Şengalê tê wateya hebûn û vîna civaka Êzidî. Çi êriş bên ser civaka me, em hazir û amade ne û em ê soza fermandarên xwe yên şehîd bi cih bînin.”
Di ser Fermana 3yê Tebaxa 2014an a li ser civaka Êzidî re ku ji aliyê çeteyên DAIŞê ve pêk hatibû, 12 sal derbas bûn. Di serdemeke ku xetere û polîtîkayên li ser Şengalê berdewam dikin de, rola hêzên parastinê yên Şengalê YBŞ û YJŞê di aramiya herêmê û misogerkirina mafên siyasî yên Êzidiyan de bûye xala herî krîtîk.
Di salvegera fermanê de, Berdevkê Têkiliyên Derve yê Yekîneyên Berxwedana Şengalê (YBŞ) Hadî Aliyas derbarê avabûna hêzên parastinê, rola wan a siyasî û leşkerî, berxwedana li dijî DAIŞê û plana parastina pêşeroja Şengalê de ji ajansa me re axivî.
‘Bê hêza leşkerî, mafê siyasî çênabê’
Hadî Aliyas di destpêka axaftina xwe de bal kişand ser girîngiya avabûna YBŞ û YJŞê ku ji keç û xortên Êzidiyan pêk tên û wiha got: “Avabûna YBŞ û YJŞê hêzeke mezin da gelê me. Di şert û mercên Iraq û Rojhilata Navîn de, derman û pîvana girîng ew e ku heke hêza te ya leşkerî û çekdarî nebe, tu nikarî mafê xwe yê siyasî jî biparêzî û çê bikî. Avabûna hêza me ev rastî derxist holê. Berê jî hinek hêz çêdibûn, lê piştî ku xetere derbas dibû, belav dibûn. Heke ev hêz û îrade neba, gelê me nedikarî bibêje ‘Em hatin firotin.’ Me nedikarî bipirsin ka kê em firotin, kê ev bazariya qirêj kir û kê ev senaryo nivîsand. Lê piştî ku hêza me li ser lingên xwe sekîni, gelê me zanibû ku hêzeke xwedî îrade heye ku wan biparêze.”
‘Me bi xwîna xwe ji sedî 75ê axa Şengalê rizgar kir’
Hadî Aliyas da zanîn ku îro jî dewlet û Rêveberiya Herêma Kurdistanê polîtîkayên xwe yên berê didomînin, lê civaka Êzidî êdî bi hêza xwe bawer e. Hadî Aliyas bal kişand ser canê ku di rêya parastina axa pîroz de hatiye dayîn û diyar kir ku lazim e nifşên nû li ser vî esasî werin perwerdekirin û wiha domand: “Hêza ku li ber fermanê rawestiya, bi sedan şehîd û bi hezaran birîndar dan. Me bi xwîna xwe ji sedî 75 erdnigariya Şengalê ji çeteyan rizgar kir. Ev yek bandoreke gelekî mezin di nav civaka me de kir û bingeha hebûna me ava kir. Îro heke Êzidî dikarin behsa hebûn û mafên xwe bikin, ew bi xêra vê hêzê û van berdêlan e.”
‘Em ê gotinên zêde û sivik di ser xwe de qebûl nekin’
Di berdewama axaftina xwe de Hadî Aliyas li ser helwesta hin aliyên siyasî û berpirsên dewletê yên li Iraqê ku di medyaya civakî de gotinên nexweş beramberî jin û keçên Êzidî bi kar tînin jî ev tişt vegot: “Em di nava vê hêzê de wek xort û keçên Êzidî têdikoşin û me bi sedan şehîd dane. Em van nêzîkatiyan û gotinên sivik li ser xwe qebûl nakin. Parastina vê civakê erk û doza me ya pîroz e û em ê heta dawiyê vê dozê bimeşînin. Wekî ku me heta îro civaka xwe parast, di pêşerojê de jî çi êrîş bêne ser vê civakê, em ê bibin bersiv. Fermandariya me ya giştî heta dema şehîdbûnê jî ev civak wek emanet teslîmê me kir û got ‘Çi êriş bê ser civakê, divê hûn bibin bersiv.’ Em li ser vê gotinê ne.”
‘Salên dirêj di nav dorpêçê de me axa xwe berneda’
Hadî Aliyas di axaftina xwe de behsa zehmetiyên salên 2014, 2015, 2016 û 2017an kir û anî ziman ku çeteyên DAIŞê bi sedî kîlometran derdorên wan girtibûn û ev yek anî ziman: “Di nav 11-12 salên zehmet û dijwar de, sînorên me hatibûn dorpêçkirin. Lê belê xelkê sivîl ê Êzidî û şervanên YBŞ û YJŞê di wan şert û mercên giran de bi çekên ferdî şer kirin û axa xwe bernedan. Me ne tenê gund û bajarokên Şengalê, gelek deverên din jî rizgar kirin.”
‘Civaka me li ku derê di nav xeteriyê de be, em ê li wir bin’
Berdevkê Têkiliyên Derve yên YBŞê Hadî Aliyas bi bîr xist ku fermandar Zerdeşt Şengalî û hevalên wî heta Reqa û Minbicê çûne da ku jinên Êzidî ji destê DAIŞê rizgar bikin û wiha got: “Civaka me li ku derê di nav xeteriyê de be, em ê li wir bin. Çawa ku di salên 2016 û 2017an de şehîd Zerdeşt û hevalên xwe çûn heta Reqa û Minbicê û bi dehan keç û jinên Êzidî ji destê DAIŞê rizgar kirin, em ê îro jî her ku keç û jinên Êzidî li ku bin, hewl bidin wan rizgar bikin û tola wan hildin. Parastina vê civakê ji bo me esas e.”
‘Em ê soza şehîdên xwe bînin cih’
Hadî Aliyas ku di dawiya axaftina xwe de şehîdên fermanê bi bîr anî, bang li civaka êzidî kir ku xwedî li hêz û îradeya xwe derkevin û bi van hevokan dawî li axaftina xwe anî: “Sozên ku fermandar Seîd, Mam Zekî, Dijwar, Zerdeşt, Çeko, Azad û bi sedan şehîdên me dane vê civakê, soza me ye jî. Em şopdarên rêya wan in. Di vê salvegera giran a 3yê Tebaxa 2014an de, em li ber bîranina hemû şehîdên fermanê bejna xwe ditewînin û sersaxiyê ji malbatên qurbaniyan re dixwazin. Êdî dem dema wê ye ku em bibin xwedî îrade, xwedî hêz û xwedî biryar. Em soz didin civaka xwe, em ê tu carî nehêlin ferman û êrîşên wisa dîsa bi ser serê gelê me de bên kirin.”
