Rojnameger Selahattîn Soroyî dîyar kerd ke hêzê hegemonî bi hêrişanê serê Îranî, tasfîyekerdiş û teslîmgirewtişê Îranî amanc kenê û wina vat: “Tasfîyekerdişê Îranî do dengeyanê herême yê ke est ê bixeripno. Nînan ra yew zî serwerîya serê Kurdîstanî ya. Aye ra zî Tirkîya nêwazena Îran bêkontrol tasfîye bibo.”
Hêrişê Amerîka û Îranî yê hemverê yewbînan dewam kenê. Zêdeyê aşmêk o ke rojevê dinya de yo. Her çend Amerîka û Îranî 17ê hezîrane de adirbest îlan kerdbi zî, o adirbest demrderg nêbi. Serekê Pêroyî yê Amerîka Donald Trump zîrweyê NATO’yî yo ke 8ê temuze de Anqara de virazîya, uca de eşkera kerd ke înan adirbest qedênayo û dimayê nê eşkerakerdişî şerê Amerîka û Îranî reyna dest pêkerd. Her çend hêrişê Amerîka yê vera Îranî çend rojî bo vindertîbi zî, tehlukeyê şerî hema zî dewam keno. Mîyanê her di hetan de pêvînayîşê dîplomatîkî dewam kenê. Serekê Pêroyî yê Amerîka Trumpî eşkerayîya xo de dîyar kerd ke Neqebê Hurmuzî destê înan de yo û eke hêrişêk bibo ê do cewab bidê. Heto bîn ra, Zîrweyê NATO’yî de çi rol dîyayo Tirkîya û Sûrîye û planê serê Rojhelatê Mîyanênî yenê munaqeşakerdiş. Bi destpêkerdişê hêrişan, hêrişê Îranî yê vera hêzê kurdan ê başûr û rojhelatê Kurdîstanî zêde bîyê û netîce de 9 pêşmergeyê Komela Zehmetkêşan cuya xo ra bîyî. Rojnameger Selahattîn Soro yo ke nê averşîyayîşan nêzdî ra taqîb keno, hêrişê serê Îranî, tesîrê ci yê Kurdîstan û herême ser o ajansê ma rê erjnayê.
‘Amanc teslîmgirewtiş û tasfîyekerdişê Îranî yo’
Selahattîn Soroyî dîyar kerd ke hêrişanê serê Îranî de hêzê hegemonî amanc kenê ke Îranî teslîm bigîrê û tasfîye bikerê û wina dewam kerd: “Trumpî Zîrweyî NATO’yî de qerarê hêrişanê serê Îranî da. Mîyanê Amerîka û dewletanê Yewîya Ewropa de nakokî est bî. Zîrweyê NATO’yî de zî waştişê Ewropa Amerîka ra bîbî. Bi taybetî zî babeta Ukrayna û Rusya de. Amerîka nê waştişî ardî ca. Serekê Pêroyî yê Ukrayna Zelenskî Amerîka de Trumpî reyde pêvînayîş kerd û nê pêvînayîşî de Trumpî waştişê Zelenskî yê seba şerê Rusya ardê ca. Reyna do teknolojîyê çekan temîn bikero. Heto bîn ra Zîrweyê NATO’yî de welatanê Ewropa zî waştişê Amerîka yê şerê vera Îranî qebul kerdî. Dima ke nê pêkerdişî virazîyayî, Trumpî şer îlan kerd. Badê ra zî Îngîltere de hukmat tasfîye bi û rasterast hêzê Îranî kerdî lîsteya terorî. Dewletanê Ewropa tawîzî dayî û budçeya NATO’yî zî zêde kerd. Aye ra zî qerarê şerî nê kombîyayîşî de ame dayîş. Şerê vera Îranî şerêko hîra yo. Yew lingê ci yê dîplomasî û ekonomîke est a. Lingo esasî zî yê leşkerî yo. La lingê leşkerî sey seserra 20. nêbeno. Sey şerê Îraq û Sûrîye nêbeno. Rejîmê Îranî Rojhelatê Mîyanênî de dewletêka hegemon a. Temsîlkarîya Îslamê Şîî kena. Tesîrê Îranî deryayê sûrî ra, hetanî Asyaya Mîyanêne û Kafkasya est o. Tira vanê Hîlala Şîî. La dimayê 7ê teşrîna verêne Îsraîlî na Hîlala Şîî da verê xo û şer hetanî zereyê Îranî şi. Şer zî derbasê astêka bîne bi. Demanê aver de zî qewmîyayîşê nê şerî do rojev de dewam bikero.”
Tesîrê hêrişanê vera Îranî yê herêmî ser o
Selahattîn Soroyî ard ziwan ke planê tasfîyekerdişê Îranî do heme xerîteyê sîyasî yê Rojhelatê Mîyanênî bivurno û wina qisey kerd: “Îsraîl tîya de hêzêko esasî yo. Nêverdano ewleyîya ci biko binê tehlukeyî. Îslamo sunî bi Sûrîye ameyo teslîmgirewtiş. Tirkîya zî do tîya de rolêk kay bikero. Nika zî mendo Îslamo Şîî ke Îran girewtişê Qudusî û rijnayîşê Îsraîlî amanc keno. Şorişê Îranî, Amerîka Rojhelatê Mîyanênî de tasfîye kerd. Amerîka nika zî wazeno heyfê xo bigîro. Fermandarê CENTCOM’î eşkerayîya xo de dîyar kerd ke înan hedefê ke dîyar kerdbî meydan ra wedarnayê. Nêzdî ra dimayê pêvînayîşê Trump û Netanyahu hedefê neweyî do bêrê dîyarkerdiş yan zî Îran do muzakereyê dîplomasî ra derbasê merhaleyêka newe bikero ke vernîya giranbîyayîşê şerî bigîro. Labelê dîyar o ke Îranî hetê dîplomasî ra tarîxê xo ra ders nêgirewto. Eke Îran şîdet û şer de israr bikero û pêkerdişêk nêbo, do şer giranêr bibo û îhtîmalê xebitnayîşê çekanê taktîk nukleerî zaf gird o.”
‘Tasfîyekerdişê Îranî do dengeyanê nikayên ê herême bixeripno’
Selahattîn Soroyî dîyar kerd ke tasfîyekerdişê Îranî do tesîrêko gird Kurdîstanî ser o zî bikero û nê erjnayîşî kerdî: “Îran awankerdişê Rojhelatê Mîyanênî ra nat rolêko gird kay kerdo. Bi Peymana Qesra Şîrîn dewleta ke Kurdîstan parçe kerdo înan ra yew zî Îran o, a bîne zî Osmanî ya. Aye ra zî tasfîyekerdişê Îranî do dengeyanê nikayênan bixeripno. O zî ê îqtîdaran ra yew o ke Kurdîstan ser o serwerî keno. Aye ra zî Tirkîya nêwazena Îran bêkontrol tasfîye bibo. Eke Îran bêkontrol tasfîye bibo, hûmarêka zaf gird ê kurdanê rojhelatê Kurdîstanî do binê serwerîya Îranî ra bivejîyo, rojava, başûr û rojhelat do binê kolonyalîzmî ra bivejîyo. Tirkîya wextêko winasîn de nêeşkena Kurdanê Rojhelatê Miyanênî bêstatu verda. Aye ra zî dewleta Tirkîya wazena nê demî bi zerarêko tewr qij derbas bikero.”
‘Proseso ke Rayber Apoyî dest pê kerdo Kurdî adir ra pawitî’
Selahattîn Soroyî dewamê qiseykerdişê xo de bale ant vengdayîşê 27ê sibate yê Rayerê Şarê Kurdî Abdullah Ocalanî ser o û wina domna: “Dima ke dewletî awan bîyî, bi Peymana Lozanî Kurdîstan kerd çar parçe. Rojhelatê Mîyanênî de nika na rewşe reyna tekrar bena. Rayber Apoyî bi nê proseso ke dayo destpêkerdiş, waşt ke şarê kurdî adirê nikayên o ke Rojhelatê Mîyanênî de bê îradeyê kurdan vila bîyo, ey ra dûrî fîno. Nakokîyê ke mabênê Îsraîl û Amerîka de yê, nakokîyê stratejîkî nîyê. Senî ke Îsraîl Amerîkayêka qij a, Amerîka zî Îsraîlêko gird o. Tena rojevê înan yewbînî ra cîya benê. Kurdî ganî goreyê nê hesabanê Amerîka û Îsraîlî têbigêrê, ganî dorê vengdayîşê Rêber Apoyî de kom bibê û xo nê adirî ra bipawê. Ganî serê pawitişê Rojava de vinderê, serê senî pawitişê statuyê Başûrî vinderê û yewbîyayîşê neteweyî yo demokratîk awan bikerê û nêbê paştgîrê kesî.”
‘Proses seba Tirkîya firsendêko gird o’
Selahattîn Soroyî dîyar ke prosesê Aştî û Komelê Demokratîkî seba Tirkîya zî firsendêko gird o û qiseykerdişê xo wina domna: “Eke Tirkîya sîyasetê Îtîhad Terakî yê dewrê neweyî de israr bikera, do Tirkîya biancê zereyê şerêko giran. Aye ra zî ganî kurdan reyde aştî û Rojhelatê Mîyanên de zî demokrasî û asayîşî awan bikero. Eke çareserî virazo, beno ke seba Tirkîya îmkananê girdan zî bîyaro meydan. La eke çareserî nêviraza û demêko dergî rê verado, do Tirkîya biancê zereyê şerêko pîl û Tirkîya zî nê şerî de bihelnê. Rolo ke Zîrwe de seba Tirkîya ameyo texmînkerdene, sey mertalê stratejîk ê hegemonanê Rojhelatê Mîyanênî yo. Ganî Tirkîya tîya de nêba mertalêko kor. Ganî verda rayîrê enerjî û demokrasî bi îttîfaqê kurdan virazîyo. Seba zîrweyê NATO’yî, prosesî zî da vindarnayene û dima ke dî şerê Îranî û nakakîyê Rojhelatê Mîyanênî do hîna xorîn bibê, lez da prosesî. Zîrweyê NATO’yî zî seba aye mojneno ke ganî Tirkîya sîyasetê demokratîkî rayra bera û çareserîye Rayber Apoyî reyde aver bero.”
Hêrişê Îranî yê vera hêzanê kurdan
Selahattîn Soroyî peynîya qiseykerdişê xo de bale ante hêrişanê Îranî yê vera hêzanê kurdan ser o û nê çîyî ardî ziwan: “Îran vîneno ke hêzê kurdan do bibê alternatîfê sereke û rayberê esasî, aye ra zî serê şarê kurdî de sîyasetê çimtersnayîşî rayra beno. Qetlîaman keno, sîyasetmedaran kişeno, kampanê sivîlan keno hedef û pêşmergeyan keno hedef. Vera Îsraîl û Amerîka nêeşkeno çîyêk bikero, bi hêrişanê serê kurdan wazena hêzê xo bimojna dinya. La şarê kurdî îttîfaqê xo viraşto û tewrê xo mojneno. Kurdî nêbenê paştgîrê Îsraîl, Amerîka û Îranî. Polîtîkaya nînan est a. Aye ra zî vera kurdan rojhelat û başûr de hêriş keno. Eke bieşko do hêrişê Rojava zî bikero û nêwazena vakur de zî aştî û asayîş bibo. Nê semed ra zî hêzo ke tewr zêde nê prosesî proveke bikero, Îran o.
