Anqara – Meclisê Tirkîya de qanûnê çarçewa ser o munaqeşeyê devam kenê. Yeno pawitene ke rojanê ameyoxî de mabênê partîyanê sîyasî de, qanûnê çarçewayî ser o muzekere bêro kerdene. Sewbîna ame zanayene ke DEM Partî, do muzekereyan de pêşnîyazê Serekê Şarê Kurdî Abdullah Ocalanî partîyanê sîyasîyan reyde pare bikero.
Prosesê Aştî û Komelê Demokratîk, qonaxê viraştişê qanûnê çarçewayî de yo. Qanûnê çarçewayî ser o tevgerêko zêde esto. Heyetê DEM Partî yê Îmralî, 20ê temmuze de Girawa Îmralîyî de Rayberê Şarê Kurdî Abdullah Ocalan reyde pêvînayîşêk kerd.
Rayberê Şarê Kurdî Abdullah Ocalan, qanûnê çarçewa ser o peşnîyazê xo teslîmê heyetî kerd û erjnayîşêk kerd. Derheqê peşnîyazanê Abdullah Ocalanî hetanî nika agahîyêke nêameya parekerdiş; la Heyetê DEM Partî yê Îmralî derheqê pêvînayîş de erjnayşê Rayberê Şarê Kurdî Abdullah Ocalanî bi raya pêro rê vila kerd. Goreyê eşkerayîya heyetî, Abdullah Ocalan qanûnê çarçewa ser o û derheqê prosesî de îfade kerd ke ganî huqûqo negatîf agêro huqûqo pozîtîf û ganî prosesê huqûq û qanunî dest pêbikerê.
Badê zîyaretê Girawa Îmralîyî, Meclîsê Tirkîya de zî trafîkê pêvînayîşan qanûnê çarçewayî ser o zêde bîyê. Serekê Meclîsî Numan Kurtulmuş çarçewaya pêvînayîşê qanûnê çarçewa de zîyaretê partîyanê sîyasîyan kerd.
Numan Kurtulmuş badê pêvînayîşan, Meclîsî de eşkerayîyêk da û dîyar kerd ê wazenê mabenê partîyanê sîyasîyan de taslakê qanûnê çarçewayî ser o pêkerdişêk virazîyo. Sewbîna, ê wazenê ke partîyê sîyasî, badê xebatanê xo yê qanûnê çarçewayî ser o ke qedênayê, do bîyarê rojevê Meclîsî.
Qanûnê çarçewayî ser muzekere
Heto bîn ra, mabenê partîyanê sîyasî de, qanûnê çarçewayî ser o muzekere hema zî dewam kenê. Heta nika hetê îqtîdarî ra tu taslakêko nuştekî yê qanûnê çarçewayî nêameyo vilakerdene. Goreyê eşkerayîya Numan Kurtulmuşî, taslakê qanûnê çarçewayî, do badê muzekere û pêkerdişê mabenê partîyanî sîyasî borp hedrekerdene.
Eynî wextî de, DEM Partî xeylî rayan peşnîyazê xo yê deheqê kategorîkerdişê endamanê rêxistînî û caardena statuyê Rayberê Şarê Kurdî Abdullah Ocalan, ke wazenê qanûnê çarçewayî ca bigrê, îfade kerd. Eke mabenê partîyanê sîyasîyan de, taybetî mabenê DEM Partî û AKP’yî de, kategorîkerdişê endamanê rêxistînî de pêkerdişêk virazîyo, beno ke taslakê qanûnê çarçewayî bi îmzeya hempar ê partîyan bêro rojevê Meclîsî; la eke na babete ser o pêkerdişêk nêvirazîyo, beno ke DEM Partî taslakî îmza nêkero.
Pêşnîyazê Abdullah Ocalanî do partîyanê sîyasîyan reyde bêrê parekerdene
Abdullah Ocalan pêvînayîşo peyên de qanûnê çarçewayî ser o peşnîyazê xo heyetî rê kerd.
Goreyê agahîyêke ameyê destkewtiş, DEM Partî do seba qanûnê çarçewayî, partîyanê sîyasîyan zîyaret bikero û peşnîyazanê Abdullah Ocalanî pêşkeş bikero. Pêvînayîşî do hetê Heyetê Îmralîyî ra bêro kerdiş yan zî hetê hemserekanê pêroyî ra bêro kerdiş, hema dîyar nîyo; derheqê qanûnê çarçewayî de muzekereyê ke partîyanê sîyasîyan reyde bêrê kerdiş, do peşnîyazê Abdullah Ocalanî zî bêrê pêşkêşkerdiş.
Ardişê taslakê qanûnê çarçewayî yê seba Meclîsî
Hetanî nika dîyar nebîyo ke taslakê qanûnê çarçewayî do key bêro rojevê Meclîsî; la na babete nika Tirkîya de bîya rojevo ewilin. Goreyê munaqeşeyanê ke Meclîsî de benê, eke xebatî lezkanî dewam bikerê, beno ke hewtoyo ameyoxî de taslak ewilî Komîsyonê Edaletî rê bêro erşawitiş û hewteyo yewin ê aşma tebaxe de bêro Heyetê Pêroyî ver.
Her çiqas verê cû ameyêne vatene ke Meclîs eşkeno bîkewo betlane; la AKP’yî ra teber heme partîyî wazenê taslak verê betlaneyî bêro nîqaşkeredene. Numan Kurtulmuş zî dîyar kerd ke amanc no yo ke taslak vere betlaneyî bêro rojevê Heyetê Pêroyî. Sewbîna yeno zanayene ke detayê taslakî ser o muzekereyê mabenê partîyanê sîyasîya hema zî dewam kenê.
Statuyê Abdullah Ocalanî û agêrayîşê gerîlayan
Rayberîya Têgêrayîşê Azadîye û DEM Partî zî xeylî rey eşkerayîyan de muhîmîya dîyarkerdişê statuyê sermuzakerekerdoxê prosesî Rayberê Şarê Kurdî Abdullah Ocalanî ard ziwan û peşnîyazê xo eşkera kerde. Goreyê agahîyan, babetê statuyê Rayberê Şarê Kurdî Abdullah Ocalanî do badê qebulkerişê qanûnê çarçewa bêro dîyarkerdiş; la na çarçewa de şert û mercê xebatanê Abdullah Ocalanî do bêrê başkerdene ke bîeşko biserûber pêvînayîşan bikero. Seba agêrayîşê endamanê rêxistine zî Wezaretê Edaletî, Wezaretê Mîyanenî, Wezaretê Keye û Karanê Komelkî, xeylî wezaretê bînî, do bêrê wezîfedarkerdene.
Wextê caardişê qanûnî
Badê taslakê qanûnê çarçewayî Heyetê Pêroyî yê Meclîsî bêro qebulkerdiş û bibo qanûn do Serekkomarî rê bêro erşawitiş û bade tesdîqkerdişê ey do rojnameyê fermî de bêro eşkerakerdiş. Seba caardişê madeyanê qanûnî zî goreyê munaqeşeyanê ke Meclîsî de yene kerdiş, paweyê qerarê Heyetê Ewleyî yê Neteweyî (MGK) bêro vindertiş. Dima ra bi qerarê MGK’yî û Serekkomarî rê no qanûn do bikewo vîyartbarîye. Do wextê caardişê qanûnî, qerarê MGK’yî û Serekkomarî rê bêro verdiş. Madeyê qanûnî do key bikewo vîyartbarîye, diyor nîyo.
Awankerdişê ‘Buroyê sucê terorî’
Sewbîna çend roj verê cû Wezîrî Edaletî, Akin Gurlek, emr dabi ke 81 şaristanan de, binê banê Serdozgerîya Komarî de “Buroyê sucê terorî” bêrê awankerdiş. Yeno pawitene ke nê buroyê ke seba endamanê rêxistine ê ke agêrê û tewrê komelî bibê, ra berpirsîyarî bê. Ê do muracatê înan bigrê, qeyd bikerê û teqîb bikerê. Goreyê agahî yê ke ameyê destkerdiş, badê ke qanûnê çarçewayî bikewo vîyartbarî, nê buro do dosyayê endamê ke agêrayî bierjnê, prosedurê huqûqî yê laziman ca bîyarê û pêroyîyê prosesî huqûqî teqîb bikerê. Sewbîna, muracatê agêrayîşan do sazgehanê berpirsîyaran reyde mîyanê koordînasyonêke de bêrê erjnayene.
