KCKyî derheqê prosesî de eşkerayî daye û wina vat: “Ma wazenê nê çîyi bi hawayêko eşkera dîyar bikerê; ne Rayber Apo ne zî Têgêrayîşê ma yê Azadîye emrîwaqî qebul nêkeno. Bi vatena ‘Ma qanûn vet, qebul nêkenê’ erjnayîş û ferzkerdişê polîtîkaya şerê taybet, do bibo nêzdîbîyayîşêko dûrê aqilî.”
Serekîya Hempare ya Konseya Rayberdişî ya Koma Civakanê Kurdîstanî (KCK) derheqê prosesê Aştî û Komelê Demokratîkî de eşkerayîyêka nuştekî vila kerd.
Eşkerayîya KCK’yî bi nê tewirî ya:
“Zaf wext o ke mîyanê raya pêroyî û çapemenîya Tirkîya de munaqeşeyê qanûnê çarçewa yenê kerdene. Çapemenî de erjnayîşê winayinî yenê vatene ke nê tewrê projeyê Aştî û Komelê Demokratîkî yê Rayber Apoyî nêbenê, reyna hemverê ci yê. Tewr peynî, pêşnîyazê ke Rayber Apoyî 24ê gulane de Îmrali de pêşkêş kerd û pêvînayîşê ke heyetê DEM Partî rayedaranê AKP’yî reyde kerdî, sey çîyêko newe ameyê mojnayene. Halbike 24ê gulane ra nat qet pêvînayîşêk Rayber Apoyî reyde nêbîyo. Badê pêvînayîşê 24ê gulane, pêşnîyazê ke Rayber Apoyî pêşkêş kerdî, do hetê hukmatî ra biameyêne erjnayene. No erjnayîş do Rayber Apo rê biameyêne erşawitiş û dima ra zî do Têgêrayîşê ma rê biameyêne erşawitene. La heta nika no prosedur rayîr ra nêşi. Nê semedî ra a roje ra nat tu têkilî yan zî averşîyayîş nêbîyo ke bêro erjnayene. Babetêka wina tarîxî û muhîme de tecrîdê serê Rayber Apoyî dewam keno û têgêrayîşê ma yê azadîye zî nê wextî de ey ra qet xebere nêgirewta.
Ma heme tewir cehdî ardî ca
Têgêrayîşê ma yê Azadîye heta ewro paştî daye prosesî ke Rayber Apoyî dayo destpêkerdene û her tewir cehdê lazimî ardê ca. Seba çareserîya sîyasî û demokratîk a probleman ma cehd kerd û gamê muhîmî zî eştî. Seba vetena qanûnanê azadîye ke sîyasetê demokratîkî bi hawayêko azad bêro kerdene, ma piştgirî da cehdanê ke ameyê kerdene. Na çarçewa de ma kêm bivînî zî, reyna zî ma raporê komîsyonê demokrasî, aştî û wayûbirayîye qebul kerd. Prosesê Aştî û Komelê Demokratîkî rasterast ma eleqedar keno. Seba ke tesîrêko negatîf serê prosesî û dîyaloganê Rayber Apo reyde nêbo, sey Têgêrayîş ma raşt nêdî ke tim eşkerayîyan bidê. La polîtîka, eşkerayî û erjnayîşê ke nê wextê peyênî de yenê kerdene, lazimtîya nê çî vete orte ke ma bi eşkerayîyêk fikrê xo raya pêroyî reyde pare bikerê.
Problem tena çekveradayîş nîyo
Eke Rayberîye reyde pêvînayîş û munaqeşa nêrê kerdene, fikrê têgêrayîşê ma nêro girewtene û serê nê çîyî bêra vatene ke do qanûnêko bi filan tewrî bêro vetene, zereyê xo de do filan çîyî bibê; no çî do sey kayêk, sey ferzkerdişêk û sey komployêk bêro vînayene. Xora Nûman Kûrtûlmûşî eşkerayî de vat, ‘do qanûnêk bêro vetene, yê ke yenê do bêrê, yê ke nêyenê zî do vera înan de çîyo ke hewce yo bêro kerdene. Derheqê na rêxistine de bi hawayêko hempar qerarêk yeno girewtene û bi hawayêko hempar zî yeno caardene.’ Têgêrayîşê ma yê azadîye tena qanûn û gamanê hempar û yewpareyan cîdî û esas gêno. Problem tena çekveradayîşê şervanan nîyo. Bêguman helwêstê vera şervanan û rayberanê nê têgêrayîşî zî yew o. Mojnayîşê nêzîdîbîyayîşêko cîya do bibo sabotekerdişê nê prosesî.
Bê azadîya Rayber Apo tu çîyêk qebul nêbeno
Sey Têgêrayîşê Azadîye kongreya fesihkerdişê PKK’yî de ma qerar da ke prosesê fesihkerdiş û bêçekbîyayîşî do hetê Rayber Apoyî ra bêro rayberdene. Rayber Apoyî zî tena mîyanê şert û mercanê xebate yê azadan de eşkeno nê prosesî rayra bero. Şarê ma û têgêrayîşê ma hema destpêkî ra dîyar kerd ke polîtîka û pratîkêke bê azadîya Rayber Apo, bê awankerdişê şertanê xebate yê azadan qebul nêkeno. Heta ke statuyê Rayber Apoyî de nêzdîbîyayîşêko pozîtîf nêro mojnayene û na çarçewa de gamêk nêra eştene, kes nêeşkêno qerarê ke kongreya PKK’yî de ameyê gîrewtene, bîyaro ca.
Ganî nêzdîbîyayîş û ferasetêko raşt bêro mojnayene
Dîyalogê Rayberîye û têkilîya ma reyde nê semedî ra yo ke polîtîkayêka hempare bêra awankerdene. O wext vatişê ‘ma do qanûnêk vejê, yê ke yenê do bêrê, yê ke nêyenê zî nêyenê’ nêbeno. Gelo nê prosesî de waştiş û cigêrayîşê çareserî est o, yan zî yeno waştiş ke sereyê komelî bêro têmîyankerdene; yan zî vera Têgêrayîşê Azadîye şerêko taybet yeno rayraberdene? Eke qanûnêk bêro vetene ke maneno qanûnê agêrayîşê keyeyî û nêzdîbîyayîşê çareserîya demokratîke ya yewpare nêro mojnayene, ne şarê ma, ne zî komelê ma yo rêxistinkerde do nê çî qebul nêkero.
Coke ra eke yeno waştene ke problemê se serran, problemê qutbîyayîş û şerî yê pancas serran bêrê çareserkerdene, gerek nêzdîbîyayîş û ferasetêko raşt bêro mojnayene.
Çi karê musteşarê MÎT’î Bexdad, Silêmanî û Hewlêr de est o?
Halê hazir de hema vajê amadekarîya şerêko newe yena kerdene, polîtîkayêka bi nê tewrî yena rayberdene. Musteşarê MÎT’î Îbrahîm Kalin tena sey serekê rêxistinêka îstîxbaratî nê, eynî wextî de sey serekwezîrê hukmatêk Îraq de gêreno. Hêrişanê vera Rojava ra ver zî pêvînayîşê bi nê şeklî ameybî kerdene. Çi karê musteşarê MÎT’î Bexdad, Silêmanî û Hewlêr de est o, uac de se keno? Gelo planê tasfîye û hêrişê vera têgêrayîşê ma yê azadîye de yeno waştene ke qismêk rol bidîyo nê hêzan? Bêguman ganî haya temamê şarê kurdî temamê û hêzanê sîyasî polîtîkayanê bi nê şeklî biba.
Ganî vatene û fikrê Tirkîya yê sey yewhetî û fikrê ke goreyê menfatanê kurdan nîyê, bêrê vînayene. Gelo Tirkîya cayê çareserkerdişê problemê xo yê zereyî de, badê qerarê hukmatê Îraqî yê serê hêzanê çekdaran yê teberê artêşî de Îraqî reyde planê hêrişêkê vera Têgêrayîşê ma yê Azadîye kena? Yeno zaneyene ke Îranî reyde zî pêvînayîşê bi nê şeklî ameybî kerdene. Eger planê bi nê şeklî yê dewleta tirkan est bê, ma na bawerîye de yê ke ganî Îraq nînan qebul nêkero.
Ma emrîwaqî qebul nêkenî
Ma wazenî nê çî bi hawayêko eşkera bidê mojnayene; ne Rayber Apo ne zî Têgêrayîşê ma yê Azadîye emrîwaqî qebul nêkeno. Bi vatena, ‘Ma qanûn vet, qebul nêkenê’ erjnayîş û ferzkerdişê polîtîkaya şerê taybet, do bibo nêzdîbîyayîşêko dûrê aqilî. Do bibo dewamkerdişê nê polîtîkayan ke se serrî yo tu peynîya ci nêbîyo û şarê kurd û Tirkîya yewbînî ra qut keno. O semed gerek nêzdîbîyayîşê vera Rayber Apo û Têgêrayîşê ma yê Azadîye cîdî û bi mesuldarî bêro kerdene. Sey Têgêrayîşê Azadîye ma wayîrê ê îrade û qeradarî yê ke atmosferê şer û qutbîyayîşî yê pancas serran wedarnê, serê bingeyê çareserîya sîyasî ya demokratîke, entegrasyono demokratîk Tirkîya reyde awan bikerê û nêzdîbîyayîşêko bi nê şeklî yê sîyasî pratize bikerê. Seba dewleta tirkan zî mesuldarîyêka tarîxî ya ke seba bicaardişê nê îrade û qerardarîya ma, seba caardîşê entegrasyonê demokratîkî bi polîtîka û gamanê xo wezîfe û berpirsîyarîya xo bîyara ca.
Ganî raya pêroyî ya demokratîke û şarê ma vera nêzdîbîyayîşan hişyar bibê ke do prosesê Aştî û Komelê Demokratîkî sabote bikerê, vera tecrîdê Îmrali têkoşînêko bi tesîr rayra berê û seba serkewtişê prosesê Aştî û Komelê Demokratîkî wezîfe û berpirsîyarîya xo bîyarê ca.”
