Mêrdeyê Xezal Daknîye Demenan ra kê Civê Kejî ra bîyo û terteleyê 1937-38î de doman bîyo. Dayîka Xezale bi fekê mêrdeyê xo ma rê çi bîyo, çi nêbîyo qisey kena û vana: “Eskerî zaf heşîrîye arda qomê ma ser. Doman cinîk, kokim kam ke kuto dest berde pirde Paxî de qir kerdê.
Xezal Daknî ya dêrsimije xêylî emir vîyarno ra û hîna zî weşîya xo Mamekîye de ramnena. Goreyê serranê aye, çîyê ke verî qewimîyê hîna mêjoyê aye de henî teze vinderteyê. Mêrdeyê Xezal Daknîye Aşîra Demenan ra kê Civê Kejî ra bîyo û terteleyê 1937-38î de doman bîyo. Xo ra yeno zanitene Aşira Demenan vera zilmê dewlete sare nêno ro, xover do. Kê Civê Kejî zî no derheq de namdarê. Rojê eskerî şonê Dewa Gewrege de çi cinî, domanî, kalî û gencî benê pêrûne kom kenê anê Dewa Gulence de qir kenê. Meyîtî erzînê têser. Mêrdeyê Xezale û waya xo binê meyîtan ra birîndar reyînê ra.
‘Sîya terteleyî ma ser de menda’
Waxtê terteleyî de çi serê mêrde, keye û aşira mêrdeyê Xezale ra verdo ra pêro yew yew Xezale rê qisey kerd o. Aye zî sereyê xo de qeyd kerd o û seba ke vîndî nêbo, herkes pê bizano qisey kena. Waxto ke Ajansê ma rê qisey kena dejê zereyê aye reyna teze benê. Mêrdeyê xo ra çi heşno înan ma rê wina vana: “1938î de eskerî zaf heşîrîye arda qomê ma ser. Doman, cinîk, kokim kam ke kuto destê înan, berdê pirdê Paxî de qir kerdê. Axayê mi doman bîyo. Vatêne ke, ‘ma zerê gonî gonaşîye de bîme. Tayê înan bîyê dirbetîn, fekê tayê domanan çiçikê meyîtû de bî.’ Sarê Gewrege top kerdo ardo dewa Gulence de qir kerdo. Axayê mi terba waya xo qice binê meyîtû de manenê û henî xeleşîyê ra. Pê destê waya xo gêno beno nêzdîyê jû dewe de mîyanê koma birî de manenê. Roja bîne jû cinîke yena nînan nas kena, gêna bena çê xo. Non û awe dana ci. Cinîke zî Demenija, xebere dana pîyê înan. Pî vano ‘mi rê bîyarê filan ca.’ Pîyê xo ko de şer de ro. Nêşkîno bêro bireso ci. Nê domanî kunê destê eskeran…”
‘Ez tornê Civê Kejî yo’
Dayîka Xezale bi dejê zereyê xo qiseykerdişê xo wina domnena: “Eskerî nînan benê Stenbol. Nê domanî benê pîl, kêneke zewejîna. Henî zanê ke peyde kesê xo nêmendo pêro ameyê qirkerdene. 15 serrî ra tepîya, rojê ju Dêrsimij şono Stenbol xebat. Rastê ci yeno, pers keno ke Dêrsimijo ci ra vano, ‘ti kama, kotî ra ya?’ No vano ‘Ez Dêrsim ra tornê Civê Kejî yo.’ Eke naye vano, mêrik vano ‘Pîyê to weş o.’ No pê bawer nêbeno. Mêrik yeno pîyê ey ra vano. Pî şono Stenbol, lajê xo vêneno la nas nêkeno. Birîna destê ey ra nas keno. Çi ke waxto ke doman bîyo pê kardî destê xo birno û a birîna kardî hermeyê ey de vinderte bîya. A henî gênê anê Dêrsim…”
