Maya Aştîye Havva Kiran, vera qedexeyê qiseykerdişê kurdkî yê Parlementoyî de vejîya û va: “Eke şima vanê aştîye yena, seba aştîye game bierzê.” Havva Kirane bale ante serê qedexeyê ziwanê kurdkî, hepisxaneyan, xirakerdişê tebîetî û tecrîdê serê Abdullah Ocalanî û îfade kerd ke aştîye bi ziwan, edalet û bawerîya yewbînanî mumkîn a.
Mayê Aştîye seba goşdarîkerdişî ameybî dawetkerdişê parlementoyî û qedexeyê serê kurdkî yo ke “Komîsyonê Demokrasî, Wayûbirayî û Paştdayina Neteweyî” de ame ronayene, hetê xeylê cayan ra ame rexnekerdene. Havva Kiran, hîrê Mayanê Aştîye ra yewe bîye ke komîsyon de qisey kerd û va ke heta ke ziwanê înan fermî nêbo, behsê aştîye nêno kerdene.
‘Eke mi bi ziwanê xo qisey bikerdêne, mi do xo hîna weş îfade bikerdêne’
Havva Kirane îfade kerd ke wexto ke şîyê komîsyon, qiseykerdişê bi ziwanê înan ê dayîke rê astengî amê vetene û wina va: “Parlementoyî ma dawetê komîsyonî kerdî û ma şî. Ma rê va, ‘Ewta de kurdkî qedexe ya; qeyd nêbena.’ Ma va, ‘Temam, eke wina yo, gerek di kesî tirkî qisey bikerê, yewe zî kurdkî qisey bikero.’ Înî no zî red kerd. Ma va ke ê eşkenê açarnê, la reyna zî nêame qebulkerdene. Mi va; ‘Ez tirkî nêzana, ez nêeşkena xo bi tirkî weş îfade bikera.’ Dima, seba ke nêvajê, ‘Mayê Aştîye ameyî tîya û alozi vete,’ ma hewl da ke bi tirkî qisey bikerê. Eke mi bi ziwanê xo qisey bikerdêne, mi do bi îfadekerdişê birînan û problemanê nê welatî dest pêbikerdêne û mi do xo bi ziwanê xo hîna rind îfade bikerdêne. Ma seba xo nêşî uca; ma seba dejê nê welatî şî. Labelê, eke yew şar bi ziwanê xo nêcuyeno, mana xo ya ke o çin o.”
‘Wa yew game seba aştîye û aramîye bierzê’
Havva Kiran, muhîmîya ziwanî seba xo wina ard ziwan: “Gerek ma yew ziwanê ke ewro vîndîbîyayîşî reyde rî be rî yo, bi kultur û hunerê xo biseveknê. Ziwanê ma rûmetê ma yo û ma bi ey serberz ê. Her ziwanê ke dewleta Tirkîya de est o heqê xo est o, senî ke yê ma çin o yeno hesibnayene? Ma her hetê cuyayîşê xo de bi kurdkî cuyenê çunke o ziwanê ma yo. Ma kurd ê, tirk nîyê. Dewlete îdîa kena ke a yew dewleta edaletî ya û xo demokrat îlan kena, la wexto ke ma vejîyenê vera komîsyonî, a verê qiseykerdişê ma yê kurdkî gêna. No bawerîya ma şikneno. Eke ê wazenê ke ma bawer bikerê, wa yew game seba aştîye û aramîye bierzê. Eke game nêerzîyê, no do yewhetî nêbo.”
‘Ma bi zerîya xo ya birîndare cuyenê’
Havva Kiran wina va: “Her teyarayo şerî yo ke warzeno ro, zerîya mayanê kurdan ra warzeno. Ê şonê, ma vanê, ‘Ê do domananê kurdan bikişê, erdê kurdan bombe bikerê.’ Tebîetê ma ewro binê hêrişî de yo. Darê ma yenê birnayene. Tecrîdo ke serê serekayîya ma rê amo ferzkerdene dewam keno. Dewamkerdişê nê tecrîdî mojneno ke şar zî binê tecrîdî de yo. Ziwanê ma hîna zî sey ziwanêkê qedexekerdeyî yeno vînayene. Zerîya ma hîna zî herema ma de birîndar a û ma nêeşkenê rehet bicuyê. Nika vanê ‘Demokrasî’, la na hereme de demokrasî çin a.”
‘Heşt aşmî yo yew game zî nêerzîyaya’
Havva Kirane da zanayene ke înan komîsyon de waştişê xo yê vurîyayîşê qanûnê bingeyî pêşkêş kerdê û va: “Ma waşt ke rêjnayîşê gonî bivindero. Vanê gerek gerîlayî bêrê, la ê do bi kamcîn qanûnî bêrê? Heqê înan do bêrê dayene? Wexto ke gerîlayî cuyayîşê xo binê vewre, zimistan, germ, serd, varan û herrî de vîyarnenê, gerek bêrê tîya zî hepisxaneyan de bimanê? Gerek cezaya hepsê heta hetayî înan rê birîyo? Gerîlayî wextanê verênan de zî ameybî, la heta ke yew aşme nêvîyarte ameybî tepiştene. Eke ê raştî wazenê aştîye bîyarê nê welatî, gerek verî verpersî Ocalan azad bibo. Gerek o sîyasetê xo mîyanê şarê xo de bikero. Abdullah Ocalanî veng da û dormeyê şarê kurdî de yew hale viraşt. Înî va ke ê seba her çîyî amade yê. Ewro, her dewe û her taxa de kombîyayîşê şarî yenê kerdene. Şar vano ke hêvîya înan verpersî Ocalanî ra est a, ê ey rê bawer kenê, la dewlete rê nê. Çîke heşt aşmî yo yew gamêka konkrete nêerzîyaya. Gerek komîsyono newe yo ke ronîyayo, Rayber Apoyî reyde ronişo, seba ke ê kesî fehm bikerê ka o çi wazeno. Vengdayîşê ma komîsyonî rê, dewlete rê, Numan Kurtulmuşî rê no yo: Eke şima zere ra yê, eke şima bawer kenê ke aştîye do bêro, yew game seba aştîye bierzê. Wa hêrişê şima bivinderê. Wa hepisxaneyî bêrê akerdene. Wa ziwanê ma bibo ziwanêko fermî. Bêrê ma wayîrê ziwanê xo vejîyê. Aştîye êdî mecbûrî ya; a sey nan û awe muhîm a. Gonî gonî nêşona, aştîye gonî şona. Heta ke ma estê, ma do aştîye biwazê.”
