TJA derheqê verkarê qanûnê çarçewa de Amed de kombîyayîşê çapamenî viraşt. TJA dîyar kerd ke ganî qanûn bibo destpêkê dewrêko newe ke tede bineyê huqûqî, sîyasî û komelî yê komelê demokratîkî bêrê ronayene û wina vat: “Cinîyî do bi dewamî bibê hêzê pêşeng ê aştîya komelkî û awankerdişê cuya azade.”
Prosesê Aştî û Komelê Demokratîkî ke 27ê sibata 2025î de bi vengdayîşê Rayberê Şarê Kurdî Abdullah Ocalanî dest pêkerd, nika kewt merhaleyêka newe û muhîme. TJA bi tewrbîyayîşê temsilkaranê cinîyan ê dezgehanê komelê sivîlî yê Amedî, derheqê verkarê qanûnê çarçewa ke yeno pawitiş ewro pêşkêşê Serokatîya Meclîsî bêro kerdiş, Salona Konferansî ya Tahîr Elçî ya Baroyê Amedî de kombîyayîşê çapamenî kerd.
Aktîvîsta TJA û sîyasetmedar Ayla Akat Ata, Dayîkê Aştî, aktîvîstê TJA û endam û temsilkarê cenîyan ê dezgehanê komelê sivîlî tewrê beyanatî bîyî. Beyanat de pankartê “Nika wextê cinîyan o” ame aliqnayene. Metnê beyanatî yo bi tirkî hetê Ayla Akat Ata ra ame wendene.
‘Ganî gama qanûnî ya sereke ya nê dewrî tarîxî biba’
Ayla Akat Ata dîyar kerd ke cografyaya Kurdîstan û Rojhelatê Mîyanênî dewrêko newe yo tarîxî de ya û wina vat: “Seerrî ra zêde yo meseleyê kurdî bi polîtîkayanê înkar, îmha û asîmîlasyonî ameyo xorînkerdiş; çareserkerdişê aye yo demokratîk û sîyasî mecbûrîyetêko muhîm o. Qanûnê çarçewa ganî bibo gameyêka qanûnî ya sereke ya nê dewrê tarîxî û bibo destpêkê dewrêko newe ke bingeyê komelê demokratîkî tede bêrê ronayene.”
‘Ganî perspektîfê azadîya cinîyan bêro hesabkerdiş’
Ayla Akat Ata da zanayene ke aştîya domdare tena bi azadîya cinîyan mimkun a û wina domna: “Amancê ma o yo ke cuyêka seypê, azade û rêxistinbîyaye ya cinîyan û pêro komelî peyda bikerê. Çareserkerdişê meseleyê kurdî de ganî stratejîyê aştî ya Birêz Abdullah Ocalanî û perspektîfê azadîya cinîyan bêrê hesabkerdiş.”
‘Azadîya Abdullah Ocalanî muhîmîyêka tarîxî ya’
Ayla Akat Ata îfade kerd ke peydakerdişê azadîya fîzîkî ya Birêz Abdullah Ocalanî seba averşîyayîşê prosesî muhîm o û wina vat: “Qanûno ke do bêro vetene; ganî cîyakerîyan ra dûrî bibo, heme dînamîkanê komelî xo de bihewîno, ewleyî û edaletî ronê û bibo awankerê cuya hempare.”
‘Ganî cinîyî heme mekanîzmayan de ca bigîrê’
Ayla Akat Ata bale ante ser ke ganî prosesê aştî û muzakereyî bi perspektîfêko mîlîtarîst, cinsîyetpereset û camêrd nê; bi perspektîfêko ke cinî awankerê ci yê û wina vat: “Ganî bi nêzdîbîyayîşêko ke cinîyî tede awanker ê û wayîrê vatiş ê bêro çareserkerdiş. Na çarçewa de, ganî komîsyonanê mîyanê Meclîsê Tirkîya û zemînê komelî de temsîlîyetê cinîyan o seypê bêro garantîkerdiş. Ganî mekanîzmayê xoser ê cinîyan bêrê awankerdiş ke do cinîyî tede rasterast qisey bikerê. Ganî rêxistinê cinîyan sey parçeyêkê sereke yê prosesî bêrê qebulkerdiş û ganî cinîyî pêro mekanîzmayan de ca bigîrê.
‘Ma do qanûno ke bêro vetiş û prosesî taqîb bikerê’
Ayla Akat Ata peynî de dîyar kerd ke têkoşînê azadîya cinîyan garantîya tewr xurt a çareserîya demokratîk ê û qiseykerdişê xo wina qedêna: “Ma sey TJA azadîya cinîyan, waştişê azadîya fîzîkî ya Abdullah Ocalanî û îsrarê ma yê huqûqê aştîyî ra peyser game nêerzenê. Ma do qanûno ke do bêro vetene û prosesanê caardişî bi qerardarî taqîb bikerê.”
Dimayê eşkerayî temsilkaranê cinîyan ê dezgehanê komelê sivîlî qisey kerd û waştişê xo vatî ziman.
Dayîka Aştî: Wa Serekê ma azad bibo
Endama Meclîsê Dayîkanê Aştî Murvet Demîr qisey kerd û vat: “Proseso ke Serekî da destpêkerdene ma do pêro tede ca bigîrê. Serrrêk û nêm o ma pawenê. Heqê pêro şaran çi bo, wa heqê kurdan zî o bo. Wa Serek zîndan ra bivejîyo, ê ke koyan ser o yê bêrê mîyanê şarê xo. Qanûno ke do Meclîs de bêro vetiş xeylê muhîm o.”
‘Ganî heqê kurdan bêrê şinasnayene’
Cagira Sereka Baroyê Amedî Şîlan Çelîk Şîmşek dîyar kerd ke xebata huqûqî kerd û rapor amade kerd û vat: “No verkar do derge akeyo. Çareserîya peynî seba Kurdan şnasnayena heqanê bîyayîşî ya. Ganî agêrayîş û rewşa girtîyan qanûn de bêrê asayene.”
Kombîyyaîşê çapamenî bi vatişê slogananê “Bijî Serok Apo” û “Jin jîyan azadî” qedîya.
