Hemserekê MED TUHAD-FED’î Kerem Canpolatî dîyar kerd ke rewşa girewteyanê nêweşan rojane giranêr bena û eşkera kerd ke ATK û îdareyê hepisxaneyan vera girewteyanê sîyasî yê nêweşan nêzdîbîyayîşêko sîyasî û dişmenkî mojnenê.
Hepisxaneyanê Tirkîya û vakurê Kurdîstanî de binpaykerdişê heqan ê vera girewteyanê sîyasî dewam kenê. Hetêko girewteyan de tecrîd, teda û zordarîyî est ê, hetêk de heqê girewteyan yenê binpaykerdiş û hetêk de zî bi hezaran girewteyê nêweşî est ê. Bi seyan girewteyê nêweşê giranî est ê ke paweyê dermankerdiş û veradayîşî yê. Goreyê raporê Komeleya Heqanê Merdiman (ÎHD) ke 28ê nîsane de Amed de eşkera kerd, hezar û 412 girewteyê nêweşî est ê. Nînan ra 161 cinî û hezar û 251 kesî zî camêrd ê. Goreyê zanayîşanê ÎHD’yî 230 kesî nêweşê giranî yê û nêeşkenê tena sereyê xo cuya xo bidomnê. Goreyê zanayîşanê Federasyonê Komeleyanê Huqûq û Piştgîrîye yê Keyeyanê Girewte û Hukumwerdoxan ê Medî (MED TUHAD-FED) zî 400 girewteyê nêweşî est ê û nînan ra rewşa 155 girewteyan giran a.
Hemserekê MED TUHAD-FED’î Kerem Canpolat, derheqê rewşa girewteyanê nêweşan ê ke rewşa înan giran a û helwêstê îdareyê hepisxaneyan û Sazgehê Tibê Edlî (ATK) de ajansê ma rê qisey kerd.
‘Sazgehê Tibê Edlî qeraranê sîyasîyan dana’
Kerem Canpolatî îfade kerd ke rewşa girewteyanê nêweşan rojane giranêr bena û nêzdîbîyayîşê ATK’yî sîyasî yo. Kerem Canpolatî bal ant raporanê ke nêweşxaneyî seba girewteyanê nêweşan ê giranan danê ser o û wina vat: “Hepisxaneyan de zafêrê 400 girewteyê nêweşî est ê. Nêzdîyê 155 girewteyê ke rewşa înan zaf giran a û nêeşkenê cuya xo tena sereyê xo bidomnê est ê. Nêweşxaneyî raporan danê ke nê merdimî nêeşkenê hepisxane de bimanê la Sazgehê Tibê Edlî ke sazgehêka sîyasî ya û goreyê waştişanê dewlete têgêrena, nê raporan qebul nêkena. Sazgehê Tibê Edlî her reyî vana ‘eşkenê hepisxane de bimanê’ û bi nê qerarî cuya girewteyan kena binê tehluke. Girewteyê ke nêeşkenê cuya xo bidomnê, mîyanê çend rojan de cuya xo vîndî kenê û cenazayê înan hepisxaneyan ra vejîyenê.”
‘Ganî verê hem çî girewteyê nêweşî bêrê veradayîş’
Kerem Canpolatî bal ant rolê Rayberê Şarê Kurdî Abdullah Ocalanî ser o û dîyar kerd ke ganî dewlete na babete de wayîrê nîyetêo baş biba û wina qiseykerdişê xo wina domna: “Tirkîya de dima ke Birêz Ocalanî nê prosesê Aştî û Komelê Demokratîkî da destpêkerdiş, gamê pozîtîfî ameyî eştiş. Eger nîyetêko baş est bo, ganî verê heme çî bêşert û merc nê girewteyê nêweşî bêrê veradayîş. Eştişê na game çîyêko hende zehmet nîyo. La çi heyf ke ma mîyanê sîstemê dewlete û huqûqî de yê ke nêwazeno nê gaman bîyaro ca.”
‘Nêzdîbîyayîşê vera girewteyan xirabêr bîyo’
Kerem Canpolatî ard vîr ke pêvînayîşanê înan ê Wezaretê Edaletî û rayedaran reyde encamê pozîtîfî nêvejîyayê. Kerem Canpolatî vat ke şert û mercê girewteyan nê di serranê peyênan de zaf xirabêr bîyê û wina dewam kerd: “Nê di serranê peyênan de nêzdîbîyayîş û polîtîkayê vera girewteyan hîna huşk û xirabêr bîyê. Her îdareyê hepisxaneyî, her dozger û heyetêk goreyê keyf û qeraranê xo yê sîyasîyan polîtîkayêka serê girewteyan de ferz kenê. Qanûn û qeydeyê hemparî nêyenê xebitnayîş. Polîtîkayêka dişmenkî vera girewteyanê sîyasîyan yena rayberdene.”
‘Ganî gamê pratîkî û pozîtîfî bêrê eştiş’
Kerem Canpolatî bal ant munaqeşayanê prosesê Aştî û Komelê Demokratîkî ser o û nê vengdayîşî kerd: “Eger serê aştî, çareserî û waybirayîya şaran de qiseykerdişî est bê, ganî verê heme çîy gamê pozîtîf û însanî bêrê eştiş. Waştişê ma yo însanî na yo; ganî girewteyê nêweşî ê ke nêeşkenê cuya xo hepisxane de bidomnê, bêşert û merc bêrê veradayîş. Ê qanûnî ke seba girewteyanê bînan yenê xebitnayîş, ganî seba girewteyanê sîyasî û nêweşan zî bêrê xebitnayîş. Dewlete ganî polîtîkaya xo ya serê Sazgehê Tibê Edlî û girewteyan bivurna.”
‘Vengê xo vengê ma reyde bikerê yew’
Kerem Canpolatî peynîya qiseykerdişê xo de veng da pêro şaranê Tirkîya, sazgehanê heqanê merdiman û raya pêroyî ke vera nê bêdemokrasî û tedayan bêdeng nêmanê û vat: “No problem tena problemê kurdan nîyo; problemê aborî, komelkî û psîkolojîk ê pêro Tirkîya yo û rasterast bi bêçareserkerdişê problema kurdî reyde girêdaye ye. Seba aştî, aramî û azadîye, ma veng danê pêro şaranê Tirkîya ke vengê xo vengê ma reyde bikerê yew û wayîrê girewteyanê nêweşan bivejîyê.”
