Grûba Înîsîyatîfê Muzeya Vîrî yê Zindanê Amedî vernîya zindanî de eşkerayî daye û waşt Zindanê Amedî goreyê şert û mercanê mabênê serranê 1981 û 1984î bêro dîzaynkerdene û bibo Muzexaneyê Vîrî.
Grûba Înîsîyatîfê Muzeya Vîrî yê Zindanê Amedî yê Hûmara 5î vernîya Zindanê Amedî yê qezaya Rêzan ê Amedî de derheqê xoverdayîşê 5ê Êlule yê Zindanê Amedî eşkerayî daye çapemenî. Endamê înîsîyatîfî beşdarê eşkerayî bîyê. Endamê înîsîyatîfî Mehmet Can Azbayî eşkerayî wende.
Mehmet Can Azbayî dîyar kerd ke Zindanê Amedî yê Hûmara 5î parçeyêkê vîyarteyê înan o û wina vat: “Zindanê Amedî tarîxo nêzdî ê şarê kurd de qonaxêko zaf muhîm o. Hûmara 5. çarêka seserra vîstînî de seba şarê kurdî qada mendiş û nêmendişî. Hêzanê kolonyalîstan bi amancî ke dewaya azadîye ya neteweya kurd çin bikerê, Hûmara 5. sey laboratuwar şuxulna. Gedeyê têkoşer ê şarê kurdî zî hemverê hêriş û zilmê hêzanê faşîstan Hûmara 5. kerd qada xoverdayîş û rûmetî.
‘Ganî derheqê muze de pêşnîyarê ma esas bêrê girewtene’
Mehmet Can Azbayî waşt ke derheqê ameyoxê Zindanê Amedî de bibê wayîrê qerar û bedilîyayîşî goreyê waştişanê înan bêrê kerdene. Azbayî dîyar kerd ke sey hetanê sîyasî muxatabê prosesê nikayînî ê yê û wina domna: “E ke îşkence dîyo, ê ke bi zilm û dejanê giranan reyde rî bi rî mendê ma yê! Derheqê Zindanê Amedî de, derheqê dîzaynkerdişê muzeya rîsîyayîya merdimîye, ganî ma zî bibê ortaxê qerar û prosesî. Ganî derheqê muze de pêşnîyaz û waştişê ma esas bêrê girewtene. Embazê ma ameyê kiştene, seqet mend3e û cuya ma serûbin bîye. Ganî dîzayno newe zî goreyê rastîyanê îşkenceyî bêro kerdene.”
‘Ganî heme şeklê îşkenceyî goreyê ê wextî bêrê dîzaynkerdene’
Mehmet Can Azbayî waşt ke Zindanê Amedî goreyê şert û mercanê mabênê serranê 1981 û 1984î newe ra bêro dîzaynkerdene û wina domna. “Heme şeklê îşkence û zilmî goreyê ê wextî bêrê dîzaynkerdene. Nuşteyanê dês û qawişan ra bigîrê marş û wendişê kitabanê nîjadperestan, ganî heme şeklê îşkenceyan û cuya qawişan goreyê ê demî bêrê dîzaynkerdene. Ganî lîsteya kesanê ke ameyê kiştene, ê ke seqet mendê bêrê tespîtkerdene.”
Vengdayîşê piştgirî
Mehmet Can Azbayî veng da raya pêroyî, huqûqnas, aştîwaz û merdimhezan ke wayîrê waştişê înan ê rewa vejîyê û piştgirî bidê ke Zindanê Amedî bibo Muzaxaneyê Vîrî. Mehmet Can Azbay heme kesanê ê serdemî de hepisxane de cuya xo vîndî kerda ardê xo vîr.
Mehmet Can Azbay raporo ke derheqê Zindanê Amedî de amade kerdo, ey zî çapemenî reyde pare kerd.
