Nuştox Sînan Şahînî hûmara 8. ya Kovara Ozgur Halkî de bi meqaleya xo ya bi sernameyê “Çira Komun û Cuya Komunale?” sebebê komelkî, tarîxî û îdeolojîkî yê hewceyê cuya komunale girewtî xo dest. Şahîn nuşteyê xo de dîyar keno ke vera krîzê xorînî yê modernîteya kapîtalîste awankerdişê komunan tena tercîhêk nîyo, eynî wext de seba pawitiş û averberdişê komelî hewceyêko ganî yo.
Şahînî bale ante krîzê sîstemanê serdestan ser o û vat ke sîstemo estbîyaye komelî cewherê ci ra dûrî fîneno; erjê komunalî bingeyê aramî û azadîya rastikên ê: “Raştîya cuya komunale tena wexto ke ferdperestîye ra azad bibo, eşkena bibo metodêko pîroz ê rêxistinbîyayîşê komelkî.” Ey ard ziwan ke seba awankerdişê komelêko demokratîk rexnekerdişê hişmendîya kapîtalîste nuqtaya tewr muhîme ya û ferdperestî, exlaq û pîyabîyayîşî cewherê înan ra dûrî fînena: “Sîstemo serdest torra komelkî parçe keno û ferdperestîye ferz keno; cayo ke piştîdayîşo komunal tede çin bo, behsê azadîyêka rastikêne nêbeno.”
Şahînî rolê pêşengîye yê komunan ê awankerdişê cuya newîye pênase kerd û vindertişê vera ferdperestîye sey şerto sereke yê azadîye erjna: “Wexto ke ma behsê komunî kenê, ganî ma verê fehm bikerê ke no term erj û ruhê awankerî yê komelî reyde beno yew û xobîyayîşê komelkî newe ra ganî keno yan ney. Bê şikitişê hişmendîya kapîtalîste û awankerdişê cuya komunale demokrasîya rastikêne mumkun nîya. Komun tena dezgehêko îdarî nîyo, vindertişêko exlaqî û polîtîk o. Qewet û serkewtişê têkoşînê ma bi peymê xorînbîyayîşê cuya komunal ê; heme dezgehan û cuya komelkî de ganî hişmendîya komunale bibo peymê qerardarî û îdareyî.”
Şahînî peynîya nuşteyê xo de vat ke garantîya ameyoxî rêxistinbîyayîşo komunal o: “Komelo ke ver bi azadîye şino, ganî heme pênase û formanê cuye yê sîstemê serdestî red bikero û cuya xo ya komunale bi xo awan bikero. No prosesê newerabîyayîşê komelkî yo ke vernîya cuyêka azade û pîya akeno.”
