Rayraberê KURDÎGEHê Wanî Mehdî Gerçeklîyî bale ante Prosesê Haştî û Komelê Demokratîkî ser o û vat ke ganî dewlete heqanê bingeyinan ê kurdan nas bikero û zirarê vîyarteyî bêrê telafîkerdene. Ey ard ziwan ke waştişê înan o tewr bingeyin naskerdişê fermî yê ziwanê kurdkî yo.
Rayberê Şarê Kurdî Abdullah Ocalanî 27ê sibate de vengdayîşê “Haştî û Komelê Demokratîkî” kerd û prosesêk da destpêkerdene. No proses nêzdîyê 2 serrî yo rojdemo sereke yê Vakurê Kurdîstanî û Tirkîya yo. Aşma tebaxe de qanûnê çarçewa yo ke 12 madeyan ra yeno pê, meclîsî de ame tesdîqkerdene û Rojnameyê Fermî de ame weşanayene. Nika komelî de qanûnê ke do naye ra dima bêrê vetene, yenê munaqeşekerdene. Rojdemê şarî de heqê kultur û ziwanê kurdkî est o.
“Kêmanîyan reyde zî eyinî yo”
Gerçeklîyî ke derheqê qanûnê çarçewa û prosesî de ajansê ma rê qisey kerd, vat ke heme kêmanîyan reyde zî ê nê prosesî eyinî vînenê.
Gerçeklîyî ard ziwan ke heme şerê dinya peynî de bi haştîye qedîyayî û meseleya kurdan Rojhelatê Mîyanênî de meseleyêka xorîn a, krîzê herême zî çareser nêbîyayîşê na mesele ra yenê: “Herême de tena bi çareserkerdişê meseleya kurdan haştî mumkun a. Gama ke Rayberê Şarê Kurdî Abdullah Ocalanî eşta, gamêka wêreke û zanistî ya û seba çareserîyêka demderge muhîm a. Awankerdişê haştîye şerî ra zehmetêr o, hişmendî û pisporî wazeno. Dem, demê peyserşîyayîşî nîyo; êdî demê averberdişê ziwan, kultur, tarîx û perwerdeyî yo.”
“Ganî dewlete heqanê kurdan nas bikero”
Gerçeklîyî vat ke mabênê şarê kurd û tirkan de entegrasyonêko rast û adil lazim o û ganî no proses sey hacetê asîmîlasyonî nêro şuxulnayene. Ey ard ziwan ke formulê cuya hempare seypêyî û naskerdişê yewbînan ra vîyareno û wina dewam kerd: “Çînkerdiş çareserî nîya; eke wina bibo, rewşa pêkewtiş û şerî xorînêr bena. Seba awankerdişê komelêko demokratîk ganî gamê wêrekî bêrê eştene û heqê bingeyin û xozayî yê şarê kurdan nêbenê babeta muzakereyan. Ganî dewlete nê heqan nas bikero û zirarê vîyarteyî bêrê telafîkerdene. Ganî ziwan û nasnameyê kurdî bi vurîyayîşê destûrî bêro pawitene û astengê vera ziwanî bêrê hewanayene. Termê sey ‘kurdî çin ê’, ‘kurdî terorîst ê’ yan zî ‘ziwanê kurdkî çin o’ ke seserranê peyênan de ameyî ferzkerdene, êdî nêeşkenê dewam bikerê. Şarê kurdî Şêx Seîdî ra heta Seyîd Rizayî, Elî Şêrî ra heta Qazî Mihemedî û Agirî ra heta Dêrsim û Zîlanî tarîx û têkoşînê xo zano.”
“Herêmanê kurdan de wa perwerdeyê bi ziwanê dayike bêro dayene”
Gerçeklîyî vat ke ganî meseleyê ke bi hezaran serrî yo est ê, bi formulêko haştîyane, domdar û seypê bêrê çareserkerdene û ard ziwan ke waştişê înan o tewr bingeyin naskerdişê fermî yê ziwanê kurdkî yo û herêmanê ke nufusê kurdan zaf o, ganî gedeyan rê perwerdeyê bi ziwanê dayike bêro dayene.
