Îzmîr – Defbaz Samî Huseynî yo ke hunerê xo zilm û qedexeyanê dewleta Îranî ver rizgar kerdo û hewl dano ke kulturê defî bireso neslê neweyî û dîyar kerd ke def, seba ey amanco sereke nîyo la wesîleyê peydakerdişê merdiman o.
Def o ke mîyanê kulturê kurdan de wayîrê cayêko pîroz û taybet o, bi ked û xebata demderg ê hunermend Samî Huseynî, atolyeya ey ya Îzmîrî de newe ra şîn beno. O vengêko ke xo Rojhelatê Kurdîstanî ra resneno Îzmîrî, vengêko seyan serran û rêçê gamanê hunermedêkî yo ke cuya xo çermê defî ser o nuşto. Raywanî ya kulturê defî, gedeyîya Samî Huseynî de dest pêkerdo, hemverê sînor, surgun û qedexeyan xo ver dayo û peynî de atolyeya xo ya qijkeke ya Îzmîrî de resayo miradê xo.
Hunermend, viraştox û musnayoxê defî Samî Huseynî, hîkayeya xo ya huner û hunermendî yê çar perçeyê Kurdîstanî ser o Ajansê Welatî (AW) rê qal kerd.
Destpêkê raywanîya defî
Samî Huseynî îfade kerd ke raywanîya ey yo hunerî xorînîya vîrardişê ey yê gedeyîyê ra yeno û destpêkê hîkayeya xo ser o wina qal kerd: “Ez serra 1986î de Qurwa ya Rojhelatê Kurdîstanî de maya xo ra bîya. Mi 10 serrîya xo de dest bi defbazî kerd. Hîrê mamostayê mi estbî û ez panc serrî sey wendekar bîya. Mi 15 serrîya xo de dest bi dersdayîşê defî kerd; coka def, cuya mi de timûtim wayîrê cayêko gird û taybet de yo.“
Konserê qedexe yê Rojhelatê Kurdîstanî
Samî Huseynî dîyar kerd ke serranê ewilan ê cuya xo ya hunerî de, Rojhelatê Kurdîstanî de xeylî xebatê viraştê û binê şert û mercanê zetmetan de konserê xo viraştê û vat:“Ê wextî ma Rojhelatî de grûbî awan kerdê: Nameyê grûba yewine ‘Îrfan’ bî, nameyê grûba diyîne zî ‘Ahûra’ bî. Konserê ma zaf bi coş vîyartêne; la seba ke konserê ma kurdkî bî û hem cinî û camêrdî têmîyan de bî, hetê dewleta Îranî ra ameyêne qedekerdene. Repertûarê ma de îlahîyê Rojhelatê Kurdîstanê zî û deyîrê eşq û heskerdişî zî estbî la goreyê dewleta Îranî ganî repertûarê ma tena îlahîyan ra ware bi ameyene.”
Doktorîya didanan ra ver bi konservatuarî
Dewamê qiseyê xo de Samî Huseynî ard ziwan ke badê qednayîşê beşê laboratuarê didanan, seba wendişê doktorîya didanan serra 2012î de ameyo Tirkîya, Stenbol, Anqara û Îzmîr de mendo, badê naskerdişê embazêke rayîrê ey ver bi konservatuarî kewto û ey doktorîya didanan ra fek veradayo û wina vat: “Ê wextan ez hema newe amebîya Îzmîr, mi kesî nasnêkerdêne û çîyêko winasî heşê mi de çin bi ke ez Îzmîr de dersê defî bidî, wendekaran perwerde bikerî, atolyeyêka def viraştiîşî akerê yan zî karê hunerî ser o bixebitîyî. La embazêke mi virazîya, ey ez dawetê konservatuarê Unîversîteya Egeyî kerda û dima ra mi her çî ra fek verada, karê doktorîya didan xo dima verda û hikayeya mi ya hunerî hîna girdêr bî.”
Felsefeya xizmetî û şehîd kewtişê defan
Samî Huseynî, îfade kerd ke def seba ey sey amancêk nîyo, la wesîleyêko seba awankerdişê pirdê mabenê merdiman û vat: “Nika zî amancê mi no yo, kesê ke nê kulturî nêzanê, înan rê bi musnayîş. No kar seba mi karêko xesas o û her çî ra zîyadêr heskerdişêko gird wazeno, ganî merdim bi zerre û bengînî bixebitîyo. 14 serrî yo ke ez her roj xebetêna û çi rey vera heme astengîyan zî karê xo ra poşman nêbîya. Coka Rojhelatê Kurdîstanî de def pîroz o, wexta defêk şikêno, nêvanê ‘Def teqîyo’ yan zî ‘Def şikîyo’, vanê ‘Def şehîd kewt’. Ez zî kulturêko winasî ra ameya û ganî no kulturo dewlemend bireso neslanê neweyan. Seba ke no kultur vîndî nêbo, çîyêke destê mi ra ameyê mi kerd û ez do bikerî.”
