COP31ê Antalya de rêxistinanê cinîyan dîyar kerd ke cinî û komelê herêmkî yê ke krîzê îklîmî ra tewr zaf tesîr gênê nêşênê biresê çimeyanê fînansî û venga welatanê dewlemendan da ke sozanê xo bîyarê ca.
Zîrweyê Îklîmî yê COP31î yê Neteweyanê Yewbîyayeyan (NY) de nêresayîşê çimeyanê fînansî yê cinî, şaranê cayîyan û komelanê herêmkîyan bî sernameyanê muhîman ra yew. Grûba Cinî û Cinsîyetê Komelkî (WGC) 19ê teşrîna peyêne de kombîyayîşê çapemenîye de vat ke fînansmanê îklîmî, adaptasyonê bedilîyayîşê îklîmî û bedilîyayîşê enerjî yo adil de averşîyayîşo bes nêbîyo.
Pawitoxanê heqanê cinîyan vat ke welatê dewlemendî berpirsîyarîya xo ya fînansî nêanê ca û muzakereyî peyê beranê girewteyan de yenê ramitene. Înan bale ante ser o ke cinî, şarê cayî û komelê feqîrî ke tewr tay benê sebebê krîzî rastê netîceyanê tewr giranan yenê. Goreyê doneyanê Both ENDSî tena nêzdîyê se ra 0,1ê fînansmanê îklîmî yê globalî şino teşebusanê ke piştî danê cinî û cugehî. Both ENDS ra Daan Robbenî vat ke hewceyîya nê rêxistinan bi fînansmanêko nerm û demderg est a ke rasterast biresê ci.
WGCyî da zanayene ke hedefê Fonê Adaptasyonî serre de tewr tay 300 mîlyon dolar o la heta 18ê teşrîna peyêne sozî tena resayî 50 mîlyon dolar. Goreyê hesabanê Bernameyê Cugehî yê NYyî (UNEP) hewceyîya welatanê ke aver şinê seba adaptasyonî heta 2035î serre de nêzdîyê 305 mîlyar dolar a. WGCyî waşt ke fînansmanê îklîmî herinda kredî de bi hîbeyanê ke barê deynî nêvirazenê bêro dayene û çimeyî rasterast biresê komelanê hewcedaran.
Rêxistinanê cinîyan madeyê 9.1. ê Peymanê Parîsî ard vîrî û hişyarî daye ke verfîştişê sermîyangozarîyanê sektorê taybetî şêno berpirsîyarîya welatanê averşîyayeyan a fînansmanê pêroyî peyser berzo. Ame vatene ke xebatê pawitişê komelanê herêmkîyan ê vera huşkîye, germîya zafe û laseran qezenc nêvejenê û coka sermîyangozarê taybetî piştî nêdanê înan. Rêxistinan vat ke ganî fînansmanê îklîmî bazarî rê nêro verdayene û bingeyê heqanê merdiman ser o bêro barkerdene.
Rayberê torra ekofemînîstan Shine Collabî Dr. Melania Chiponda vat ke bedilîyayîşê enerjî tena bedilîyayîşêko teknolojîk nîyo û ganî komelê ke resayîşê enerjî de neseypêyî ciwîyenê, cinî û kedkarê bêqeydî teber nêmanê. Pabrya Lobos zî dîyar kerd ke ganî cinî û komelê herêmkî amadekerdiş û tatbîqkerdişê bernameyan de wayîrê vatişî bê. Rêxistinan waşt ke cinî mekanîzmayanê qerarî yê fînansmanê îklîmî de rasterast bêrê temsîlkerdene.
Îttîfaqê Globalî yê Çalakîya Kesk û Cinsîyetê Komelkî (GAGGA) da zanayene ke heta nika 60 welatan de 2 hezar û 600î ra zêdeyêr teşebusanê bi pêşengîya cinî û komelanê herêmkîyan rê 50 mîlyon euroyî ra zêdeyêr çime resnayo. WGCyî vat ke ganî hukmatî tena bi sozanê neweyan bes nêkerê û serkewtişê muzakereyan bi bedilîyayîşanê şênberan ê cuya cinî, kedkar, şaranê cayîyan û komelanê ke krîzê îklîmî ra tesîr gênê bêro peymitene.








