Serê Fermanê Êzîdîyan yê 74. ra 11 serrî vîyartê. La hema zî aqûbetê bi hezaran welatijanê êzîdîyê ke ameybî remnayene, dîyar nîyo.
DAÎŞ’î 3ê tebaxa 2014î hêrişê Şengala girêdayeyê şaristanê Musil ê Îraqî kerd û hêrişo ke sey Fermanê 74. yeno pênasekerdene, nêzdîyê 3 hezar êzîdî ameyê kiştene. Mîyanê nînan de zafane cinî û gedeyî, bi hezaran êzîdî ameyê remnayene. Xeylê kesî ke ameyê remnayene, bazarê koleyan de ameyê rotene û rastî çîyanê lêminan ameyê. Xeylê kesî bi komî ameyê kiştene, goristananê komî de ameyê nimitene. Rixmo ke 11 serrî vîyartê zî aqûbetê bi hezaran welatijanê ke ameyê remnayene, hema zî dîyar nîyo.
Qirkerdişo ke çimanê heme dinya ver de ameyo kerdene, 11 serrî xo ra pey verdayê. Roja ke hêzanê ewleyî yê hukmatê merkezî yê Îraqî û PDK’yî qade ra xo apey anto, a roje ra heta ewro êzîdî û şarê herême Şengal newe ra awan kenê.
Fermanî da vindertene
Êzîdîyê bi hêzê xo yo cewherî ke seba qirkerdişêko newe bi vatişî ‘Reyna nê’ bi hêzê xo dest bi awankerdişê Şengalî kerd. 14ê kanûna 2025î de Meclîsê Şar ê Şengalî ame awankerdene. Binê banê Meclîsî de fermandarîya bi nameyê “Fermandarîya seba Azadîya Şengalî” ameye awankerdene. Hêzê Pawitişî Şengalî (HPŞ), Yekîneyê Xoverdayîşê Şengalî (YBŞ), Yekîneyê Cinî yê Şengalî (YJŞ), Partîya Karkeranê Kurdîstanî (PKK), Hêzê Pawitişî Şarî (HPG), Yekîneyê Cinîyanê Azad ê Starî (YJA-Star) hemverê DAÎŞ’î şerê xelesnayîşî da destpêkerdene û 13ê teşrîna verêne ya 2015î de merkezê Şengal ame xelesnayene.
Sîstemê Netewa Demokratîke
Bi vengdayîşê “Cuya xo ya azade bi xo awan bike” yê Rayberê Şarê Kurdî Abdullah Ocalanî serra 2016î de Yekîneyê Cinîyanê Şengalî ame awankerdene. Na yekîne tarîxê êzîdîyan de bîye yekîneya ewilin a pawitişî ya rêxistina cinîyan. Nê hêzî 11 aşmî Yekîneyanê Xoverdayîşê Şengalî (YBŞ) vera DAÎŞ’î xover da. Serra 2016î de Têgêrayîşê Cinîyanê Azadan ê Êzîdî (TAJÊ) ame awankerdene.
Serra 2017î de Meclîsê Demokratîk ê Xoser ê Şengal ame awankerdene. Meclîs komîteyanê Kultur, Huner, Resnayîş, Ewleyî, Xîzmet, Qanûnsazî, Perwerde, Heqê Merdiman û Komela Keyeyanê Şehîdan, Bawerî, Dîn, Aştî, Ekonomî, Ciwan, Spor, Weşî, Rêxistina Komelî, Desteya Meclîsî ra yeno pê.
Akademî, televîzyon, radyo…
Reyna Şengal de Akademîya Jîneolojîyî ya Şengalî abî. Televîzyon û radyoya ke rojane weşan kena, ê zî est ê. Şengal ereban reyde komunê ke lazim ê awan kerdê. Pawitişî ra heta perwerde heme hetî cuye, bi cewherê xo problemanê xo çareser kenê.
Mesajê Abdullah Ocalan
Tewr peyên 17ê temmuza 2025î de Şengal de bi beşdarîya zafêrî 150 delegeyan bi nameyê Konferansê Entelektuelî yê Şengalî ame kerdene. Rayberê Şarê Kurdî Abdullah Ocalanî Hepisxaneyê Îmraliyî ra konferansî rê mesaj erşawit û wina vat: “Têkoşîno ke Êzîdîyan rayra berdo, rayîrê ma hemeyan roşnî keno. Bingeyê pawitişê cewherî, pawitişê Şengalî, pawitişê wijdano hempar ê merdimîye yo..”
