ANQARA — Bahar Degîrmencîya ke Anqare de karkerîye kena, bale ante serê cîyakerîya metropolan û xebata xo ya dîjîtale ya seba Kirmanckî û vat: “Tewrê her zehmetîye ma kokê xo ra fek vernêdanê; wa may û pî ziwanê dayîke bimusnê domananê xo.”
Dimayê ronayîşê Komara Tirkîya, xebitnayîşê Kurdkî bi hawayêko fermî ame qedexekerdene. Nê ziwanî rê warê komelkî û warê perwerde û musnayîşî de ca nêame dayene. Seba ke perwerde bi Kurdkî nêbî, domanê Kurdan ê ke şîyêne mekteb rastê xeylêk zehmetîyan ameyî. Domanê Kurdan ê ke bi ziwanêko bîn o ke nêzanayêne û ziwanê înan ê dayîke nêbî perwerde dîyêne, bi tebîî mîyanê perwerdeyî de rastê travmayê giranî û zehmetîyan ameyî.
Nê domanan ra yew zî Bahar Degîrmencî ya. Bahare çimkî emrê xo yê qijkekî de bi Kirmanckî qisey kerdêne û Tirkî nêzanayêne, rastê zaf zehmetîyan ameye; badê ke pîle bîye û bar kerd şîye Anqara zî, rîbirîmendişê nê probleman dewam kerd.
Seba ke ziwanê dayîke bêro ciwîyayene tedeyîyê Kirmanckî viraştî
Tewrê nê heme probleman zî Bahar Degîrmencîya ke ziwanê xo ra fek vernêda, seba ke ziwanê dayîke bîyaro ciwîyayene, platformanê medyaya komelkî ya sey Înstagram û YouTubeî de dest bi viraştişê tedeyîyanê Kirmanckî kerd.
Vêrênan ra heta ewro medyaya komelkî de kêmanîya tedeyîyanê Kirmanckî (Zazakî) her tim yena vînayene. Kedkara medyaya dîjîtalî Bahare Degîrmencî, seba ke bale bianca serê nê vengî û hişmendîya ziwanî ya komelkî xurt bikero, vîdeoyanê Kirmanckî hedre kena û medyaya komelkî de vila kena. Bahar Degîrmencî ajansê ma rê qisey kerd.
Anqara de şertê ciwîyayîşî goreyê Kurdîstanî zaf zehmet ê
Bahare dîyar kerd ke Anqara de karkerîye û ciwîyayîş goreyê Kurdîstanî xeylêk giranêr o û bale ante serê cîyakerîya nîjadpereste: “Wexto ke kesêk mi ra pers keno ‘Ti kamca ra ya?’ û ez vana ‘Ez Amed ra ya’, mi ra vanê, ‘E çik nêbeno, ma pêro însan ê.’ Bi no qayde wazenê heqîqet û cîyatîya ma binimnê û nasnameyê ma nêhesibnê. Wexto ke maya mi, mi gêrena ez bi Kirmanckî qisey kena, mi ra vanê, ‘Ti reyna kewta kanalo dîyin.’ Goreyê înan ziwano yewin Tirkî yo. La ziwanê min o yewin kirmanckî yo. Tewrê her astengîye zî ma qetî kokê xo û dewa xo ra fek veranêdanê.”
‘Medyaya komelkî de seba Kirmanckî vîdeoyî zaf kêm ê’
Bahar Degîrmencî dîyar kerd ke bi aşmêk o dest bi antîşê nê vîdeoyan kirmanckî kerdo û amancê aye xizmetê milet û ziwanê dayîke yo û wina vat: “Medyaya komelkî de seba Kirmanckî vîdeoyî zaf kêm ê. Merdim wazeno bivîno, la tedeyîyê Kirmanckî çin ê. Nameyê ci est o la mîyanê ci veng mendê. Wexto ke mi dest bi vîdeoyan kerd, mi dî ke miletê ma hes keno. Tayê şîroveyan de vanê ke nêzanê qisey bikerê la fam kenê. Ez zî seba ke na venganeyî bêro pirrkerdene xebat kena.”
‘Ganî dayîk û pî ziwanê xo bimusnê domanan’
Bahar Degîrmencî da zanayene ke berpirsîyarîya tewr pîle kewena serê milê keyeyan û vat ke nika domanê qijkekî bi Tirkî qisey kenê. Bahar Degîrmencî bale ante serê xeterîya vindîbîyayişê ziwanî û wina domna: “Pêngava verêne domanê ma yê. Nika dayîk û pî bi Kirmanckî, tutî zî bi Tirkî qisey kenê. Ganî ma dayîk û pîyan rê vajê ziwanê xo bimusnê domananê xo! Eke ma ewro wayîr ziwanê xo nêvêcê, ziwanê ma do biqedîyo. Bêguman medyaya komelkî tena bes nîya; ganî sazîyê ma zî aktîf bibê, kombîyayîş û çalakîyan virazê.”
Gedeyî ra heta nika: Dejê asîmîlasyonî
Bahare demo ke behsê gedeyîya xo û derheqê ziwanî de serpêhatîya xo kerd, nê vatî: “Wexto ke ez sinifa yewîne de bîya, mi Tirkî qet nêzanayêne. Mamoste qisey kerdêne, mi fam nêkerdêne û coka ez bermayêne. Embaza min a ke Tirkî zanayêne rewşa mi mamosteyî rê îzeh kerde. O wext mamosteyî mi, hembêza xo akerde û ez berda polêka bîne. Mi a roje qet vîrî ra nêkerde û mi qerar da ke do seba ziwanê xo bixebitî. Birayê min o ke zîndan de yo, o zî her tim piştgirî dayêne mi û vatêne ti eşkena bikera.”
Bahare Degîrmencî peynîya qiseykerdişê xo de veng da her kesî û vat: “Ziwanê ma weş o, ziwanê ma rind o. Wa her kes dest bido yewbînan û wayîrê ziwanê xo bivejîyo!”
Tedeyîyê ke Bahar Degîrmencî 2 aşmî yo virazena, şima eşkenê bi nameyê Vengê Welatî serê Înstagramî de bi nê lînkî: https://www.instagram.com/filozofkivircik?mdxt=MTNwZjJ6d292MzY0bQ%3D%3D&utm_source=qr û serê YouTubeî de zî bi nê lînkî: https://www.youtube.com/@vengewelati biresê ci.
