Amed şaristanêko zaf bi tarîxî yo, sûrê Amedî xo ra zaf bi weş ê. Manayê bircê sûrê Amedî zî tewir bi tewir ê. Nê bircan hem zaf bi estetîk ê hem zî seba pawitişî ameyê şuxulnayîşî.
Amed, her tim şaristanîyan ra wayîrê keyeyî kerdo. Tewrê zengînî yê Amedî, sur û bircê ci yê. Sûrê Amedî hem hetê dîmen hem zî hetê tarîxî ra zaf bi avzel ê. Sûrê Amedî, hetê pawitişê Amedî ra; rolê avzel kay kerdê.
Goreyê xebera Guneydogu Expresî ser sûrê Amedî de 82 heb bircî est ê û zaf bi zexm ê. Nê bircan hetê pawitişî de zî ameyî şuxulnayîş. Nameyê bircan yew bi yew bedilyeno û maneyê înan zî tewir bi tewir ê. Maneyê sûrê Amedî yê tarîxî est ê. Kam şar no şaristan de cuyayo, tewir bi tewir name dayo no şaristan.
Tay bircê Amedî yê avzel
-Bircê Berê Mêrdînî: No birc, rojhilatê başûrî yê sûran de ca gêno. Bi no birc, merkezê şaristanî ra yeno kewtiş. Xususî demê osmanijan de no birc bîyo cayo stratejîk.
-Bircê Şêx Mutahharî: No birc zî rojhilatê bakûrî yê sûran de ca gêno. Nameyê xo zî şexso avzel Şêx Mutahhar ra gêno.
-Bircê Pîrdê Sîya: No birc zî rojawanê sûran de ca gêno. Bircêk zaf bi estetîk o.
-Bircê Ben û Senî: No birc sey sembola Amedî yo.
Hetê nê bircan, bircanê Birayê Hewtî, Verê Koyî, Hasan Paş, Zincîrî zî est ê.
