Vera madeyanê hişberan xeylê şaristananê vakurê Kurdîstanî de xebatî yenê kerdiş. Nê cayan ra yew zî qezaya Sûrî ya Amedî ya. Hemserekê DEM Partî ya Sûrî Murat Acetî serê na babete de qisey kerd û wina vat: “Meseleya şuxulnayîşê hişberî tena meseleya partîyêk nîya. Berpirsîyarîya her kesî ya. Ma do her taxêk de xebatanê çalakan bikerê. Qezaya madeyanê hişberan û fûhûşî, ameyoxê komelê ma keno mîyanê tehluke.”
Kuçeyê tarîxî yê vakurê Kurdîstanî û bi taybetî zî yê Amedî, nê 10 serranê peyênan de bîyî cayê polîtîkayanê şerê taybetî. Yeno vînayene ke vilakerdişê madeyanê hişberan û fûhûşî tena sucê normal nîyê; eksê ci, polîtîkayêke zanebîyaye ya ke hetê zîhnîyetê mêtingerî ra yena kerdiş. Amancê nê sîstemî o yo ke sere de ciwan û cinî, komelî kok, kultur, exlaq û zîhnîyetê xo yê sîyasî û komelkî qut bikero.
Bi nê hawayî, wazenê vernîya asîmîlasyon û qirkerdişê kulturî zêdeyêr bikerê. Labelê vera nê hêrişanê ke amanc keno ke kultur û edetanê komelî xirab bikero, xoverdaydîş û rêxistinbîyayîş her ke şino pîl beno. Rêxistinê sîyasî û sazgehê komelkî yê demokratîkî, vera nê tehlukeyî qadanê têkoşînî hîra kenê.
Platformê Têkoşînê vera Tîryakî yê Şîyar Be bi sloganê “Vera hişberî seba cuya azade û aram wirzê!” 6ê temmuze de Amed de bi eşkerayîyêk gama “Wirzê” pare kerd û veng da temsîlkaranê komelkî ke vera hişberî têkoşînêko hempar rayra berê. Çarçawaya na game de Rêxistina DEM Partî ya Sûrî 24ê temmuze de vernîya Camîyê Pîl ê Sûrî de eşkerayîyêk daye çapemenîye. Hemserekê Rêxistina DEM Partî ya Sûrî Mûrat Acet derheqê şuxulnayîşê madeyanê hişber ê qezaya Sûrî de ke bi destê çeteyan beno, ajansê ma rê qisey kerd.
‘Çeteyî kuçeyanê tarîyan ra îstîfade kenê’
Murat Acetî vat ke waştiş, pêşnîyaz û gazinanê şarî xo rê esas genê û ard vîr ke problemanê qezaya Sûrî ser o 24ê temmuze de eşkerayî daye. Mûrat Acetî dîyar kerd ke kuçe û cehdeyan de çinbîyayîşê lambeyan zî vernîya zêdebîyayîşê ters û xofê şarê qezayî akeno û cuya şarî asteng keno û vat: “Kam tarîtî ra hes keno? Çeteyî tarîtî ra hes kenê. Çeteyî kuçeyanê tarîyan ra îstîfade kenê. Ma waştiş kerd ke kuçe û cehdeyê ma bêrê roşnkerdiş. Ganî her ca roşn bibo ke rayîr nêdo çeteyan.”
‘Ma do rayîr nêdê çeteyan’
Murat Acetî dîyar kerd ke vilakerdişê madeyanê hişberan polîtîkayanê şerê taybetî ê dewlete ra yew o ke vera şarê kurdî yeno rayberdiş û wina vat: “Gama ke bi rayîranê bînan nêeşkenê îradeyê şarê ma bişiknê, waşt bi nê metodan komelî bifetisnê û azêk awan bikerê ke kultur û exlaqê xo ra qut bîyo. Labelê ma na tehluke rind fehm kerd û rayîrê tedawîkerdişê aye zî zanê; rayîrê ey zî o yo ke şarê ma bi pêroyî wirzo lingan ser o û wayîrê kuçe, gede û ciwananê xo bivejîyo. Ma veng danê dayîk û pîyan kenê ke gedeyanê xo reyde vejîyê kuçeyan û parkan, ma înan tena nêverdê. Ma do rayîr nêdê ê kesan ke wazenê ciwananê ma biancê rayîranê xiraban. Ma do qadan înan rê teng bikerê.”
‘Ma do her taxêk de xebatan bikerê’
Murat Acetî da zanayene ke ê do rayîr û rêbazanê neweyan ê têkoşînî bixebitînê û game bi game xebatanê xo hîra bikerê û nê çîyî vatî: “Seba ke ma komelî zîhnîyet bidê qezenckerdiş, projeyê ma yê ‘Kuçeyê Binevşî’ est a û ma do her taxêk de bi hawayêko çalak xebatan bikerê. Na rewşe meseleya partîyêk nîya, zêdebîyayîşê madeyanê hişberan û fûhûşî rasterast ameyoxê komelê ma keno mîyanê tehluke.”
