Komîteya Ekolojî ya KCKyî verê Zîrweyê Îklîmî yê COP31î de eşkerayî daye û vat ke krîzê ekolojîk têkilîyanê berhemdayîş û xercî yê sîstemê kapîtalîstî ra yeno û veng da ke vera krîzê îklîmî têkoşînê ekolojîya komelkî bêro averberdene.
Komîteya Ekolojî ya KCKyî derheqê Zîrweyê Îklîmî yê COP31î yê Neteweyanê Yewbîyayeyan (NY) de ke 9-20ê teşrîna peyêne de Antalya de yeno organîzekerdene, eşkerayîya nuştekî daye. Eşkerayîye de bale ancîya germbîyayîşê global, bedilîyayîşê îklîmî, huşkîye, çolbîyayîş û rijîyayîşê cuya xozayî ser o û ame dîyarkerdene ke zîrweyê îklîmî yê heta ewro nêeşkayî krîzê ekolojîk bivindarnê. Komîte tekîd kerd ke bingeyê krîzê ekolojîk de têkilîyê berhemdayîş û tuketîmî yê sîstemê kapîtalîstî est ê û zîrweyê ke şîrketê sotemenîyanê fosîlan û dormeyê sermîyanî tede tesîrdar ê, nêeşkenê çareserîyanê mendeyan bivirazê. Eşkerayîye de veng ame dayene ke vera awanîyanê merkezîyetgiran îdareyê herêmkî, vera ekonomîya karbingeyine ekonomîya komelî û vera zîhnîyetê kapîtalîstî fehmê komelê demokratîk ê ekolojîkî bêrê averberdene.
Eşkerayîya Komîteya Ekolojî ya KCKyî wina ya:
“Zîrweyê îklîmî yê COP31î ke nê rojan de Antalya de yeno kerdene, sereyê rojdemanê bingeyinan de yo û nêzdîyê 80 hezar kesî beşdar benê. NYyî zîrweyê xo yo verên ê îklîmî 1992î de Brezîlya de kerdbî; çewres û çar serran de hîris zîrweyî ameyî kerdene û her zîrwe de rijîyayîşê bedilîyayîşê îklîmî û tedbîrî ameyî qiseykerdene û vila bîyî. La 1992î ra nat ne vernîya rijîyayîşanê ekolojîkan ameye girewtene ne zî germbîyayîşê global vindert; rijîyayîşî qat bi qat gird bîyî. Dinya germ bena, îklîmî bedilîyenê, mewsimî têmîyan benê, şîdetê laser û bahozan zêde beno, çolbîyayîş zêde beno, çimeyê xozayî qedîyenê, tewirê ganîyan vindî benê û koçê îklîmî nika koçanê şerî ra vîyarenê.
Çimeyê nê heme probleman merdim o la persa ‘kamcîn merdim’ zî muhîm a. Dewijêk ke xoza reyde bi haştî ciwîyeno û wayîrê şîrketanê sotemenîyanê fosîlan eynî terazî de nêyenê erjnayene. Wayîrê eslî yê nê probleman axayê sîstemê kapîtalîstî yê ke heme gerdûnî biwerê zî çimê înan mird nêbeno û têkilîyê berhemdayîş-tuketîmî, zîhnîyet û sîstemê komelkî yê ke înan viraştî. Coka zîrwe û konferansê îklîmî yê wayîranê sîstemî do netîce nêdê çunke sebebo bingeyin ê krîzê îklîmî sotemenîyê fosîlî yê û zafê beşdaranê nê kombîyayîşî yan wayîrê şîrketanê sotemenîyanê fosîlan ê yan zî hemparê înan ê. COP31 do 30 COPanê bînan ra cîya nêbo; reyna do bêrê têhet, kêmkerdişê emîsyonan û vîyartişê enerjîya newebîyayoxe munaqeşe bikerê û vila bibê. Ê do bi sîstem û zîhnîyetan eleqedar nêbê çunke wayîrê nê sîstemî ê bi xo yê. Do tena nawitişêko kesk bikerê, kapîtalîzmî rê maskeyêko kesk bikerê û vila bibê.
Coka ganî cayê piştîgirêdayîşê bi zîrweyanê îklîmî yê nawitişkî de gêrayîşê alternatîfan dekewê dewre. Têgêrayîşê îklîmî yê globalî, zîrweyê îklîmî yê şaran û têgêrayîşê ekolojîkî muhîm ê la kêmî û bes nêmendî; ganî nê têgêrayîşî elîtîzmî ra bixelisîyê û komelkî bibê. Bi têgêrayîşanê cugehî yê ke tena bi netîceyan eleqedar ê û bi ekolojîstanê utopîkan ê komungiran ê prîmîtîfan ke dinya ra girêdayîşê xo birnenê, vernîya rijîyayîşê xoza nêyena girewtene. Çimeyê problemanê merdimî yê xozaya verêne reyde problemê zîhnîyet û sîstemî yê xozaya komelkî yê. Çareserîya tekane averberdişê ekolojîya komelkî ya: ganî vera zîhnîyet û sîstemanê dewletgiran ê ke îqtîdar, rant û îstîsmarî ser o awan bîyê şûur û sîstemêko demokratîk, vera awanîyanê merkezî yê otorîteran îdareyê herêmkî û vera têkilîyanê berhemdayîş-tuketîmî yê qanûnê karî ekonomîya komelî bêro awankerdene. Wina ney, peynî felaket û cehdê kamuflekerdiş û dewamkerdişê sîstemê nikayênî yo.
Puçkerdişê nê polîtîkayanê sîstemê modernîst ê kapîtalîstî ke dinya benê rijîyayîşî û resnayîşê alternatîfanê ma heme merdimîye rê amancê bingeyinî yê heme têgêrayîşanê ekolojîkan ê. Ma bawer kenê ke nê zîrweyê mîyanneteweyî do têgêrayîşanê ekolojîkan bingeyê amancanê hemparan ser o bîyarê têhet û têkoşînê ekolojîk gird bikerê.”











