Hemsereka Dayîreyê Têkîlîyanê Teberî ya Rayberîya Xosere ya Vakûr û Rojhelatê Sûrîye Îlham Ehmed forumê Dihokî de qisey kerd û vat: “Nuqtaya tewr muhîme ya seba Sûrîye de awankerdişê aştîya komelkî û cuya hembeşe, bedilîyayîşê zîhnîyetê îqtîdarî, qebulkerdişê heqanê şaran û awankerdişê rayberîyêka nemerkezî ya.”
Hemsereka Dayîreyê Têkîlîyanê Teberî ya Rayberîya Xosere ya Vakûr û Rojhelatê Sûrîye Îlham Ehmed Forumê Aştî û Ewleyî yê Rojhelatê Mîyanên ke Dihok de yeno kerdene, qisey kerd.
Îlham Ehmed vat: “Babeta aştî Rojhelatê Mîyanênî de babetêka bingeyîn a ke çend prensîban ser o ameya awankerdene. Înan ra yew zî zîhnîyeto ke ganî bingeyê xurtkerdişê aştî ser o newe ra bêro şekildayene û çareserî zî rayberîya nemerkezî ya. Nuqatayêka bîne ke awankerdişê aştî de rolêko muhîm kay keno, babeta naskerdişê heqanê şaran û temsîlkaran a. Mîyanê înan de heqê şarê kurdî zî est ê ke demê rejîmê verên ê Beasî de ameyê binpaykerdene. Nika ma teqez kenê ke ganî nê problemî Sûrîyeya newa de bêrê çareserkerdene.”
‘Problemê cinîyan aştîya komelkî ser o tesîr kenê’
Îlham Ehmed behsê babeta cinîyan kerd û wina qisey kerd: “Problemê cinîyan nuqtayanê bingeyînan ra yew o ke eke nêro çareserkerdene, problemê aştî zî çareser nêbeno. Seba ke problemê cinîyan tesîrêko rasterast problemê aştîya komelkî ser o keno ke do bibo bingeyê aştîya sîyasî û cuya hembeşe. Ganî no problem bi destûr û qanûnî bêro çareserkerdene ke no zî bi şekilê nemerkezî beno.”
‘Şam nêeşkeno qerar bido’
Îlham Ehmed dîyar ker dke Şam sey merkezêkê qerardayîşî nêeşkeno herêma Sûrîye ser o xo bikero îqtîdar û wina domna: “Temsîlkar, bawerîyê cîya û babeta cinî welat de bi dîktatorî û yewziwanî çareser nêbena. Eke nêrê çareserkerdene zî benê sebebê vejîyayîşê şer û pirodayîşan. Sûrîye de xeylê gonî ameye rijnayene û şerî komelê şaranê Sûrîyeyî qel kerdo. Nê semedî ra zî dem ameyo ke aştîya mabênê şaran û resayîşê mabênê temsîlkaranê cîya de yo.”
‘Dem demê dîyalog û aştî yo’
Îlham Ehmed dîyar kerd ke dewleta Sûrîye berhemê peymana Sykes-Picote û problemê ke înan behs kerdê, heme bêçareserî mendê. Îlham Ehmed nê reyde girêdaye vat: “Nê problemî ke mendê, bîyê sebebê pirodayîşanê Sûrîye û herêmanê bîn ê Rojhelatê Mîyanênî. No îqtîdaro newe yê Şamî îdia keno ke nê problemanê muhîm çareser keno. La ma bawer kenê ke ê do nêeşkê wina bi dîktatorî probleman çareser bikerê. Hem rexne hem zî şîroveyê ma tedbîranê înan ser o est ê ke înan heta nika îfade kerdê. Eynê wextî de ma înan reyde dîyalog de yê. Seba ke ma bawer kenê ke dem demê dîyalog û aştî yo.”
Peynîya qiseykerdişê xo de Îlham Ehmed dîyar kerd ke aştîyêka ke cinî tede çin bî, nêeşkena biba aştîyêka domdar.”
