Sosyolog Doç. Dr. Muzaffer Kayayî ard ziwan ke aştî bi têkoşînêko hempar eşkena komelkî bibo û vat: “Komara Demokratîke eşkena mexdûranê cîya-cîyayan bîyaro têhet û têkoşînê înan hempar bikera.”
Sosyolog Doç. Dr. Muzaffer Kayayî ard ziwan ke aştî bi têkoşînêko hempar eşkena komelkî bibo û wina vat: “Seba ke komar hîna demokratîk bibo û heme netewe û bawerî bikewê mîyanê qanûnan, Komara Demokratîke eşkena mexdûranê cîya-cîyayan bîyaro têhet û têkoşînê înan hempar bikera. Seba naye zî komara demokratîke eşkena bibo sloganêko hempar.”
Prosesê Aştîye û Komelê Demokratîkî ke bi vengdayîşê Rayberê Şarê Kurdan Abdullah Ocalanî yê 27ê sibate 2025î dest pêkerd, Kurdîstan û Tirkîya de zaf bedilîyayîşê komelkî û sîyasî ardî. Badê ke prosesê çareserîye yê 2013î xeripîya dewlete planê “Çokronayîşî” tetbîq kerd û sebebê nê planî ra sîyasetê Tirkîya de vate û kerdişê nijadperestî ameyî vernîye. Desthilatî bi rayîrê medya mîyanê komelî de vera şarê kurdan û têkoşînê azadîye nijadperestî aver berde. Netîceyê nê polîtîkayanê dewlete de mîyanê komelî de ziddîyetî xorîn bîyî û dişmenîya şaran a vera yewbînan girde bîye.

Prosesê Aştîye û Komelê Demokratîkî ke sebebê netîce nêdayîşê “Planê Çokronayîşî” û xoverdayîşê şarê kurdan ra reyna dest pêkerd, hem warê sîyasî de hem zî warê komelkî de zaf bedilîyayîşî ardî. Hetêk ra hem komelê kurdan de hem zî komelê tirkan de kesê nijadperest/neteweperest vera prosesî bi eynî zîhnîyet û argumananê cîyayan cewab danê; heto bîn ra bi Prosesê Aştîye û Komelê Demokratîkînijadperestîya vera şarê kurdan û Têgêrayîşê Azadîye roj bi roje kêmî bena. Sosyolog Doç. Dr. Muzaffer Kayayî derheqê bedilîyayîşê kodanê komelkî yê bi Prosesê Aştîye û Komelê Demokratîkî û komelkîkerdişê aştîye de ajansê ma rê qisey kerd.
‘Êyê ke neteweperestîya tirk û kurdan kenê, vera prosesî yê’
Sosyolog Muzaffer Kayayî ard ziwan ke bi destpêkerdişê prosesî di hetan ra vera prosesî reaksîyonî est ê û wina vat: “Çîyo ke her di reaksîyonan keno yew neteweperestî ya. Hetêk neteweperestîya kurdan ser o, hetêk zî neteweperestîya tirkan ser o reaksîyon mojneno. La wexto ke ma nê ser o cigêrayîşan kenê bi taybetî neteweperestê kurdî xo rê warêk û pozîsyonêk gênê. Sewbîna nê kesî zafane sinifê mîyanênî ra yenê meydan. Xora neteweperestî zafane sinifê mîyanênî de vejîyena meydan. Reaksîyonêko weşin nîyo. Çunke cografyayêk de ke mîyanê şer û krîzan de ya, vernîya çareserîye gêno. Heto bîn ra neteweperestê tirkî zî mîyanê perwerdeyêko zaf xorîne de yê. Mustafa Kemalî ra zî peyêr ê. Ma nêşkenê înan sey kemalîstan zî name bikerê. Yanî vanê ma ‘Tirkîyayij’ nîyê, tirk ê. Mustafa Kemalî neteweperestîyêka welatî ser o aver berdbî la ya înan netewe ser o ya. Tîya de zî reyna problemê sinifê mîyanênî est o. Ê zî sinifê mîyanênî de yê û nêwazenê kurd û neteweyanê bînan reyde seypê biciwîyê. Her çiqas ke xo sey dijê AKP’yî name bikerê zî tepşê înan AKP’yî rê bi kar yeno.”
‘Mîyanê komelî de tesîrê înan çin o’
Muzaffer Kayayî dewamê qiseykerdişê xo de dîyar kerd ke goreyê cigêrayîşanê ke ey komelî ser o kerdê, mîyanê komelî de neteweperestîyêka hende xurte çin a û qiseykerdişê xo wina dewam kerd: “Heyf ke mîyanê komelî de tesîrê nê kesan çin o. Goreyê cigêrayîşanê ke ma kenê tena medyaya komelkî de xurt ê. La mîyanê komelî de tesîrê înan çin o; komel înan ra haydar nîyo û ê zî komelî ra haydar nîyê. Komel hîna zaf kewto xemê debarê xo. Yanî ez nê dorûveran sey herikîyayîşêko newe yan zî cereyanêko ke hewcedarî û waştişanê komelî ra haydar nîyo, name kena.”
‘Aştî zî bi têkoşînêko hempar eşkena komelkî bibo’
Muzaffer Kayayî bale ante erjnayîşê Rayberê Şarê Kurdan Abdullah Ocalanî ser o ke vatbî ‘No proses prosesê heme bindestan/êyê ke qanûnan ra teber mendê’ û wina dewam kerd: “Têgêrayîşê Kurdan prosesî sey Prosesê Aştîye û Komelo Demokratîk name keno. Ocalan erjnayîşanê peyênan de zî vano: ‘Entegrasyono Demokratîk û Komara Demokratîke.’ Komare zaf neteweyî kerdî mexdûr. Kêmînêka qije komare ra îstîfade kerd. La verê heme çîyan kurdî û zaf netewe û bawerî, kedkarî û cinî bi binpaykerdişanê heqan û asîmîlasyonî reyde rî bi rî mendî. Seba naye zî seba ke komare newe ra bi hawayêko demokratîk bêra awankerdene têkoşînêk yeno dayene. Têgêrayîşê Kurdan rê zî amancê prosesî no yo ke Komara Demokratîke bêra awankerdene. Komara Demokratîke zî bi têkoşînê kesanê ke cîyakerdişî reyde rî bi rî mendê û sey çinîyan ameyê hesibnayene, eşkena ca bigêro. Seba naye Têgêrayîşê Kurdan çarçewayêko şênber mojneno. Wazeno bi heme bindestan reyde Tirkîya demokratîk bikero. Ne têgêrayîşêko neteweperest û sert o, la têgêrayîşêko yo ke seba azadî û demokrasîya heme şaran têkoşîn keno. Goreyê mi ziddîyetanê Tirkîya ser o hemkarîyêka winasîne eşkena ca bigêro. Na mewzû de verê heme çîyan têkoşînê azadîya cinîye est o. Tîya de zî mabênê Têgêrayîşê Kurdan û Têgêrayîşê Cinîyan ê Tirkîya de têkilîyêka xurte esta. Ganî eynî têkilî seba kede û xoza zî bêra averberdene. Ê eşkenê têkoşînêko hempar awan bikerê û ma bîyarê têhet. Tirkîya bîya goristanê karkeran û kedwerîyêka zaf girde est a. Karkerî zî zafane kurd ê. Seba naye zî Têgêrayîşê Kurdan eşkeno têkoşînê kede ser o têgêrayîşanê Tirkîya reyde têkoşînêko hempar bido ramitene. Aştî zî bi têkoşînêko hempar eşkena komelkî bibo.”
‘Têgêrayîşê Kurdan û têgêrayîşê sosyalîstan eşkenê têkoşînêko hempar bikerê’
Muzaffer Kayayî ard ziwan ke Têgêrayîşê Kurdan û Têgêrayîşê Sosyalîstanê Tirkîya eşkenê zemînêk ser o têkoşînê vera faşîzmî û têkoşînêko hempar bidê ramitene û qiseykerdişê xo wina dewam kerd: “Têgêrayîşê Kurdan bi bedilîyayîşê paradîgma û fikrê Komara Demokratîke û Entegrasyonê Demokratîkî ke hetê Abdullah Ocalanî ra ameyo averberdene, sosyalîzmêko newe pêşkêş keno û nê rê zî vano komunalîzm. Ganî derheqê sosyalîzmî de erjnayîş û munaqeşeyê winasî bêrê kerdene. La ganî çarçewaya embazîya rayîrî de bêrê kerdene û nêbê sebebê astengkerdişê têkoşînêkê hemparî. Ma binê eynî faşîzmî de ciwîyenê. Seba naye ganî nê munaqeşeyî ma cîya nêkerê. Ganî ma vera yewbînan bihurmet bibê û bi munaqeşeyan têkoşînê hemparî xurt bikerê. Ganî ma vera faşîzmî bibê yew.”
‘Komara demokratîke eşkena bibo sloganêko hempar’
Muzaffer Kayayî peynîya qiseykerdişê xo de dîyar kerd ke modelê entegrasyonê demokratîkî yo ke hetê Rayberê Şarê Kurdan Abdullah Ocalanî ra seba çareserîya problemî ameyo averberdene, eşkeno problemanê ke sîstemê netewe-dewlete ra vejîyayê rê çare bivîno û nê çîyî ardî ziwan: “Çarçewaya projeyê Entegrasyonê Demokratîkî de eke ma bişêrê têkoşînêko hempar aver berê no têkoşîn do warê desthilatdarîye zî teng bikero. Seba ke komar hîna demokratîk bibo û heme netewe û bawerî bikewê mîyanê qanûnan, Komara Demokratîke eşkena mexdûranê cîya-cîyayan bîyaro têhet û têkoşînê înan hempar bikera. Seba naye zî komara demokratîke eşkena bibo sloganêko hempar.”











