Hemsereka Şubeyê OHD’yî ya Stenbolî Ayşe Ozdemîr derheqê Qanûnê Çarçewa û statuya Birêz Abdullah Ocalanî de dîyar kerd ke gama yewine dimayê serrek û nême ameye eştene. Seba ke proses wina derg nêbo û aver şêro, ganî MGK zî lez qerar bido. Ayşe Ozdemîr wina vat: “Na çarçewa qanûnî de seba ke proses bireso amancê xo, ganî azadîya sermuzakerekerdoxê prosesî birêz Abdullah Ocalanî bêra ca, na gama tewr muhîm a.”
No di serrî yo Tirkîya de Prosesê ‘Aştî û Komelê Demokratîk’ ke hetê Birêz Abdullah Ocalanî ra 27ê sibata 2025î de amebi destpêkerdene, dewam keno. Nê prosesî de gamê tarîxî ameyî eştene. 5ê tebaxe de ‘Qanûnê Çarçewa’ yo ke 12 madeyan ra yeno pê Meclîs rê ame erşawitene û 8ê aşmî de Komîsyonê Edaletî yê Meclîsî ra vîyart. Tewr peyên çarçewaya prosesî de qanûnê çarçewa yê ‘Qanûnê Derheqê Pêtkerdişê Piştîdayîşê Mîlî û Pêameyîşê Komelkî de’ 5ê tebaxe de bi 367 îmzayanê parlamenteran Serekîya Meclîsî rê amebi erşawitiş. 12 madeyê qanûnê çarçewa dimayê munaqeşayanê Komîteya Pêroyî de encamê venganê pozîtîf yê 468 parlamenteran ameyî qebulkerdiş.
Hemsereka Şaxa Komeleya Huqûqnasanê seba Azadîye (OHD) ya Stenbolî Ayşe Ozdemîr derheqê Qanûnê Çarçewa û statuyê Birêz Abdullah Ocalanî de ajansê ma rê qisey kerd.
‘Semedê averşîyayîşê prosesî ganî MGK lez qerar bido’
Ayşe Ozdemîr dîyar kerd ke proses bi qebulkerdişê Qanûnê Çarçewa ameyo astêka muhîme û nê çîyî vatî: “Tarîxê komare de meseleyê kurdan her tim bi polîtîkayanê qirkerdiş, asîmîlasyon, înkar û ewleyî ameyo vînayîş. Ewro ame vînayene ke no nêzdîbîyayîş çareserî nêano. Rayîrê muzakereyî ame esasgirewtiş û nê semedî ra zî meseleyê kurdan vîyart qadê sîyasetî. Babetanê entegrasyon,beşdarîya sîyasî û rîbirîmendişê tarîxî reyde qanûn kêmî yê. Labelê no qanûn gama yewîn a. Dima ke rêxistine çekan verdo û Komîteya Ewleyîya Neteweyî (MGK) qerarê xo yo fesihkerdişê rêxistine bido û dima ra zî no qerar Rojnameyê Fermî de biweşanîyo, qanûn zî keweno merîyet. Gama yewine dimayê serrêek û nême ameye eştiş û sebaê ke proses wina derg nêbo û aver şêro, ganî MGK zî demêko kilm de qerar bido.”
‘No qanûn ne gama peyêne nîya, gama destpêkî ya’
Dewamê qiseykerdişê xo de Ayşe Ozdemîr dîyar kerd ke caardişê qanûnî do senî bibo û caardişê qanûnî do senî bêro kontrolkerdiş, nê babetî qasî qanûnî muhîm ê û wina dewam kerd: “Proses zemînê pirodayîşî ra vîyareno zemînê huqûqî. Ma zanê ke her beşê prosesî de xoverdayîş û tekoşînê komelî zî semedê caardişê qanûnan xeylî muhîm o. Ganî komel zî rolê xo kay bikero. Komelkîbîyayîşê Prosesê Aştî û Komelê Demokratîkî do reyde do proses aver şêro. Eynê wextî de gamê demokratîkî yê hemwelatîbîyayîşo seypê, heqê ziwanê dayîke, demokrasîyê herêmî û beşdarîya demokratîke do prosesî hêzdarêr bikero. No qanûn gama peyêne nîya, gama destpêkî ya. Dimayê na gama yewine, taqîbkerdişê gamanê demokratîkbîyayîşî do bibo tekoşînê ma zî.”
‘Rewşa Îmralîyî yena manayê çareserîye’
Ayşe Ozdemîr bale ant rewşa Birêz Abdullah Ocalanî ser o û dîyar kerd ke Ocalan bi mîsyonê xo îradeyê xo yê meseleyê kurdan de mojnayo, bi perspektîfê xo aktorê tewr sereke yê nê prosesî yo û nê çîyî vatî: “Nê mîsyonê birêz Abdullah Ocalanî encamê prosesê peyênî nîyo, bi perspektîfê birêz Abdullah Ocalanî ewro hêvîya çareserîye vejîyaye orte. La vera na yewe Îmrali de bi serran o tecrîd dewam keno û birêz Abdullah Ocalan bi hawayêko azad nêşino endamanê keyeyê xo reyde pêvînayîş bikero. No tecrîd vernîya çareserî zî gêno. Deman de ke tecrîd giran bi, şer hîna çetin bi. Bi na yewe zî ame vînayene ke rewşa resnayîş û diyalogî ya Îmralîyî taybet nîya, rewşa Îmralîyî yena manayê çareserîye.”
‘Vengo ke Îmrali ra berz bibo semedê awankerdişê komelê demokratîkî xeylê muhîm o’
Peynîya qiseykerdişê xo de Ayşe Ozdemîr ard vîr ke muzakereyê ke birêz Abdullah Ocalanî reyde yenî rayraberdiş îmkanê çareserîye zî vejenê orte û qiseykerdişê xo wina qedêna: “Birêz Abdullah Ocalan sermuzakerekerdoxê prosesî yo. Ganî birêz Abdullah Ocalan bi hawayêko azad bixebitîyo, no tena şert û mercê kesane nîyo, eynê wextî de seba muzakere bi hawayêko xurt rayra şêro şertê bingeyên ê prosesî yo. La ma Qanûnê Çarçewa de dî ke qanûnê de kesê ke serra 2005î ra ver cezaya muebet û muebeto giran girewto çin ê. No dîyarkerdiş azadîya birêz Abdullah Ocalanî zî teberê qanûnî de verdano. Na çarçewa qanûnî de seba ke proses bireso amancê xo ganî azadîya sermuzakerekerdoxê prosesî birêz Abdullah Ocalanî bêra ca, na gama tewr muhîm a. Heta ke na game bêra eştiş ganî Îmrali avûkat, rojnameger û siyasetmedaran rê akerde bo. Vengo ke Îmrali ra berz bibo semedê komelkîbîyayîşê aştî û awankerdişê komelê demokratîkî xeylê muhîm o.”
