Ankara – Atolyeyê dewreyê newe yê ANKA-DER’î dest pêkerd. Wendekaranê ke tewrê atolyeyanê ANKA-DER’î bîyî, dîyar kerd ke vera sîyasetanê asîmîlasyonî seba averberdişê kurdkî tewrê atolyeyan bîyê. Înan venga hemwelatijan da ke kurdkî bimusê, bi kurdkî qisey bikerê, bifikirîyê, biwanê û binusê.
Komeleya Kultur, Huner û Ziwanî ya Anka (ANKA-DER) 16ê êlula 2022î de Ankara de ameye awankerdiş. ANKA-DER roja awanbîyayîşê xo ra nat vera sîyasetanê asîmîlasyon û înkarî seba pawitişê ziwan û kulturê kurdkî bê vindertiş xebitîyena. Bi seyan hemwelatijê ke Ankara de ciwîyenê, ANKA-DER de kurdkî musayê û înan ra zafî nika komele de mamostayîye kenê. ANKA-DER Ankara de vera sîyasetanê asîmîlasyonî bîye cayêkê pawitişê kurdkî.
Dewreyê newe de atolyeyan de bi lehçeyanê kirmanckî/zazakî, kirdaskî û soranî perwerde yeno dayîş. Atolyeyî hem rîbirî hem zî online yenê viraştiş. Seba kirdaskî hem online hem zî rîbirî sewîyeya verêne ra heta sewîyeya hîrêyine perwerde yeno dayîş; seba kirmanckî/zazakî zî sewîyeya destpêkî de perwerde yeno dayîş. Kesê ke wazenê kurdkî bimusê, eşkenê muracatê ANKA-DER’î bikerê û tewrê atolyeyan bibê.
‘Ma çiqas ziwanê xo bimusê, estbîyayîşê ma zî hende geş beno’
Hemsereka ANKA-DER’î Ferîde Akturane îfade kerd ke hewteyo vîyarte dest bi atolyeyan kerdo û wina vat: “Rojanê ke yenê de ma do seba kirdaskî sinifê mamostayîye zî akerê. Ma tîya wendekaran rê ziwanê înan musnenê û mamostayan perwerde kenê. Ez eynî wextî de mamostaya dramayî ya zî. Keyeyî eşkenê domananê xo bîyarê; ma do tîya sinifê dramayî akerê û domanan rê ziwanî bimusnê. Ziwanê ma estbîyayîşê ma yo. Ankara de zaf kurdî ciwîyenê. Ma venga hemwelatijan danê ke bêrê tewrê atolyeyan bibê û ziwanê xo bimusê. Ma çiqas ziwanê xo bimusê, estbîyayîşê ma zî hende geş beno. Taybetî seba kirmanckî/zazakî ez venga hemwelatijan dana ke bêrê bimusê. Lehçeya ma ya kirmanckî/zazakî rîbirîyê vînbîyayîşî ya; qiseykerdişê bi kirmanckî/zazakî her ke şono kêmî beno. Seba ke ziwanê ma vîndî nêbo, ma do têkoşîn bikerê û ziwanê xo bimusê.”
‘ANKA-DER de kurdkî musa’
Wendekara ANKA-DER’î Badegul Avci sewîyeya verêne ya kirdaskî de tewrê atolyeyan bena. Badegul Avci ard ziwan ke ANKA-DER de kurdkî musena û wina vat: “Mi waşt ke seba musayîşê nuştişê kurdkî tewrê atolyeyan biba. Par zî sewîyeya destpêkî de bîya. Mi verê cû zaf kurdkî nêzanayêne; ANKA-DER de kurdkî musaya. Kurdkî ziwanê ma yo. Coka wazena her ca de bi ziwanê xo qisey bikera û biwana. Wexto ke ma doman bî, ma bi kurdkî qisey kerdêne la dima rîbirîyê asîmîlasyonî mendî û ez ziwanê xo ra dûrî kewta. Coka wazena ziwanê xo bimusa û bi ziwanê xo biciwîya.”
‘Sebebê ameyîşê mi yê tîya têkoşînê ziwanî yo’
Wendekarê ANKA-DER’î Yahya Sumerî ke sewîyeya destpêkî ya kirdaskî de tewrê atolyeyan beno, waştişê xo yê musayîşê kurdkî wina îzah kerd: “Sebebê ameyîşê mi yê tîya têkoşînê ziwanî yo. Ziwanê ma ser o sîyasetê asîmîlasyonî est o. Vera naye ez zî wazena bi ziwanê xo qisey bikera, biwana, binusa û bifikirîya. Coka amaya ANKA-DER û ziwanê xo musena. Wexto ke ez bi kurdkî qisey kena, zaf kêfweş bena. Ez venga heme kurdan dana ke wayîrê ziwanê xo vejîyê. Wa kurdî ziwanê xo bimusê û her ca de bi ziwanê xo qisey bikerê, biwanê û binusê.”
‘Bêrê tewrê atolyeyan bibê û kurdkî bimusê’
Wendekara ANKA-DER’î Ruken Babayîgît Çebî ke sewîyeya dîyine ya kirdaskî de tewrê atolyeyan bîya, dîyar kerd ke amancê ameyîşê aye yê ANKA-DER’î no yo ke kar û xebatanê xo bi kurdkî bikero: “Ez wazena karê xo bi kurdkî bikera. Mi kurdkî zanayêne la kurdkîya mi rind nêbîye; seba ke kurdkîya xo aver bera tewrê atolyeyî bîya. Ez semedê tewrbîyayîşê atolyeyî zaf kêfweş a. Ma tîya ziwanê xo musenê û yewbînan rê musnenê. Ez vana ke kaşkê mi verê cû bîyêne tîya û kurdkî bimusayêne. Ziwan nasnameyê ma yo. Venga mi her kesî rê na ya ke bêrê tewrê atolyeyan bibê û ziwanê xo bimusê.”
