Qezaya Rezan a Amedî de beşê 6. ê bananê TOKÎ yê taxa Oglakliyî de rîyê xebatanê bêqalîte, problemê binawanî û îhmalî yê rayberîye ra welatî bêzar bîyê. Nê mexdûran ra yew zî Hilmî Atli yo. Tewlê ke 8 aşmî û nême kilîtê banê xo girewto zî, semedê nêqedîyayîşê kêmanîyan û herikîyayîşê awe, nêşino keyeyê xo de bi ca bibo. Hîlmî Atli yo ke mîyanê deyn û bêîmkanan de hewl dano keyeyê xo virazo, reaksîyon mojna û vat: “Keye ney, kemere teslîmê ma kerd.”
Badê erdlerzê 6ê sibata 2023î yê qezaya Bazarcîxê Mereş de virazîyabî û tesîrê xo xeylê şaristanan ser o kerd, şar şerpeze û mexdûr kerd. Nê şaristanan ra yew zî Amed bi. Amed de semedê erdlerzî xeylê bînayî rijîyayî û 902 kesî cuya xo ra bîyî. Badê ke serrêk erdlerzî ser ra derbas bîyê, zafê cayan de hetê dewlete ra dest bi viraştişê bînayan ame kerdene. TOKÎ nê banan virazeno. Banê ke ameyî viraştene zaf erey wayîran ameyê vilakerdene û xeylê kêmanî banan de vejîyayê. Welatî ameyê mexdûrkerdene. Nê welatîyanê mexdûran ra yew zî Hîlmî Atli yo. Hilmî Atli beşê 6. ê bananê TOKÎ yê taxa Oglakli ya qezaya Rezanî ya Amedî de ciwîyeno, qalê problemanê keyeyî kerd ke dayo ey.
‘Her ca ro awe yena, dêsî rijîyenê’
Hîlmî Atli mexdûriyetê xo bi vîdeo û fotografan ke zereyê daîreyî ra antê mojna û gerreyê bêşermîya berpirsîyan kerd. Hîlmî atli dîyar kerd ke her cayê keyeyî ra awe herikîyena û wina vat: “Tam 8 aşmî û nîmeyo no kilît hetê mi de yo. Ez wazena şorî keyeyê xo la nêeşkena şorî. Semedê ke binê petekan, dês, binê banî û her ca ro awe yena. Mi çende rayan verê xo da rayberîye la rayberî kar ra remena û bi îhmalî têgêrena. Ma ra vanê, ‘Rayberî pere nêdana ma, ma zî nêeşkenê bêrê bixebitîyê.”
Vengdayîşê rayedaran kerd
Hîlmî Atli ard ziwan ke karkerîya zereyê keyeyî zaf xirabo û badê ke keyeyê teslîm girewtê demêko qilm de dêsî teqîyayê û nê çîyî vatî: “Bi îmkananê xo, bi deyn mi boyaxcî girewt. Mi dêsî bi zor viraştî la hewteyêk derbas nêbî dêsî reyna teqîyayî û parçe bîyî. Berê keyeyî nêyenê girewtene, binê dezgeyê kulînde de borîyan ra her wext awe yena. Borîyê cîranê kişte teqîyabî, hîrê rojan awe ameyene zereyê keyeyê ma. Wayîrê keyeyî no ca dabî muteahîdêke. Ez tîya ra veng dana birêz Murat Kurum û birêz serekkomar kena; şima vatêne qey banê TOKÎ zaf saxlem ê ? Şima kilît da destê milete û şima remayê, ma tîya mexdûr bîyî.”
‘Ez o çadire akerî’
Hîlmî Atli bale ante serê şertanê giranan ê debare û vat ke endî tehamulê ey nêmendo, waş ke keyeyê bi hawayêko bilez sebo roniştişî amade bibo. Hîlmî Atli qiseykerdişê xo wina dewam kerd:”Ez roje 12 saetan xebitîyena. Seba ke ez hewceyî kesî nêbî, şew û roje keda dana. Nika wayîrê banê ke ez tede ronişena vano ‘Keyeyê mi ra vejîye’. Tena 8 rojê mi mendê. Ez şima ra pers kena, ez o nê 8 rojan de se bikerî ? Keye hedre nêbîyo, ez nêeşkena bar bikerî bêrê tîya, gelo ez tebera bimanî ? Ez do gedeyanê xo reyde verê TOKÎ de çadirê akerî û tede bi ca bibî. Ez mexdûr a û edalet wazena.”
‘Binawanî çin a, nêweşxane çin o, wendegeh çin o’
Hîlmî Atli bale ante serê problemanê taxa Oglakliyî ke TOKÎ banî tede viraştê û wina vat: “Tena problem zereyê banan de çin o, herême bi temamî herêmeke bêpar ameya verdayene û rayedaran tîya bi sereyê xo verdayo. Tîya tena zereyê banan nê teber zî xirab o. Nê nêweşxane est o, nê bazar est o, nêzî şîyayîş û ameyayîş rasrerast est o. Otobusî goreyê kêfê xo xebitîyenê, dayîkê ma, kal û pîrê ma bi saetan binê tijî de dingan de vindenê. Nê wendegeh est o nê zî kreş. Waştena ma rayedaran ra na ya ke destê xo bierzê nê karî. Kesê ke psîkolojîya mi û aramîya keyeyê mi xirab kerda, wa warê huqûqî de hesab bidê. Heta ke ez heqê xo yê qanûnî nêgîrî ez dest na dewa ra veranêdana.”
