• Kurmancî
  • Kirmanckî
  • |
  • Derbarê Me De
  • |
[email protected]
Ajansa Welat
21 MIJDAR 2026
Encamek nîn e
View All Result
  • ROJANE
    TOHAV parêzerên Kurd ên hatine qetilkirin bi bîr anî

    TOHAV parêzerên Kurd ên hatine qetilkirin bi bîr anî

    Zarokan ji bo Ocalan wêne xêz kirin

    Zarokan ji bo Ocalan wêne xêz kirin

    YNK û PDKê li Hewlêrê hevdîtin pêk anîn

    YNK û PDKê li Hewlêrê hevdîtin pêk anîn

    Tulay Hatîmogullari: Ji bo pêvajoyê piştgiriya herî xurt berdana girtiyên nexweş e

    Tulay Hatîmogullari: Ji bo pêvajoyê piştgiriya herî xurt berdana girtiyên nexweş e

    Aqûbeta jinên ku hatine qetilkirin û windakirin pirsîn

    Aqûbeta jinên ku hatine qetilkirin û windakirin pirsîn

    ‘Bi avakirina komînan em ê di vê pêvajoyê de bigihijin serkeftinê’

    ‘Bi avakirina komînan em ê di vê pêvajoyê de bigihijin serkeftinê’

  • JIN
  • ÇAND Û HUNER
  • POLÎTÎKA
  • EKOLOJÎ
  • CIVAK
  • TENDURISTÎ
  • DARAZ
  • KED Û ABORÎ
  • CÎHAN
  • ANALÎZ-DOSYE
  • SPOR
  • HEMÛ NÛÇE
  • ROJANE
    TOHAV parêzerên Kurd ên hatine qetilkirin bi bîr anî

    TOHAV parêzerên Kurd ên hatine qetilkirin bi bîr anî

    Zarokan ji bo Ocalan wêne xêz kirin

    Zarokan ji bo Ocalan wêne xêz kirin

    YNK û PDKê li Hewlêrê hevdîtin pêk anîn

    YNK û PDKê li Hewlêrê hevdîtin pêk anîn

    Tulay Hatîmogullari: Ji bo pêvajoyê piştgiriya herî xurt berdana girtiyên nexweş e

    Tulay Hatîmogullari: Ji bo pêvajoyê piştgiriya herî xurt berdana girtiyên nexweş e

    Aqûbeta jinên ku hatine qetilkirin û windakirin pirsîn

    Aqûbeta jinên ku hatine qetilkirin û windakirin pirsîn

    ‘Bi avakirina komînan em ê di vê pêvajoyê de bigihijin serkeftinê’

    ‘Bi avakirina komînan em ê di vê pêvajoyê de bigihijin serkeftinê’

  • JIN
  • ÇAND Û HUNER
  • POLÎTÎKA
  • EKOLOJÎ
  • CIVAK
  • TENDURISTÎ
  • DARAZ
  • KED Û ABORÎ
  • CÎHAN
  • ANALÎZ-DOSYE
  • SPOR
  • HEMÛ NÛÇE
Encamek nîn e
View All Result
Ajansa Welat
Encamek nîn e
View All Result

Zanîngeha yekemîn: Dêra Mor Yakûp

Omer Demîr / AW

23 TEBAX 2025 - 08:13
Kategorî: ÇAND Û HUNER, CIVAK, MANŞET
A A
Mêrdîn  – Li Nisêbînê îro tenê Suryaniyekî bi navê Danîel Çepe dijî. Danîel Çepe xebatkarê Dêra Mor Yakup e û têkildarî dîroka dêrê diyar kir ku di cihanê de zanîngeha yekemîn li vir hatiye avakirin. Danîel Çepe dixwaze her kes li vê dîrokê xwedî derkeve.

Erdnigariya Kurdistanê di nava xwe de di aliyê çand ziman, netewan de dewlemendiyeke zêde xedixwîne. Yek ji wan gelê Suryan e ku xwedî dîrokeke kevnar e. Ev gelê qedîm di sala 1924an de bi  komkujiya Sefo re rû bi rû ma û bi  darê zorê ji gundên xwe hatin koçberkirin. Bondara wê sala reş hêj jî didome.

Li Kurdistanê Suryanên dijîn sal bi sal  ji ber ku koçî Ewropa dikin kêm dibin. Lê belê li pişta xwe dîrokek kevnar hiştine. Dema ku em berê xwe didin avahiyên ku li pey xwe hiştine em vê dîroka wan a qedîm dibînin. Yek ji wan avahî û berhemên ku li pey xwe hiştine jî Dêra Mor Yakup a li Navçeya Nisêbînê ye. Bi sedan şagirtên demê li dêrê ji Mor Yakup ders girtine û vê jî taybetmendiye “zanîngeha yekemîn” derxistiye holê.

Nisêbîn ji bo gelê Suryanî gelek girîng e. Bi sed salan e li vir jiyane.  Lê îro li navçeya Nisêbînê tenê kesekî Suryanî dijî. Danîel Çepe xebatkarê Dêra Mor Yakup e. Danîel Çepe dîroka derê ji Ajansa Welat (AW) re vegot.

‘Dêr di 297an de hatiye avakirin’

Danîel Çepe diyar kir ku îro tenê ew wekî suryanî li Nisêbînê dijî û wiha axivî: “ Dera Mor Yakup di cîhanê de zanîngeha yekemîn e. Dêra Mor Yakup gelek dîrokiye. Mor Yakup bi salan li vir jiyan kiriye û perwerde daye şagirtên xwe. Te gotin erdhej vê herêmê çêbûye û ev dêr hilweşiyaye lê dîsa hatiye avakirin. Li vir gelek ders dihatin dîtin. Dema ku şagirt dihatin li vir ewilî dersê Suryanî û paşê felsefe, goemetrî, astronomî, bijîşkî û hiqûqî hebû. Ev dêr beriya 1700 sal hatiye çêkirin. Piştî mîladê di sala 297an de der hatiye avakirin. Mor Yakup piştî mîladê di sala 338an de jiyana xwe dest daye.”

Zanîngeha yekemîn e…

Danîel Çepe da zanîn ku piştî Mor Yakup jiyana xwe dest da Mor Efraîm bû mamoste û ev tişt anî ziman: “Mor Efraîm li vir 28 sal, li Rihayê jî 10 sal mamosteyekî kir. Mor Efraîm ji li vir şagirtê Mor Yakup bû. Mor Efraîm di cîhanê de profesor û helvestvanê yekemîn e. Piştî lêkolîna bexçeya dêrê çêkirin ev agahî derketin holê. Li ser kevirekî hatibû nivîsandin heta ku di sala 1300an de ders li vir berdewam kiriye. Berî ku lêkolîna li vir dihata gotin ku zanîngeha yekemîn li Rihayê ye. Lê piştî lêkolînê derket holê ku zanîngeha yekemîn li vir e. Di cihanê de danîna mafê jinan a yekemîn li vir pêk hatiye. Jin li vir tev li merasîm û koroyan bûne. Piştî sala 2014an şunde dêr di lîsteya mîratê ya UNESCOyê ye. Gorê Mor Yakûp li bin di dêrê de ye. Ne tenê gelê Suryanî divê tevahî gel xwedî li vê dîrokê derkevê.”

 

Parve BikeTweetWhatsAppParve BikeParve Bike

Nûçeyên Din

Navenda Çand û Hunerê ya Ariya hate vekirin

Navenda Çand û Hunerê ya Ariya hate vekirin

21 MIJDAR 2026
Amedspor li sehaya xwe 2 û 0 têk çû 

Amedspor li sehaya xwe 2 û 0 têk çû 

21 MIJDAR 2026
Platforma Yekitiya Neteweyî ya Jinên Kurd encamnameya civîna xwe eşkere kir

Platforma Yekitiya Neteweyî ya Jinên Kurd encamnameya civîna xwe eşkere kir

21 MIJDAR 2026
TOHAV parêzerên Kurd ên hatine qetilkirin bi bîr anî

TOHAV parêzerên Kurd ên hatine qetilkirin bi bîr anî

21 MIJDAR 2026
Zarokan ji bo Ocalan wêne xêz kirin

Zarokan ji bo Ocalan wêne xêz kirin

21 MIJDAR 2026
YNK û PDKê li Hewlêrê hevdîtin pêk anîn

YNK û PDKê li Hewlêrê hevdîtin pêk anîn

21 MIJDAR 2026

ÊN ZÊDE HATINE XWENDIN

  • Ezîzê Mûso koça dawî kir

    Ezîzê Mûso koça dawî kir

    Parve Bike
    Parve Bike Tweet
  • Rûken Kilinç: Divê gorên Seîd Riza û hevalên wî bê eşkerekirin

    Parve Bike
    Parve Bike Tweet
  • Ji zaroktiya xwe heta girtîgehê evîna hunerê: Divê Kurd afirîner bin

    Parve Bike
    Parve Bike Tweet
  • Bi îşkenceyê tê girtin û niha nexweş e!

    Parve Bike
    Parve Bike Tweet
  • Keskîn Bayindir: Guhertina cihê birêz Ocalan nabe şert û mercên azad

    Parve Bike
    Parve Bike Tweet
  • Dayika girtiyê nexweş: Kurê min nexweş e û 8 sal in min ew nedîtiye

    Parve Bike
    Parve Bike Tweet
  • Ji Wezareta Çandê bersivek sosret: Medreseya Feqiyê Teyran ne aîdî me ye

    Parve Bike
    Parve Bike Tweet
  • Polîsan bi ser avahiya Weşanxaneya Belkiyê de girt

    Parve Bike
    Parve Bike Tweet
  • Dayika Aştiyê: Ez hêza têkoşînê ji şehîdên xwe digirim

    Parve Bike
    Parve Bike Tweet
  • ‘Budçeya tendirustiyê ne li gor pêwîstiyên gel tê amadekirin’

    Parve Bike
    Parve Bike Tweet

Ajansa Welat, bi nûçeyên taybet, dosya, lêkolîn, dîmen û deng civakê agahdar û ronî dike.

Bi şîara agahiyên rast û objektif weşanê esas digire, li ser şopa heqîqetê agahiyan belav dike.

Ajansa Welat bi nûçe û naverokên xwe dibe deng û rengê welat.

Xwediyê Îmtîyazê: Fahrettin Kılıç

Berpirsiyarê Karên Nivîsan: Mahmut Altıntaş

Navnîşan: Fırat Mahallesi, 553. Sokak, Tanlar Şehri Teras Evleri, B Blok,
Kat: 5 - No: 40, Kayapınar, Diyarbakır

Telefon: +90 (532) 519 37 73

E-mail: [email protected]
Malper: www.ajansawelat1.com
Twitter Youtube Instagram Whatsapp
  • Serrûpel
  • Têkilî
  • Derbarê Me De

© 2024 Ajansa Welat ● Yekemîn Ajansa xwerû Kurdî ● Hemû maf parastî ne

Encamek nîn e
View All Result
  • HEMÛ NÛÇE
  • ROJANE
  • JIN
  • ÇAND Û HUNER
  • POLÎTÎKA
  • EKOLOJÎ
  • CIVAK
  • TENDURISTÎ
  • DARAZ
  • KED Û ABORÎ
  • CÎHAN
  • ANALÎZ-DOSYE
  • SPOR
  • KIRMANCKÎ

© 2024 Ajansa Welat ● Yekemîn Ajansa xwerû Kurdî ● Hemû maf parastî ne