• Kurmancî
  • Kirmanckî
  • |
  • Derheqê Ma De
  • |
[email protected]
Ajansa Welat
21 MIJDAR 2026
No Result
View All Result
  • ROJANE
  • CINÎ
  • EKONOMÎ
  • POLÎTÎKA
  • EKOLOJÎ
  • KOMEL
  • WEŞÎYE
  • DINYA
  • FORUM
  • HUQÛQ
  • KULTUR
  • SPOR
  • Heme Xeberî
  • ROJANE
  • CINÎ
  • EKONOMÎ
  • POLÎTÎKA
  • EKOLOJÎ
  • KOMEL
  • WEŞÎYE
  • DINYA
  • FORUM
  • HUQÛQ
  • KULTUR
  • SPOR
  • Heme Xeberî
No Result
View All Result
Ajansa Welat
No Result
View All Result

Rejîmê Îranî nuştişê bi tîpanê latînî qedexe kerdo!

Bazîd Evren / AW

17 GULAN 2025 - 12:05
Kategorî: KIRMANCKÎ - KULTUR, KIRMANCKÎ - MANŞET, KIRMANCKÎ - POLÎTÎKA
A A
Nuştox û şaîr Seyîd Celal Nizamî bale antî ser polîtîkayê rejîmê Îranî ke ziwanê kurdkî ser o yo û va ke tîpê latînî, Kurdistanî Rojhilat û Îranî de qedexe bîyê û wina va: “Her çiqas destûr de heqê perwerdeyî est o zî, labelê perwerdeyî ziwanê kurdkî de wendegeh û zanîngehan de çin o.”

Zordarîyê ke ziwanê kurdkî ser o çar perçeyê Kurdistanî de bi yew şêweyê xeterî dewam kenê. Kurdistanê Rojhilatî de qedexeyêkê rasteraşt çin o, labelê polîtîkayê zordarî ziwanê kurdkî zî lewaz keno. Goreyê madeyê 15ine yê Qanûnê Binge yê Komara Îslamî ya Îranî, her miletê cîyayî eşkenê ziwanê dayika xo de perwerde bivînê. Labelê, karê Îranî ke ziwanê kurdkî ser o yo, nîşan dano ke hîna nê made nêkewta merîyet. Herçiqas destûr de nûsîyeyo zî, wendegeh û zanîngehan de perwerdeyî ziwanê kurdkî de çin o û nêzdîye ra zî mamosteyanê kurdkî girewtî, mamosteyê kurdkî kewenê binçim û no ser zî mecburî koçberîye kenê. Heto bîn ra, hînî mamosteyê ziwanê kurdkî îdam kenê.

Nuştox û şaîr Seyîd Celal Nizamî ajansê ma rê qisey kerd û polîtîkayê Îranî ke ziwanê kurdkî ser o yo, behs kerd.

‘Kurdistanê Rojhilat û Îranî de tîpê latînî qedexe bîyê!’

Seyîd Celal Nizamî va ke Rojhelat de ziwan, kultur û hunerê kurdkî aver şino û qedexeyêk nêverdayîşê nêşeyan ser o çin o. Celal Nizamî dîyar kerd ke rejîmê Îranî wextêk azadîyêka zaf dana, wextêk zî nê azadîye birnena û wina va: “Weşankerdişê kitabê kurdkî sansur keno û nika nêzdîye ra zî nuştişê tîpê latînî qedexe kerd. Nika qet destûr çin o ke ma kovaran û kitaban tîpê Latînî de çap bikerî. Labelê, ziwanê kurdkî ke tîpê aramî de nûsîyeno, yê ser o qedexeyêk çin o. Îranê Şahî ke rejîmê Îslamî ra ver o, weşankerdiş, nuştiş û ziwanê kurdkî qedexe bi, labelê nika nê hal çin o. Bi serkewtişê Komara Îslamî, wendiş, nuştiş û matbaayê kurdkî de averşîyayîşêko zelal çêbî û ma nê ra zî memnûn î. Labelê, mixabin ziwanê kurdkî hîna zî ziwanê fermî nêbîyo. Xebatê ke ziwanê kurdkî fermî bibo, wextêko dirêj o partîyê sîyasî, sazîyê lokalî û kesê nameyî ra dewam keno. Ma zî wazenî ke ziwanê kurdkî ziwanê fermî bibo, kitabê dersanê wendegeh û zanîngehan çap bibo.”

‘Her çiqas qanûn esto zî, perwerdeyî kurdkî de çin o’

Celal Nizamî dest nîşan kerd ke polîtîkayê rejîmê Îslamî ke ziwanê kurdkî ser o yo, wext ra wext cîya beno û va ke wextê şoreşî çêbîyî û nîyê bîyî, desthilatî destûrê binge de ziwanê miletê ke Îran de ciwîyenê, rê azadîyêk dabi. Celal Nizamî nê qiseyî dewam kerd: “Serraserê şoreşî de zaf kovar, weşane, mecelle û hîna zaf tişt sazîyê fermî ra hetkarî dayê û weşînayî. Labelê, perwerdeyî ziwanê kurdkî de, her çiqas qanûnê binge de nûsîyo zî, wendegeh û zanîngehan de hîna nêkewta merîyet. Tena Zanîngehê Sînî de, çend beşan de perwerdeyî ziwanê kurdkî de dano.”

‘Torê medyaya dîjîtalî de kurdkî ciwanan de vila beno’

Celal Nizamî bale ant ser averberdişê ziwanê kurdkî zî û eşkara ke ferheng û edebîyatê kurdkî ser o xebat û aktivîteyî bêrê kerdiş. Celal Nizamî ard ziwan ke aktivîteyê kulturî û hunerî û weşanayîş ciwanan ziwanê kurdkî musenê û nê qiseyan ra pey qedîya: “Lazim o ke ferhengê farisî-kurdkî, tirkî-kurdkî bêrê çapkerdiş ke ma miletê xo ziwanê kurdkî musenî. Bêguman zaf ferheng est ê, labelê zafêr bêrê çapkerdiş. Nika çend xebatê mi nê mesela ser o estê û ez ziwanê farisî de nuktê muhîmê kurdkî qisey keno. Armancê mi o yo ke ciwanê ma ke kurdkî nêzanenê, nê xebatan ra ziwanê dayîka xo fark bikerê û kurdkî bimusê. Çi kultur û huner ra, çi zî nuştoxîye ra, zaf kêna û camêrdê ma estê ke zerrîsozî ra ziwanê kurdkî aver berenê. Nêzdîye ra, torê medyaya dîjîtalî zaf tesîrê ziwanî musayîşî ser o keno. Nika ciwanan de toran ser o ziwanê kurdkî vila beno û nê hal ziwanê kurdkî ciwanan de geş keno.”

Seyîd Celal Nizamî kam o?

Celal Nizamî, dewa Kurane ya ke Urmîya ra girêdaye yo. Celal Nizamî, malbata Seyîd Ûbeydûllah Nehrî yê Şemzînanî ra yo û pey çinbîyayîşê serewedartişê Ûbeydûllah Nehrî, koçber bîyê û keyeyê ey derbasî Rojhelatê Kurdistanî beno. Nizamî, Urmîya de dîploma edebîyatî girewta û paytextê Îranî Tehran de lîsansa Îngilizî qedînayo. Wextêko derg radyo yê kurdkî de xebityayo û nika endamê PENa Kurdî yo û nuştoxî û şaîrî keno. Dîwana Hizr û Hîvî, Rênivîsa Kurdkî, Efsaneya Memê Alan (Tercume), Civaknasî û Zimannasîya Kurmancî û Dîwana Mela Mihemedê Seyda çend kitabê Celal Nizamî yê.

Tags: Celal NizamîkirmanckînuştoxqedexeRejîmê ÎranîŞaîrtîpa latînîZazaki
ShareTweetSendShareShare

Nûçeyên Din

Rejîma Îranê gundewarên Merîwanê bombebaran dike

Rejîmê Îranî Merîwanî bombabaran keno

11 MIJDAR 2026
Gelo 10 kes dikarin li aqûbeta windayan bipirsin?

Gelo 10 kesî eşkenê aqubetê vindîyan bipersê?

11 MIJDAR 2026
Hûmara teşrîna peyêne ya Bajarî vejîyaye: Xeyalê Amedsporî bi xêzan gandar beno

Hûmara teşrîna peyêne ya Bajarî vejîyaye: Xeyalê Amedsporî bi xêzan gandar beno

5 MIJDAR 2026
Aktîvîstê heqanê karkeran Nahîd Xadaco ra xeber nêyena girewtene

Aktîvîstê heqanê karkeran Nahîd Xadaco ra xeber nêyena girewtene

12 COTMEH 2026
Nuştox Bedrîye Topaçe: Şertê ma çi benê wa bibê, ganî ma wayîrê ziwanê xo vejîyê

Nuştox Bedrîye Topaçe: Şertê ma çi benê wa bibê, ganî ma wayîrê ziwanê xo vejîyê

5 COTMEH 2026
46 welatan ra seba vindarnayîşê dardekerdişan vengdayîş

46 welatan ra seba vindarnayîşê dardekerdişan vengdayîş

2 COTMEH 2026

↗️ XEBERÊ KE ZAF AMEYÊ WENDIŞ

TOHAV’î avûkatê Kurdî yê ke ameyê qetilkerdiş vîr ardî

TOHAV’î avûkatê Kurdî yê ke ameyê qetilkerdiş vîr ardî

21 MIJDAR 2026
Aqûbeta cinîyanê ke ameyê kiştiş û vîndîkerdiş ame persayîş

Aqûbeta cinîyanê ke ameyê kiştiş û vîndîkerdiş ame persayîş

21 MIJDAR 2026
‘Ma do bi awankerdişê komîneyan nê prosesî de biresê serkewtiş’

‘Ma do bi awankerdişê komîneyan nê prosesî de biresê serkewtiş’

21 MIJDAR 2026
Hesekê de ciwanêk bi gulleyanê eskeranê Tirkan ame kiştiş

Çalakîya KHK’yî: ‘Polîtîkaya îxracî hêrişêko vera keda cinîyan a’

21 MIJDAR 2026
Girewteya neweşe Newroz Bozkurte vaznaya ra neweşxane!

Muracatê peydeştişê înfazî yê seba Newroz Bozkurte bê cewab mend

21 MIJDAR 2026

ARŞÎV

  • MIJDAR 2026 (294)
  • COTMEH 2026 (357)
  • ÎLON 2026 (274)
  • TEBAX 2026 (308)
  • TÎRMEH 2026 (406)
  • HEZÎRAN 2026 (336)
  • GULAN 2026 (327)
  • NÎSAN 2026 (349)
  • ADAR 2026 (422)
  • SIBAT 2026 (387)
  • ÇILE 2026 (540)
  • KANÛN 2025 (254)
  • MIJDAR 2025 (226)
  • COTMEH 2025 (209)
  • ÎLON 2025 (232)
  • TEBAX 2025 (210)
  • TÎRMEH 2025 (299)
  • HEZÎRAN 2025 (257)
  • GULAN 2025 (334)
  • NÎSAN 2025 (265)
  • ADAR 2025 (317)
  • SIBAT 2025 (317)
  • ÇILE 2025 (298)
  • KANÛN 2024 (293)

Ajansa Welat, bi xeberanê xusûsîyan, dosya, cigêrayîş, dîmen û vengan komelî agahdar û roşnî kena.

Bi şîarê agahîyanê raşt û objektîfan weşanî esas gêna, serê şopa heqîqetî de agahîyan vila kena.

Ajansa Welat bi xeber û tedeyanê xo bena veng û rengê welatî.

Xwediyê Îmtîyazê: Fahrettin Kılıç

Berpirsiyarê Karên Nivîsan: Mahmut Altıntaş

Navnîşan: Fırat Mahallesi, 553. Sokak, Tanlar Şehri Teras Evleri, B Blok,
Kat: 5 - No: 40, Kayapınar, Diyarbakır

Telefon: +90 (532) 519 37 73

E-mail: [email protected]
Malper: www.ajansawelat1.com
Twitter Youtube Instagram Whatsapp
  • Serrûpel
  • Têkilî
  • Derbarê Me De

© 2024 Ajansa Welat ● Yekemîn Ajansa xwerû Kurdî ● Hemû maf parastî ne

No Result
View All Result
  • HEME XEBERÎ
  • ROJANE
  • CINÎ
  • EKONOMÎ
  • POLÎTÎKA
  • EKOLOJÎ
  • KOMEL
  • WEŞÎYE
  • DINYA
  • FORUM
  • HUQÛQ
  • KULTUR
  • SPOR
  • KURMANCÎ

© 2024 Ajansa Welat ● Yekemîn Ajansa xwerû Kurdî ● Hemû maf parastî ne