Hemverfeka Komîsyonê Ziwan, Kultur û Hunerî yê DEM Partîye Cemîle Turhalli va ke wa mabenê ziwanan de aştîyêk bibo û seypê ziwanan bero qebulkerdêne û nê warî de têkoşînêk bêro averberdiş
Şaxanê Sendîkaya Kedkaranê Zanîst û Perwerdeyî (Egîm-Sen) yê Amedî bi sernameyê “Perwerdeyê bi ziwanê dayîke de ver bi çareserîye rê: Îmkananê Est ê, Astengî, Pêşnîyazî” Çand Amed de komxebatêk viraşt. Ziwanzan, akademîsyen, roşnvîr mîyan de zaf temsîlkaranê sazîyê sivîlî û partîyanê sîyasî beşdarî komxebate bîyê.
Komxebate de Hemverfeka Komîsyonê Ziwan, Kultur û Hunerî yê DEM Partîye Cemîle Turhall qise kerd û bal ant ser problemanê dewleta netewî û wina va: “Peynîya awankerdişê Komara Tirkîya kesê nêeşkîyayî bivajo, ma kurd ê û ma wazenê bi kurdkî qise bikerê. Bi çi rî bi rî mendîne? Bi kiştişê gefî înan ra ameynî wendişî. Pers înan ra ameynî kerdêne kurd î ya zî tirk î? Kesê ke vatîne ma kurd ê, ameynî qetilkerdiş. Dewleta netewî problemêkî wina gird awan kerda. Demê ti vatêne ‘Ez kurd a, nê tirk a’ şima eşkenî bivajî Tirkîya de heqê şima yê cuya est o ya zî eşkenî bivajî dadgeh do şima bi awayêkî seypê bêrê dariznayene. Na mesele bi heqê merdiman ra têkildar a. Peynîya awankerdişê Komara Tirkîya hîrê makeqanûn ameyî viraştêne. Heme zî peynîya rejîmê cuntayî ameyî viraştêne û makeqanûnanê lejkerî yê. Peynîya awankerdişê Komara Tirkîya kurdan ma nê makeqanûna de nîyê. Wa makeqanûn komelî temsîl bikerê, ma tirk nîyê ma kurd ê.”
Zaf dewletan de bi ziwanê dayîke perwerde yeno dayene
Cemîle Turhalli bal ant ser pêvajoya çareserîye ya mabenê serranê 2013.2015î û wina dewam kerd: “Raya ewil mabenê nê serran de Meclîs de komîsyonêk ame awankerdiş. Xebatanê avzel aver berdî, nêzdî 401 komele, zanîngeh, beşanê komelî dawet kerdê nê komîsyonî. 37 sazî û 14 zanîngeh vanê; wa perwerdeyê bi ziwanê dayîke bibo. Tay sazî û zanîngeh zî vanê; wa nêbo, zaf parlamenteranê mîyanê komîsyonî de sey profesor ca girewtêne. Zaf înan vatê eke ma perwerdeyê bi ziwanê dayîke nas bikerê do welat parçe bibo la nika zaf dewletan bi ziwanê dayîke perwerdeyî yeno dayene. Ewta de tenaquzîyêko gird est o.”
Wa mabenê ziwanan de aştîyêk bibo
Cemîle Turhalli qiseyê xo wina bi peynî kerd: “Wa mabenê ziwanan de aştîyêk bibo û seypê ziwanan bero qebulkerdêne. Nê warî de têkoşînêk bêro averberdiş. Ma nê fikrîyenî zafziwanî û kulturî temînatê neteweya demokratîke yo la dewleta netewî xo ra sey antîtez dîyena. No nêzdîbîyayîş verba komelî yo, çi heyfo hema zî domyeno. Zaf qanûn est ê bêrê bedilnayîş, çikî ma behs kene nê yê ke wa şarê kurd her ca de bieşkero ziwanê xo qise bikero.”
