Sêrt – Sêrt de bi pêşengîya TJA’yî startê çalakî û aktîvîteyanê 25ê Teşrîna Peyêne ame dayene. Cinîyan îfade kerd ke ê bi bawerî û qerardarî pêşengîya aştî kenê û bi têkoşînê azadîya cinîyan do azadîya komelî pîya biyarê ca.
Têgêrayîşê Cinîyanê Azadan (TJA) Sêrt de çarçeweya 25ê Teşrîna Peyêne, Roja Mîyanneteweyî ya Têkoşînê Vera Şîdetê Cinîyan Ser o de bi sloganê “Bi hêz û îradeyê xo yo azad nika wextê cinîyan o” startê çalakî û aktîvîteyanê xo da. Zaf cinîyê temsîlkarê partîyanê sîyasîyan û rêxistinanê komelê sîvîlî Parka Orhan Doganî de ameyî têhet û çalakîya Zincîrê Merdiman viraşte. Çalakîye de pankartê “Ma cuya azade û seyyewbîne de israr kenê. Ma vera şîdetê camêrd-dewlete îsyan de yê, ma kişta yewbînan de yê”, “Ma hêrsin ê”, “Jin, jiyan, azadî” û pankartê ke fotografê cinîyanê qetilkerdeyan tede bîyî, ameyî girewtene. Sloganê “Jin, jiyan, azadî” ameyî eştene û tilîlî ameyî eştene.
‘Ma pêşengîya aştî kenê’
Parlamentera DEM Partî ya Sêrtî Sabahat Erdogan Saritaşe dîyar kerd ke cinî yenê qetilkerdene û raştê her tewir şîdetî yenê. Sabahat Erdogan Saritaşe da zanayene ke keda cinîyan nêyena hesibnayene, tebîetê înan yeno talankerdene û şîdet înan ser o yeno ferzkerdene. Sabahat Erdogan Saritaşe îfade kerd ke cinî vera nê çîyî bêveng nêmendê; kuçe de, hepisxane de, meclîs de, her ca de vengê xo berz kenê.
Sabahat Erdogan Saritaşe îlawe kerd ke heme cayanê dinya de cinî rî bi rî êrişanê zîhnîyetê camêrdserdestî manenê û wina vat: “Vera nê çîyî ma her warî de xo rêxistin kenê. Vera kesanê ke wazenê vengê ma bibirnê, ma veng û têkoşînê xo berz kenê. Ma sey cinîyan vanê: ‘Ma tîya yê, ma do teqez biresê serkewtişî. Wext wextê cinîyan o.’ Ma pêşengîya komelê demokratîkî kenê. Ma wayîrê sîyasetê xo û Rayberîya xo vejîyenê. Ma mîsyonê pêşengîye yo ke ma rê ameyo nuştene, bi serberzî ramenê. Ma Botan ra Îmrali rê, Rayberê Şarê Kurdî birêz Abdullah Ocalanî rê silam şawenê. Ma silamê xo embazanê xo yê hepisxaneyan rê şawenê ke vera zîhnîyetê camêrd-dewlete xo ver danê. Ma verê cinîyanê ke zemînê aştî ma rê verdayo de sere ronenê. Nê herran de ma do teqez cuyêka bi aştî awan bikerê.”
Dima Hemverfeka Meclîsê Cinîyan ê DEM Partî Halîde Turkoglu heqê qiseykerdişî girewt, tarîxê 25ê Teşrîna Peyêne ard vîrî û wina vat: “Ewro çar hetanê dinya de cinî vera şîdetî têkoşînêko pîl kenê. Nê nîzamê dinya de cinî raştê her tewir şîdet û înkarî yenê, la tu rey têkoşînê xo yê rêxistinkerdeyî ra fek veranêdanê. Ma cinî wexto ke vera şîdetî têkoşîn kenê, eynî wext de cehd kenê xeyalê ameyoxî zî biarê meydan. Ma cinî bi nasname û hişmendîya xo wazenê ke na dinya êdî bivurîyo. Coka cinî wexto ke şîdetê camêrd-dewlete eşkera kenê, têkoşînê cuya xo ya bişerefe zî ramenê.”
‘Ganî ma xopawitişê xo aver berê’
Halîde Turkoglu dîyar kerd ke Sêrt de îradeya cinî û şarî yena zewtkerdene û bale ante polîtîkayanê qeyûman ser û wina vat: “Sîyasetêkê qeyûmî serranê dergan o dewam keno. Cayo ke qeyûm tede bo, uca înkarê demokrasî û şarî est o. Nê welatî de her têkoşînê cinîyan ê vera şîdetî, têkoşînêko vera heme caardişanê antîdemokratîkan o. Eke Sêrt de qeyûm hema dewam keno, no mojneno ke nê komelî de şîdet zî bîyo zincîrêk. Nê şaristanî de tena cinî nêyenê qetilkerdene; domanî yenê qetilkerdene, fuhuş û madeyê hişbirî zaf bîyê. Ma wazenê vera xirabîyayîşê komelî bibê çareserî. Tena camêrdî cinîyan qetil nêkenê. Dadwerî û hêzê asayîşî yê nê welatî, kesê ke ganî domanan û cinîyan bipawê, her sazgeh bi ewnîyayîşê camêrdserdestî qetlîamê cinîyan de rol gêno. Ma nê çîyî rayan eşkera kerdî, ma do eşkerakerdişî rê dewam bikerê. Çunke no eynî wextî de polîtîkaya şerê taybetî ya, polîtîkaya rijnayîşê komelî ya. Vera nê çîyî ganî ma xopawitişê xo aver berê. Cinî çiqas bêrê kişta yewbînan, komel zî hende rêxistinbîyaye beno. Halê rêxistinbîyayîşê cinîyan hêzê înan ê xoserî ano meydan û qeyûmî qedêneno.”
‘Aştî garantîya qezencê cinîyan a’
Halîde Turkoglu bale ante muhimîya aştî ser û wina vat: “Ma aştî û têkoşînê cinîyan her tim pîya dî. Aştî meseleyê demokratîkbîyayîşî yo. Bi çareserkerdişê demokratîkî yê problemê kurdan reyde, îfadekerdişê ziwanê dayîke yê cinîyan ê bi azadî yo. Vera îstîsmarê keda cinîyan awankerdişê welatêkê seyyewbînî yo. Ma cinî dorûverê Prosesê Aştî û Komelê Demokratîkî de ke birêz Ocalanî dayo destpêkerdene, bîyê yew. Ma no yewbîyayîş sey têkoşînê azadî û seyyewbînîye vînenê. Aştî garantîya qezencê zafêrî û estbîyayîşê cinîyan a.”
‘Ma bawerdar û qerardar ê’
Halîde Turkoglu qiseyê xo wina qedêna: “Ma vanê nika wextê cinîyan o. Bi hezaran serran o esas her tim wextê cinîyan o. La eke nê seserre de dewletê neteweyî sey rêxistinêkê şerî cografyaya Rojhelatê Mîyanênî de şaran yewbînan dest ra kişnenê, eke nê tarîtîya cografyaya Rojhelatê Mîyanênî de cinî dorûverê têkoşînê seyyewbînî û azadîye, felsefeya ‘Jin, jiyan, azadî’ de bîyê yew, ho wext wextê cinîyan o. Vera nê heme îstîsmar û nîzamê tarî, ma cinî do estbîyayîş û îradeya xo bîyarê meydan. Mîyanê nê nîzamê xirabîyayeyî de ma do bi têkoşînê azadîya cinîyan roştî bîyarê meydan. Ma do bi têkoşînê azadîya cinîyan azadîya nê komelî pîya biyarê ca. Ma cinî bawerdar û qerardar ê.”
Hemsereka DEM Partî ya Sêrtî Revşan Arslane zî wina vat: “Sey ke Rayberê Şarê Kurdî Abdullah Ocalanî vato, eke cinî azad nêbo, komel azad nêbeno. Seba nê çîyî ma do têkoşînî dewam bikerê.”
Kampanyaya ‘Nan, Aştî û Edalet’
Dima Komeleya BOTAN-DER’î de çarçeweya kampanyaya “Nan, Aştî û Edalet” de pêvînayîşêkê cinîyan ame viraştene.
Cinîyanê ke pêvînayîş de qisey kerd, dîyar kerd ke verê cû her çî înan bi xo kerdêne û muhtacê kesî nêbîyî û vat: “Her çî keyeyê ma bi xo ra bî, ma bi xo viraştêne, ê ke zêde bîyêne ma rotêne. Ma muhtacê kesî nêbîyî. Dolme, penîr û şitê xo ma bi xo virazêne. Ewro ma ameyê metropolan, ma debara xo nêeşkenê bikerê.”
Cinîyan ard ziwan ke yew sebebê qetlîamanê cinîyan krîzê ekonomîk o. Înan dîyar kerd ke domanî veyşan manenê û keyeyanê xo de germ nêbenê. Cinîyan îfade kerd ke sebebê krîzê ekonomîkî û çinbîyayîşê îmkananê karî yê şaristanî ra domanê înan şonê şaristananê Tirkîya û bi vateyê “Ma debara xo nêeşkenê bikerê” îsyan kerd.
‘Ma nêeşkenê parçeyêk nan bidê, çunke ma zî eynî halî de yê’
Cinîyan sewbîna bale ante meseleyê ziwanî ser û qetî kerd ke ganî seba ciwîyayîş û perwerdeyê bi ziwanê dayîke têkoşîn bêro kerdene. Cinîyêka bîne ke pêvînayîş de qisey kerd, wina vat: “Ez sey cinîyêka ciwane nê çîyî şermezar kena. Embazê ma muhtacê parçeyêk nanî yê la ma parçeyêk nan zî nêeşkenê bidê înan. Çunke ma eynî halî de yê. Ewro embazê ma wazenê bi kirê keyeyêk bigêrê, nêeşkenê. Çunke bêkarî est a. Şêrê ders yan bixebitîyê? Hal hetê ciwanan ra qet baş nîyo. Eke ewro embazê ma yê cinî cehdê xokiştişî kenê, uca de tengîya ekonomîke est a. Ganî no çî bêro ver çiman.”
‘Ma wazenê bi şeref biresê nanî’
Badê cinîyan Halîde Turkoglu heqê qiseykerdişî girewt û wina vat: “Ma şaristanêkê zaf biqîymetin de yê. Ma layiqê cuyêka winasîne nîyê. Çunke edalet û aştî çin a, ma hîna zaf feqîr ê. Prosesê Aştî û Komelê Demokratîkî zaf biqîymetin o. Coka ma her çîyî eynî wext de qisey kenê. Ma hem heqanê xo hem zî çîyanê ke ma ra ameyê dizdîyene qisey kenê. Eke ma prosesê aştî de yê, ganî butçe zî goreyê aştî bêra amadekerdene. Cinî, karkerî, ciwanî çi wazenê? Îqtîdar nêewnîyeno ke cinî û ciwanî çi wazenê.” Halîde Turkoglu bale ante qetlîamanê karkeran ser û wina dewam kerd: “Karkerî wexto ke xebitîyenê yenê qetilkerdene. Eke ma wazenê bi şeref biciwîyê, ma wazenê bi şeref biresê nanî zî. Coka ma wazenê ke nê munaqeşeyanê butçe de vatena cinî û kede bireso butçe. Ma cinî senî ke vera şîdetî têkoşîn kenê û hîna rêxistinbîyaye yê, ganî feqîrîya xo zî bipersê. Ma çira feqîr ê, çira keda ma bê bedel a? Keda ke dewlete lingan ser o tepişeno, keda cinîyan a. Keda cinî bivejê, dewlete nêmanena. Cinîyan îstîsmar kena la bedelê keda aye nêdana. Coka çi bibo zî, ma bêhêvî mebê. Ma rê bêameyoxîye ferz kenê la ma do bi têkoşînê xo, nê welat senî ganî bêro îdarekerdene û demokrasî senî ganî bêra awankerdene, têkoşînê xo ra referans bigêrê.”
