Hemsereka KURDÎGEH’î Arîfe Arslane bale ante dewlemendîya ziwanê kurdkî ser o û dîyar kerd ke kurdkî ziwanêko kehen a coka vera asîmîlasyonî de xo pawito û nêhelîyaya.
Ziwanê kurdkî ziwananê dinya yê tewr qedîm û dewlemendan ra yew o. Bingeyê xo dewrê peydabîyayîşê nuşteyî ra gêno û coka mîyanê ziwananê tewr qedîman de yeno hûmaritene. Coka ziwanê kurdkî teda û polîtîkayanê asîmîlasyonî yê serdestan reyde zî payan ser o mendo û xo pawito. Naye nêverdayo ke kurdkî sey zaf ziwananê bînan bihelîyo û vindî bibo. Şarê kurdan zî seba pawitişê ziwanê kurdkî bedelê giranî dayê û nêverdayo ke nirxê înan ê neteweyî vindî bibê.
Hemsereka Komela Averberdişê Kultur û Ziwanê Kurdî (KURDÎGEH) Arîfe Arslane da zanayene ke goreyê cigêrayîşan merdim eşkeno ziwanê kurdkî sey ziwananê dinya yê verênan ra yew qebul bikero.
Dewlemendîya ziwanê kurdkî
Arslane dîyar kerd ke merdim eşkeno dewlemendîya kurdkî bi kehenîya aye ra girê bido û wina vat: “Kurdkî bi hezaran serran o ke yena qiseykerdene coka zaf komelanê bînan ra zî çekuyî girewtê û bîya dewlemendêr. La çi heyf ke demê peyênî de tesîrê asîmîlasyonî zêde bîyo. Dibistanê serdestan û tedaya înan zî tesîrêko negatîf kenê û kurdkî qels bena çunke ziwanêko fermî nîya û perwerdeyê aye çin o. Sewbîna kesê pîrî zî na dinya ra koç kenê coka zaf çekuyê *eslî* zî înan reyde şinê. Seba vernîgirewtişê naye ganî ziwanê kurdkî bibo ziwanê perwerdeyî û fermî û ser o cigêrayîşî bêrê kerdene.”
‘Ziwan neteweyêk temsîl keno’
Arslane bale ante ser o ke eke ziwanê kurdkî hende dewlemend û vila nêbîyêne vera hende serebût û asîmîlasyonî nêeşkayêne payan ser o vindero. Arslane dîyar kerd ke îqtîdarî wazenê ziwanê kurdkî *wedarnê* û wina dewam kerd: “Eke ziwanê kurdkî hende dewlemend nêbîyêne û bingeyê xo xurt nêbîyêne vera nê polîtîkayanê asîmîlasyonî nêeşkayêne xo bipawo. May û kalikanê ma ziwanê kurdkî pawito û ziwan heta nê wextî ameyo, nika zî pawitiş kewto ma mil. Tarîx de heta nika kurdî zaf rey koçber bîyê. Amancê nê kesan zî no yo ke ziwanê kurdkî *wedarnê* û bidê xovîrakerdene. Ziwan neteweyêk temsîl keno û welat o. Êyê ke nêeşkenê wayîrê ziwanê xo bivejîyê nêeşkenê wayîrê tu nirxê xo bivejîyê.”
‘Seba kurdkî eşkenê waranê fermîyan biafirnê’
Arslane bale ante muhîmîya cigêrayîşê ziwanî ser o û vat: “Seba ke ziwanê kurdkî bireso dewlemendîya xo ya verêne ganî sazgehê cigêrayîşî bêrê awankerdene û mîyanê komelî de cigêrayîşê hîrayî bêrê kerdene. Çi heyf ke ziwanê xerîbî kewtê mîyanê ziwanê ma û ma çekuyanê kurdkî yê eslîyan nêxebitnenê. Eşkenê waranê fermîyan biafirnê, awan bikerê û newe ra ziwanî ser o cigêrayîşanê xorînan bikerê. Neteweyê kurdan bi serran o ke heme waran de xo ver dano. Çend netewe-dewletî wazenê kurdan wedarnê, fîzîkî nêbo zî sey nirxanê neteweyîyan. Pawitişê ziwanî wezîfeyê şarê kurdan o.”
