Wan – Sekreterê Pêroyî yê Baroyê Wanî Alî Şapkaci derheqê qanûnê çarçewa de vat ke goreyê madeyanê ke qanûn de ca gênê no yew efû nîyo, la kêmîkerdişê mudetê înfazî yo û wina vat: “Merdim fehm keno ke amancê dewlete nê qanûnî de temamî ewleyî ya, çareserkerdişê problemî nîyo. Labelê vernîya ma de rayêka derge est a û no qanûn zî seba destpêkî baş o.”
Qanûnê Çarçewa yê ‘Qanûnê Derheqê Pêtkerdişê Piştîdayîşê Mîlî û Pêameyîşê Komelkî de’ ke 12 madeyan ra yeno pê, bi 367 îmzayan pêşkêşî Serekîya Meclîsî bibi. Dima ke Komîsyonê Edaletî yê Meclîsî de ame qebulkerdene, qanûn Heyetê Pêroyî yê Meclîsî de zî ame munaqeşekerdene. Qanûnê çarçewa badê munaqeşeyan ame qebulkerdene. Bi qebulkerdişê nê madeyan, prosesê “Aştî û Komelê Demokratîk” derbazê qonaxêko newe bi. Sekreterê Pêroyî yê Baroyê Wanî avûkat Alî Şapkaci derheqê muhîmîya madeyanê ke qanûn de ca gênê, ajansê ma rê qisey kerd.
Alî Şapkaci destpêkê qiseykerdişê xo de dîyar kerd ke, demêko derg o ke hem şarê kurdî hem zî pêroyî komelî paweyê vejîyayîşê nê qanûnîbi. Alî Şapkaci da zanayene ke vetişê qanûnî seba kurdan destpêkêk sereberzî yo û vat: “Çike na babeta bi serran o bi çekan ameye domnayene. Ma eşkenê vajê ke na game yew serkewtiş o. Labelê na game ra dima, hewldayîşêk qanûnî û huqûqî do bêro awankerdene. Nê warî de ez vana ke no destpêkêko baş o. La eke ma bipersê ka hêvîya şarê kurdî çi bi, bêguman estbîyayîşê statuyêk seba Kurdkî do zaf holêr bo. Ganî ameyoxî de na game bêra eştene. Yan zî gerek statuyê birêz Ocalanî sey rayberê prosesî bêro naskerdene.”
‘Kewtişê pratîkî yê qanûnî de nezelalî est a’
Dewamê qiseykerdişê xo de Alî Şapkaci îfade kerd ke tarîfê hemwelatîyî de zî yew madeyo muhîm bi û vat ke înan pawenê ke na babete demê ameyoxî de nuştekî zî ca bigîro. Alî Şapkaci bal ant hetê huqûqî ser o ke kêmanîyanê qanûnî ke est ê û wina dewam kerd: “Kewtişê pratîkî yê qanûnî de yew nezelalî est a. Dima ke parlamentoyî qebûlkerd, ganî Rojnameyê Fermî de bêro weşanayene û proses bêro temamkerdene. Tîya de yeno vatene ke ganî Heyetê Asayîşê Neteweyî (MGK) qerarêk bido. Bellî nîyo ke heyet do key qerar bido. Wextê girewtişê qerarî zelal nîyo. No hal zî sey yew nezelalî vejîyeno vernîya ma.”
‘No efû nîyo, kêmîkerdişê mudetê înfazî yo’
Dewamê qiseykerdişê xo de Alî Şapkaci da zanayene ke madeya 3. de babeta kategorîya sucan esta û yeno vatene ke sucê sey kiştişî bi qestî teberê nê qanûnî de ameyê verdayene. Alî Şapkaci bal ant serê detayanê qanûnê çarçewa û wina dewam kerd: “Sucê ke verê hezirana serra 2005î ameyê kerdene zî, eke cezayê hepisxaneyî yê muebbetî yo girankerde bero dayene, reyna teberê nê qanûnî de yenê verdayene. Seke ma fehm kenê, yew qanûno pêroyî esto ke do seba heme kesan derbazdar bibo. Misal, sîstemêk seba kêmîkerdişê mudetê înfazî esto. Reyna cezaya 10 serrî û 5 serrî yenê kêmîkerdene; yanî cezayêka 15 serran ra 10 serrî wextê înfazî ra yeno kêmîkerdene. Kesê ke cezaya înan 15 serran ra kêmîrê o zî, 5 serrî cezaya înan ra yeno kêmîkerdene. Kêmîkerdişê wextê înfazî gamêka huqûqî ya û zaf netîceyê ci estê. Labelê no sey veradayîşê bişertî nîyo, berat û efû zî nîyo. No tesîr serê kesê ke ceza girewta keno.”
‘Ganî qanûnî zelalî bê’
Alî Şapkaci bal ant serê nezelalîya madeyanê ke qanûn de ca gênê û qiseykerdişê xo wina qedêna: “Vano seba wextvîyartişê sucan no wext 10 serran ra wetêr nîyo û dosya akerde manena. madeya 10. de paragrafa 2. esta ke seba kesanê ke nê prosesî de wezîfedar ê, yew cumle ameya viraştene; vana seba kesanê ke nê prosesî de wezîfedar bîyî, qet nêbenê berpirsîyarê sucan. Ganî heme qanûnî sey nê qanûnê ke min nika mîsal da, zelal bo. Ê kesê ke cezaya xo anta û do muracaat bikerê zî, hinî heqan ra mahrûm manenê. Qanûn zî vano tewlê muracatî zî nêheqî nêyênê dayene. Ganî kesê ke seba nê heqanê xo ra bêpar ameyê verdayene zî muracatêko cîya bikero. Yew heyet ameyo awankerdene; ameyo dîyar kerdene ke do kam nê heyetî de ca bigîro. Binê serekîya Serekkomarî de no heyet do dewam bikero. Wezîrê Edaletî, Wezîrê Karên Zereyî, Sekreterê Pêroyî yê MGK û Serekê MÎTî ey kesê ke do nê heyetî de ca bigîrê. Amancê dewlete nê qanûn de temamî ewleyî yo. Merdim fehm keno ke problemî çareser nêkeno. Labelê, vernîya ma de rayêka derge esta û no qanûn zî seba destpêkî baş o.”
