Qirkerdişê Gelîyê Sefoyî ke bi nameyê bîn “33 Guleyî” ra 83 serrî viyartî. Cuzeyrî Ozkaplan o ke 16 heb merdimê ey ameyî kiştene, dîyar kerd ke nê 33 merdimî bêmehkema ameyî kiştiş û wina vat: “Qirkerdişê Gelîyê Sefo sey qirkerdişanê pêro herêmanê Kurdîstanî yê ke ameyî caardiş sey Dêrsim û Zîlanî, projeyêkê kiştişê kurdan bi.”
Qirkerdişan ra ke dewleta tirk ard serê şarê kurdî zî qirkerdişê Gelîyê Sefo, bi nameyê xo yo bîn qirkerdişê 33 guleyan o. No qirkerdiş 29ê temmuza 1943î de herêma bi nameyê Gelîyê Sefo ya qeza Seravî ya Wanî de qewimîya. Seba ke şaîro namdar Ahmed Arîfî serê nê qirkerdişî de şîîra bi nameyê “33 Kurşun” nuşta, no qirkerdiş bi nameyê “33 Guleyî” zî yeno zanayene. 28ê temmuza 1943î de dewanê Xirabsork, Êngiza Milan û Runexarî ra 33 dewijî bananê xo de ameyî destbendkerdiş. Nê 33 dewijê ke hetê leşkeran ra ameyî destbendkerdiş, bi fermanê Fermandarê Artêşa 3. yê ê wextî Orgeneral Mustafa Muglali ameyî gulebarankerdiş û 32 kesî ameyî kiştene. Dewijê bi nameyê Îbrahîm Ozay bi hawayêko birîndar binê terman de maneno û dima vîyareno Rojhelatê Kurdîstanî. No qirkerdişo hovane bi qalkerdişê Îbrahîm Ozayî ke 4 aşmî ra pey mireno, sey şermêkê dewlete tarîx de ca gêno.
Serra 83. ê qirkerdişî de Cuzeyrî Ozkaplanî ke 16 merdimê ey cuya xo ra benê, serê agahîyan de ke pîlanê ey û şahidê qirkerdişî dayî, derheqê qirkerdişî de ajansê ma rê qisey kerd.
‘No qirkerdiş projeyê kiştişê kurdan bi’
Cuzeyrî Ozkaplanî kerdoxê qirkerdişê ke 83 serrî ser ra vîyartî şermezar kerdî û wina vat: “Ez ewil nê qirkerdişî şermezar kena, qurbanîyan bi rehmetî ana vîr û minetdarîya xo ruhê înan rê mojnena. Qirkerdişê Gelîyê Sefoyî sey qirkerdişanê pêro herêmanê Kurdîstanî yê sey Dêrsim û Zîlanî, projeyê kiştişê kurdan bi. Dimayê nê qirkerdişî kiştox Mustafa Muglalî sey ‘Paşa’ ame îlankerdiş. Serra ke qirkerdiş ame kerdiş, merdimê welatperwerî û lîderê komelî ameyêne vîndîkerdiş, çunke bindestîye ameyêne waştiş. 33 kesî ke ameyî kiştene, 16 kesî dewa ma (Xerabsork) ra, 15 kesî zî dewa Êngiza Milanî ra û 2 kesî zî dewa Runexurî ra bîyê. Nê 16 kesî dat, laj û lajê datî pîyê mi bîyê, yew keyeyî ra bîyê. Bi manayê ke ê Berzencî yê, terefgirê Mele Mistefa Barzanî yê ameyî kiştene, xora seba kiştişî ewro zî maneyan gêrenê, sîstem bi eyn hawayî dewam keno.”
‘Bêyî mehkema ameyî qetilkerdiş’
Qiseykeridşê xo de Cuzeyrî Ozkaplanî da zanayene ke o bi xo zî kewto pey nê qirkerdişî û cehd kerdo ke şahidê ê qirkerdişî bivîno, inan ra agahîyan kom bikero û dîyar kerd ke ê çend serrî ra ver qezaya Bazîdî ya Agirî de xo resna kesê bi nameyê Mustafa Eplî ke demê qirkerdişî de Qelqelî de leşker bîyo û nê çîyî vatî: “Bazîd de Mistefa Aplî bi, ez şîya, min o dî û ez ey reyde derheqê qirkerdişî de qisey kerd. Mi ra vat ‘hîrê şewî nezaretxane de ameyî pawitiş û zaf heqaret înan rê ame kerdiş. Şewa ke berdî ez nêweş kewtbîya, şodir leşkerê suwarî yê dewijî berdî kiştiş û saete 10-11î de agêrayî vat ma kiştî. Yanî bêmehkema ameyî kiştene.’ Nê merdimî eke sucdar bîyê ganî ameyênê perskerdiş, muhakemekerdiş, goreyê ey qerar bidayêne.”
‘Ma cayê kateyanê înan nêzanê’
Cuzeyrî Ozkaplanî qiseykerdişê xo de behsê polîtîkayanê dewlete yê bêcezaverdayîşî zî kerd û wina dewam kerd: “Çend serrî dimayê qirkerdişî Mustafa Muglalî ame muhakemekerdiş, demêk zîndan de mendo la ameyo tehlîyekerdiş. Nê serranê peyênan de nameyê ey da qişlaya Qelqelî. No yeno a mana ke vanê ma pîyê şima kişt, eke şima sereyê xo berz bikerê, ma do şima zî bikişê. Ê merdimê ke qirkerdişî de ameyî kiştene eke şima înan ra vanê ma bira yê, ma yew ê, çira ti nameyê kiştoxê inan danê qereqolî û ti îtîbare ma danê vîndîkerdiş? Ê hemwelatî bêsuc bîyê û mexdûr bîyê. Heta ewro zî cayê kateyanê înan ma nêzanê, mezelê înan çin o.”
‘Qeyûmî projeyê seba Gelîyê Sefoyî asteng kerd’
Cuzeyrî Ozkaplanî bi nê vatişan qiseykerdişê xo qedêna: “Demo ke ez şaredarîya Wanî de bîya bi pêşnîyazê Bekîr Kayayî Gelîyê Sefoyî de ma plan kerd ke ma cayêk de 33 daran ronê û hênîyêk virazê. Seba yadkerdişê nê 33 kesan sey mezelêk bibo ke keyeyê înan bêrê uca de înan yad bikerê. La belê qeyûmî eşt şaredarî ser o û no proje ame astengkerdiş. Ma pêro aştî û waybirayîyêk wazenê, ganî şer û qirkerdiş reyna çin bibo. Zaf kiştiş û qirkerdişî ke ‘kiştoxê înan dîyar nîyê’ est ê. Dayîkê Şeme bi serran o bi hesretê vînayîşê kateyanê gedeyanê xo gêrenê, rîyê naye ra ma vanê ‘êdî bes o.’ Dewlete ganî sucê xo qebul bikera û efûyê xo biwaza.”
