HD do 4-5ê temmuze de Amed de Konferansê Huqûqnasanê Kurdan ê Demokratîk virazo. Hemserekê Şubeyê OHD’yî yê Amedî Muhîttîn Muguç derheqê amancê konferansî de wina vat: “Ma wazenê pênase bikerê ke ma do senî azadîya xo bigîrê û munaqeşa bikerê ke aştîyêka demokratîke kamcîn esasan ser o awan bikerê û statuyê şarê kurdî do senî dîyar bibo.”
Komela Huqûqnasanê Seba Azadîye (OHD), baroyanê herême û sazgehanê heqê merdiman reyde do 4-5ê temmuze de Çand Amed de Konferansê Huqûqnasanê Kurdan ê Demokratîk virazeno. Hemserekê Şubeyê OHD ê Amedî Muhîttîn Muguç, derheqê amanc, muhtewa û plankerdişê konferansî ajansê ma rê qisey kerd.
Muhîttîn Muguç îfade kerd ke sloganê konferansî sey “Seba azadî, statu û aştîyê huqûqo demokratîk” ameyo dîyarkerdiş û vat: “No slogan bi xo eşkera kenao ke amnacê nê konferasî çî yo. Ma wazenê pênase bikerê ke ma do senîn azadîya xo dest bikerê û nîqaş bikerê ke aştîyêka demokratîk kamcî esasan ser o awan bikerê û statuyê şarê kurdî do senîn dîyar bibo.”
‘Astengî vernîya kurdan de estê, ganî werte ra bêrê wedaritiş’
Muhîttîn Muguç bale ante krîzê huqûqî ser o ke şarê kurdî cuyeno û îfade kerd ke huqûqo ke esto tena sey şikil yeno rayraberdiş, la cewher û heqîqatê ey kêm o. Muhîttîn Muguç vat ke pênasekerdişê nasname, ziwan, kultur, huner û welatê şarê kurdî nêno qebulkerdiş. Muhîttîn Muguç derheqê astengîyêke vernîya şarê kurdî de yê wina vat: “Ma wazenê nê astengîyan ser o bi hawayêko huqûqî nêqaş bikerê û bîyarê rojevê dewlete, rojevê şarê xo û rojevê huqûqnasanê demokratan. Amancê ma no yo ke ma nê astengîyan bi hawayêko kolektîf çareser bikerê û werte ra wedarnê. Prosesê aştî û demokrasî tay ra kêm aver şîyo, seba ke ameyoxî de huqûqnasê sey ma şaş nêmanê û hedrekarî bibo, ma dest bi na xebate kerd.”
Çar serenavên sereke yên plansaziya konferansê
Muhîttîn Muguç, wina qalê plansazîya programî kerd: “Roniştişo yewin de ke sey ‘Heqîqetê Bêstatubîyayîşê Kurdan’ ameyo namekerdiş de, rewşa bêstatubîyayîşê şarê kurdî verê ra hetanî ewro û metodê huqûqî ê seba ameyoxî do bêrê nîqaşkerdiş ke îradeyê şarê bibo wayîrê statu. Roniştişo dîyin bi sernameyê ‘Muzakereya Demokratîk û Entegrasyonî’ de yo, do pênaseyo raşt ê entegrasyonî bêro kerdiş. Entegrasyon tena tewrbîyayîşê kurdan ê sîtemî nîyo, la ganî sîstem bi xo nasname, kultur û îradeyê kurdan qebul bikero û xo goreyê nê bivurno. Roniştişo hîreyîn do ‘Mesajêko Newe ê Komelkî û Qanûno Bingeyî’ ser o bo. Nê roniştişî de cayê Qanûno Bingeyînê 1982î ke netîceyê darbeyî yo, bêro nîqaşkerdene. Semedo ke qanûnê ke estê êdî waştişanê komelî rê nêbenê cewab. Roniştişo çarin bi nameyê ‘Ekolojî û Rayberîya Cayî’ de zî, do modelê rayberîya herêmî û xoserîye ser o ke kurdan tarîxî de her wext herrea xo ser sey modelê çareserîye rayra berdo, erjnayîşê bi hawayêko hîra bêrê kerdene.”
‘Ma wazenê heme huqûqnasanê kurdan reyde têkilî ronê’
Muhîttîn Muguç peynî de eşkera kerd ke beşo 5. ê plankerdişî de, amancê înan o gird, awankerdişê mekanîzmayêka hempar a û vat: “Ma do nêqaş bikerê ke ma eşkenê senîn sîstem û yewîya mabenê huqûqnasanê şarê kurdî de awab bikerê. Tena Tirkîya de nê, her çar perçeyê Kurdîstanî û her cayê ke kurdî te de cuyenê, ma wazenê bi huqûqnasan ê cayan reyde têkilî ronê û fikrêko hempar vejê werte. Peynîya konferansî de, seba teqîbkerdişê qerar û nîqaşan, do deklarasyonêk yan zî mekanîzmayêka teqîbkerdişî bêro dîyarkerdene.”
