Tirkîya de aşma teşrîna verêne de 21 cinî ameyî kiştene, 12 cinî zî bi hewayêko şikdar ganê xo ra bîyî.
Federasyonê Komeleyanê Cinîyan ê Tirkîya (TKDF) “Raporê Qetlanê Cinîyan” ê teşrîna verêne ya 2026î weşana. Goreyê raporî 1-31ê teşrîna verêne de 21 cinî ameyî kiştene, 12 cinî zî bi hewayêko şikdar ganê xo ra bîyî.
Goreyê raporî 7 cinî hetê camêrdanê keyeyî ra, 5 cinî hetê mêrdan ra ke ci ra cîya bîyî yan zî merheleya cîyabîyayîşî de bîyî, 4 cinî hetê camêrdan ra ke înan reyde bîyî yan zî ciwîyayêne, 3 cinî zî hetê camêrdan ra ke ci ra abirîyayî yan zî redd kerdî, ameyî kiştene. Cinîyêk hetê camêrdêk ra ke ey nêşinasnayêne, ameye kiştene, nasnameyê faîlê cinîyêka bîne zî tesbît nêbî.
Qetlanê cinîyan de tewr zaf çekê adirî ameyî xebitnayene. 15 cinî bi çekê adirî, 2 cinî zî bi aletê birnayoxî ameyî kiştene.
TKDF’yî da zanayene ke qetlê cinîyan netîceyê problemanê strukturelan ê û vat: “Kiştişê cinîyan ê tewr zaf keyeyanê înan de mojneno ke awanîya keyeyî ya ke seypêyîye ra dûrî ya û bê kontrol verdîyaya, seba cinîyan senî bîya warêkê rîskî. Hedefgirewtişê cinîyanê ke prosesê cîyabîyayîşî de yê yan zî wazenê cîya bibê, mojneno ke heqê cuye yê cinîyan bi qeraranê înan ê xo ser o yeno tehdîdkerdene. Qerarê pawitişî est bîyo zî kiştişê cinîyan reyna mojneno ke mekanîzmayê pawitox û vernîgirewtoxî bi bitesîrî nêyenê tetbîqkerdene.”
TKDF’yî vat: “Netîce de doneyê teşrîna verêne ya 2026î reyna mojnenê ke neseypêyîya ke zîhnîyetê pederşahî ana meydan, kulturê bêcezayîye û tetbîqê bêtesîrî rasterast heqê cuye yê cinîyan tehdîd kenê. Qetlê cinîyan şexsî ney, problemêkê strukturelî yo. Seba garantîkerdişê heqê cuye mecburî yo ke mekanîzmayê pawitox û vernîgirewtoxî bi bitesîrî bêrê xebitnayene, analîzê rîskî bi krîteranê zanistîyan bêrê kerdene, prosesanê hukmkerdişî de rîskê şîdetî bi verênîye bêro erjnayene û polîtîkayê ke seypêyîya cinî û camêrdî esas gênê bi qerardarîye bêrê tetbîqkerdene.”
