Qers – Asya Vargune û Ayşe Anci ke qezaya Bazarcixî ya Qersî de qazan weyî kenê, dîyar kerd ke taybetîya qazanê Qersî cografyaya aye ra yena û wina vat: “Qazê ma mêrgan de çerenê û awa cemedine şimenê. Ma debara xo bi qazan kenê.”
Weyîkerdişê qazan Qers de adetêko kehen o. Qazî yew cinsê teyranê awe yê û şert û mercê cografyaya Qersî seba weyîkerdişê qazan firsendêko pîl o. Tîya qazî mêrg û zozanan de çerenê, mîyanê ro û golanê tîya de ciwîyenê. Qers de qazê sipî û bozî est ê. Yew ê sembolanê Qersî qazî yê û qazê tîya bi name û veng ê. Zaf welatijê Qersî zî debara xo weyîkerdişê qazan ser o kenê. Qezaya Bazarcixî ya ke girêdayeyê qezaya Dîgorî ya Qersî ya, Asya Vargune û Ayşe Anci qazan weyî kenê û debara xo pê kenê.
Asya Vargune û Ayşe Anci derheqê taybetîya qazanê Qersî û weyîkerdişê qazan de qisey kerd.
‘Qazêke 6-7 aşman de pîle bena’
Asya Vargune ke serranê dergan o seba debara keyeyê xo qazan weyî kena, dîyar kerd ke qazêke mabênê 6-7 aşman de pîle bena û wina vat: “Wexto ke vewre helîyena, qaze kewena kurke. Aşmêk dima çêçikê înan benê. Ma bi hawayêko baş înan ra ewnîyenê. Nan û awe danê înan, vaş ramenê, anê danê înan. Hetanî ke eşkenê vejîyê teber, ma keye de weyî kenê. Dima ma înan şawenê mêrgan û çerenê. Awa dewanê ma seba qazan weş a. Ma seba debara xo qazan weyî kenê.”
‘Qazê mêrganê zozanan cîya yê’
Ayşe Anci zî ard ziwan ke qazê înan mêrganê zozanan de çerenê, awa zozanan şimenê û bi hawayêko tebîî pîl benê. Ayşe Anci da zanayîş ke qazî aşma adare de hak kenê. Ganî qazî hetanî peynîya aşma gulane hakanê xo ser o rûnişê; eke wina nêbo, hakê înan xirabe benê. Ayşe Anci dîyar kerd ke cinsêkê qazanê aye est o ke hakan ser o rûnêşeno; na rey ê hakanê înan nanê bin şamî û cûlixan.
‘Ez weyîkerdişê qazan nêverdana’
Ayşe Anci îfade kerd ke weyîkerdişê qazan ra kêfa aye yena û wina vat: “Ti çiqas baş qazan ra ewnîyê, hende zî hak kenê. Cinsêkê qazanê ma est o ke serre de 80 hakî kena. Par nêzdîyê 50-60 qazê ma bîyî. Emser nêweşî kewte mîyanê qazan û zaf qazê mi merdî. Nika nêzdîyê 40 qazê ma est ê. Ma bi qazan debara keyeyê xo kenê. Çar domanê mi wanenê, ez bi weyîkerdişê qazan hewcedarîyanê înan gêna. Ez qazan reyde eleqedar bena, kêfa mi zaf yena. Dewarê ma çin ê, ma zî bi qazan debara xo kenê.”
