Riha- Verfekê Têkilîyanê Teberî yê YBŞ’yî Hadî Alîyasî dîyar kerd ke awanbîyayîş û estbîyayîşê YBŞ û YJŞ’yî vernîya rayîrê fermananê neweyan girewta û wina vat: “Xelaskerdîşê erdê Şengalî yeno manaya estbîyayîş û îradeyê şarê êzidî. Kamcîn hêriş bêro serê komelê ma, ma hazir û amade yê û ma do sozê fermandaranê xo yê şehîdan bîyarê ca.”
Serê Fermanê 3yê tebaxe 2014î ra komelê êzidî ke hetê çeteyanê DAIŞ’î ra amebi kerdiş,12 serrî vîyartî. No serdemo ke tehluke û polîtîkayê serê Şengalî dewam kenê de, rolê hêzanê pawitişî yê Şengalî YBŞ û YJŞ’yî mîyanê aramîya herêmê û temînkerdişê heqanê sîyasî yê Êzidîyan de bîya nuqtayêka tewr krîtîke. Serrgêra fermanî de, Verfekê Têkilîyanê Teberî yê Yewîneyanê Xoverdayîşê Şengalî (YBŞ) Hadî Alîyasî derheqê awanbîyayîşê hêzanê pawitişî, rolê înan ê sîyasî û eskerî, vera DAIŞî de xoverdayîş û planê pawitişê ameyoxê Şengalî de seba ajansê ma qisey kerd.
‘Bê hêzê eskerî, heqê sîyasî nêbenê’
Hadî Alîyasî destpêkê qiseykerdişê xo de bale ant serê muhîmîya awanbîyayîşê YBŞ û YJŞyî ke kêna û xortanê Êzidîyan ra yenê pê û wina vat: “Awanbîyayîşê YBŞ û YJŞ’yî hêzêko gird da şarê ma. Şert û mercanê Îraq û Rojhêlatê Mîyanênî de, derman û krîterê muhîmî no yo ke eke hêzê to ya eskerî û çekdarî çin bo, ti nêşkenê heqê xo yê sîyasî zî bîpawê û awan bikerê. Awanbîyayîşê hêzê ma na rastî vete meydan. Verê zî tayê hêzî virazîyenê, la badê ke tehluke vîyartêne, vila bîyenê. Eke no hêz û no îrade nêvirazîyene, şarê ma nêşkayenê vajo ‘Ma ameyî rotîş.’ Ma nêeşkayêne bipersê ke kamî ma rotî, kamî nê bazara qirejî kerdê û kamî no senaryo nuşt. La badê ke hêzê ma serê linganê xo de vindertî, şarê ma zana ke hêzêko wayîrê îrade esto ke înan bipawo.”
‘Ma bi gonîya xo se ra 75ê erdê Şengalî xelasna’
Hadî Alîyasî da zanayene ke ewro zî dewlet û Serekîya Herêma Kurdîstanî polîtîkayanê xo yê verênan dewam kenê, labelê komelê Êzidî êdî bi hêzê xo bawer o. Hadî Alîyasî balê ant serê canê ke rayîrê pawitişê erdê pîrozî de ameyo dayene û dîyar kerd ke lazim o neslê neweyî serê nê esasî de bêrê perwerdekerdiş û wina dewam kerd: “Hêzê ke vera fermanî de vinderte, bi seyan şehîdî û bi hezaran birîndarî dayî. Ma bi gonîya xo se ra 75ê coğrafyaya Şengalî çeteyan ra xelasnayê. Nê çîyî tesîrêko zaf gird mîyanê komelê ma de kerd û bingeyê estişê ma awan kerde. Ewro eke Êzidî eşkenê behsê estiş û heqanê xo bikerê, no bi saya nê hêzî û nê bedêlan o.”
‘Ma do qiseyanê zêde û şenikan serê xo de qebûl nêkerê’
Dewamê qiseykerdişê xo de Hadî Alîyasî serê helwestê hinî hetanê sîyasî û berpirsîyaranê dewleta Îraqî ke medyaya dîjîtal de qiseyanê nêweşan vera cinî û kênekanê Êzidîyan de şuxulnenê zî nê çîyî vatî: “Ma mîyanê nê hêzî de sey xort û kênekanê Êzidîyan têkoşîn kenê û ma bi seyan şehîdî dayî. Ma nê nêzdîbîyayîşan û qiseyanê şenikan serê xo de qebûl nêkenê. Pawitişê nê komelî gure û dewa ma ya pîroz a û ma do hetanî peynî na dewa rayraberê. Senî ke ma hetanî ewro komelê xo pawit, ameyox de zî kamci hêriş bêro serê nê komelî, ma do bibê cewab. Fermandarîya ma ya pêroyî hetanî dema şehîdbîyayîşî zî no komel sey emanet teslîmê ma kerde û vat ‘Kamcîn hêriş bêro serê komelî, ganî şima bibê cewab.’ Ma serê nê qiseyî de yê.”
‘Serranê dergan mîyanê dorpêçî de ma erdê xo veranêda’
Hadî Alîyasî qiseykerdişê xo de behsê zehmetîyanê serranê 2014, 2015, 2016 û 2017î kerd û ard ziwan ke çeteyanê DAIŞ2î bi seyan kîlometreyan dormeyê înan girewtbi û nê çîyî ardî ziwan: “Mîyanê 11-12 serranê zehmet û giranan de, sînorê ma amebî dorpêçkerdiş. La şaro sîvîl ê Êzidîyan û şervanê YBŞ û YJŞ’yî tede înan şert û mercanê giranan de bi çekanê ferdîyan şer kerd û erdê xo veranêda. Ma tena dewe û şaristanokê Şengalî ney, zaf herêmê bînî zî xelasnayî.”
‘Komelê ma kamca de mîyanê tehluke de bibê, ma do uca de bê’
Verfekê Têkilîyanê Teberî yê YBŞ’yî Hadî Alîyasî ard vîrî ke fermandar Zerdeşt Şengalî û embazê ey hetanî Reqa û Minbicî şîyî ke cinîyanê Êzidîyan destê DAIŞ’yî ra bixelesnê û wina vat: “Komelê ma kamca de mîyanê tehluke de bibe, ma do uca de bê.
Senî ke serranê 2016 û 2017î de şehîd Zerdeşt û embazê xo şîyî hetanî Reqa û Minbic û bi desan kênek û cinîyê Êzidîyan destê DAIŞ’î ra xelasnayê, ma do ewro zî kêna û cinîyê Êzidîyan kamca de bê, seba xelaskerdişê înan xebitîyene û heyfê înan gênê. Pawitişê nê komelî seba ma esas o.”
‘Ma do sozê şehîdanê xo bîyarê ca’
Hadî Alîyasî ke peynîya qiseykerdişê xo de şehîdê fermanî ardî vîrî, veng da komelê Êzidî ke wayîrê hêz û îradeyê xo vejîyê û bi nê îfadeyan qiseykerdişê xo qedîna: “Sozê ke fermandar Seîd, Mam Zekî, Dijwar, Zerdeşt, Çeko, Azad û bi seyan şehîdanê ma da nê komelî, sozê ma yo zî. Ma şopdarê rayîrê înan ê. Na serrgêra girane ya 3yê tebaxa 2014î de, ma verê vîrrardişê pêro şehîdanê fermanî de sereyê xo tewênenê û serweşîye keyeyanê qurbanan rê wazenê.
Êdî wext wextê ey o ke ma bibê wayîrê îradeyî, wayîrê hêzî û wayîrê qerarî. Ma soz danê komelê xo, ma do tu wext nêverdê ke ferman û hêrişê winayinî reyna serê şarê ma de bêrê kerdene.”
