Amed – Psîkolog û Edîtorê Kovara Psychologya Kurdkî Azad Dildarî va ke semedê serrgêra 10. ya Kovara Psychologya Kurdkî do sempozyûmêk virazê û dîyar kerd ke kovare seba psîkolojîya kurdkî bingeyêk awan kerdo.
Kovara Psychologya Kurdkî, ke serra 2016î de raya yewine ame weşanayîş, 10 serrî pey xo de verda. Kovara Psychologya Kurdkî do semedê des serrîya xo, 4ê teşrîna verêne de Mardîn de Sempozyûmê Edaleta Komelkî û Weşîya Psîkolojî virazo. Edîtorê Kovara Psychologya Kurdkî û Psîkolog Azad Dildarî derheqê amancê vetişê kovare, viraştişê sempozyûmî û tesîrê psokolojîye yê aştî û komelî ser o ajansa ma rê qisey kerd.
Azad Dildarî dîyar kerd ke fikrê vetişê kovare serra 2016î de Psîkolog Siyabend Aslanî ra vejîya û wina dest pêkerd qiseykerdena xo: “O wext mi zî sey nuştox kovare de dest pêkerd û ez nika zî sey edîtorî dewam kena. Kovara Psychologya Kurdkî ewro des serrî ya û ma waşt ke des serrîye de hem kovare hina zêde bidê şinasnayîş hem zî pîrozkerdişê des serran bikerê. Semedê nê ra, serrêko ke ma hedreyîya sempozyûmî kenê û 4ê teşrîna verêne de ma do Mardînî de Sempozyûmê Psychologya Kurdkî virazê.”
No sempozyûm do berpirsîyarîya ma zêdeyêr bikero
Azad Dildarî va ke sempozyûmo ke do bêro viraştiş, seba Psychologya Kurdkî zaf feydeyin bo û qiseykerdişê xo wina domna: “No sempozyûm do seba ameyoxê Psychologya Kurdkî zî zaf baş bo. Babeta sempozyûmî, ‘Edaletê komelkî û weşîya psîkolojî’ ya. Kovare de zî xeylî xebatanê xo de ma psîkolojîya komelkî ser o vindenê. Ma sey ferdî nêzdîyê psîkolojîye nêbenê. Amancê ma no yo ke ma her hetî ra, hetê tarîxî, kulturî, folklorî û hetê huqûqî ra ma edaletî ser o vindênê ke tesîrêk senîn psokolojîya merdiman ser o kena. Badê nê sempozyûmî do berpirsîyarîyê ma zêdeyêr bibo.”
Azad Dildarî dîyar kerd ke Kovara Psychologya Kurdkî seba warê psîkolojîye averşîyayîşê zêde ca ardê û wina domna: “Bi xebata Kovara Psychologya Kurdkî warê psîkolojîye de xeylî averşîyayîşî bîyî. La ma nêeşkenê vajê na xebate seba Psychologya Kurdkî bes kena. Elbet ganî xebatî zêdeyêr na meseleye ser o bêrê kerdiş. Ewro wextê ke bêro waştiş Psychologya Kurdkî ser o xebatêk bêro kerdiş, merdim eşkeno vajo na kovare bingeyêk awan kerda. Kesêk biwazo Psychologya Kurdkî ser o xebatêk bikero sifrî ra dest pênêkeno, no çî zî bi saya Psychologya Kurdkî bi ca ameyo.” 
Ganî şarê ma dej û kulê xo bi ziwanê xo vajê
Azad Dildarî ziwanê psîkolojîye ser o qisey kerd ke ziwanê dayike tesîrêko pozîtîf nêweşan ser o keno û wina va: “Komelê ma xeylî dej û travma cuyayo û amancê ma no yo ke şarê ma dej û kulê xo yê psîkolojî bi ziwanê xo vajê. Çira ma nêeşkenê problemê xo yê psîkolojî bi ziwanê xo vajê. Wexto ke merdim bi ziwanê dayike nêweşîyê xo doktorêk rê vano, no çî tesîrê xo tedawîyêka rindêr ser o keno. Ziwanê dayike mabenê nêweş û doktorî de bawerîyêk awan keno.”
Bi ziwanê dayike girdbîyayîş seba awankerdişê şexsîyetê gedeyî zaf muhîm o
Azad Dildarî derheqê tesîrê perwerdeyê ziwanê dayike yê psîkolojîya gedeyan ser o de zî va ke wexto ke gede bi ziwanê xo perwerde negêro, xo qij vîneno û wina va: “Wexto ke gede dest bi mektebî keno, verê ey 6-7 serran heşê ey bi ziwanê dayike awan beno. Bi ziwanê dayike girdbîyayîş seba awankerdişê şexsîyetê gedeyî zaf muhîm o. Wexto ke dest bi mektebî keno vîneno ke no ziwan mektebî de nêyeno qebulkerdiş û qij yeno vînayîş. Sewbîna vîneno ke ziwanê ey raştê qijkerdiş û yarîyan yeno. Wexto ke wina beno, gede destpêke ra xo ra şerm keno, dima ra keye, ziwan û kultura xo şerm keno. No çî beno sebeb ke tarîx û şexsîyetê xo ra zî şerm keno. Nê agahîyê ke ma dayê, beno sebeb ke bingeyê nêweşîya psîkolojî awan bibo. Meseleya perwerdeyê ziwanê dayike ser o mi kitabêk bi namê, ‘gedeyê bêziwanî’ nuşt û mi kitabî de waşt ke bale biancî perwerdeyê bi ziwanê kurdkî ser o. Mi bi nê kitabî waşt perwerdeyê ziwanê kurdkî gedeyan ser o tesîrêko senîna keno vajî. Tesîrê bi ziwanêko xerîb perwerdeyî tena qijîye de nêmeno, no çî pêroyî cuyayîşê merdiman de tesîrê şexsîyetî ser o keno. No çî beno problemêk û her gam merdimî teqîb keno. Travmayê perwerdeyê bi ziwanêko xerîb neslêk ra derbazê neslêko bînî zî beno.”
Wexto ke merdim biwazo eşkeno kodê aştîye, seyyewbînîye û demokrasîye heşî ser o bar kero
Azad Dildarî tewr peyên de bale ante psîkolojîya şerî û psîkolojîya aştîye ser o û qiseykerdişê xo wina qedêna: “Seyîn ke psîkolojîya şerî est o, bi na hawa psîkolojîya aştîye zî est a. Çi hefy ke Kesê rayberî senîn biwazê, medya senîn biwazo psîkolojîya komelî ver bi o het ra şono. Wexto ke kesê ke komelî ray ra benê biwazê, eşkenê bi hawayêko asan psîkolojîya aştîya komelî de awan bikerê. Komelî de psîkolojîya girseyî est a û komel zaferî yewbînan reyde têgêrenê. Kodê psîkolojîye est ê û wexto ke merdim biwazo, merdim eşkeno nê kodan ver bi aştîye, seyyewbînîye û demokrasîye rê berê. Merdim eşkeno zaf rehetî psîkolojîya şerî bedêlno ver bi aştîye rê.”
