Riha – Xoverdayîşê şaran ê Kobanî vera wehşet û kehenperestîya DAÎŞ’î û piştîdayoxanê aye bî serewedaritişê şerefî. Mucadeleyê ke vera tarîtî û kehenperestîye ame dayîş, dinya de veng da. 1ê teşrîna peyêne bî sembolê destanê şaran û fedakarîye.
Tarîxê mucadeleyê azadîye yê şaran de tayê hedîse û rojî est ê ke vîrardişê înan tena seba şaranê herême ney, eynî wextî de seba heme merdimîye zî manayêka pîle û qîymetine ya înan est a. 1ê teşrîna peyêne, Roja Kobanî ya Dinya, rojanê tarîxîyan ra yew a ke bi xoverdayîşêko bêmîsal û îradeyêka fedaîye ameya viraştiş. Na roje vîrê merdimîye de tena sey vîrardişê şerêk ney, sey sembolê serkewtişê roşnîye yo vera tarîtîye yena naskerdiş.
‘Seserrîya xoverdayîşî û amancê qirkerdişî’
Kobanî, sey her di kantonanê bînan ê Rojavayî yanî Cizîr û Efrînî, her tim bî hedefê çeteyanê DAÎŞ’î û polîtîkayanê Tirkîya. Projeyê neteweya demokratîke û îdareyê xoserî herçiqas heme zor û zehmetîyî bîyî zî erdê Rojavayî ser o ame awankerdiş. No proje seba awankerdişê tifaqê şaran bî merheleyêka tarîxîye. Coka na helwesta azadîwazane û no sîstemo demokratîk bî hedefo sereke yê hêzanê tarîyan û çeteyanê wehşîyan ê DAÎŞ’î.
Hamnanê 2014î de çeteyanê DAÎŞ’î bi îşxalkerdişê Musilî dest naybî depoyanê pîlan ê çekanê giranan ê Ordîya Îraqî ser. Dima verê xo da Şengal. Naye ra pey erdê Rojavayî kerd hedefê xo yo dîyin. Amancê çeteyan o tewr sereke no bî ke Kobanî bişikênê. Wina waştêne ke têkilîya her hîrê kantonanê Rojavayê Kurdistanî, yanî Cizîr, Efrîn û Kobanî, temamî bibirnê û îrade û waştişê azadîwazane û demokratîkî bişikênê.
‘Planê qilêrinî û xayînîya tarîxîye’
Bi qelsbîyayîşê rejîmê Baasî Sûrîye de têmîyanekîyêka pîle bîye. Hukmatê Tirkîya serekîya Erdoganî de bi heme îmkananê xo cehd kerd ke komanê çeteyan ê sey El-Nusra, Ehrar El-Şam û DAÎŞ’î vera Îdareyê Xoserî yê Bakur û Rojhelatê Sûrîye bixebitno. Dorpêç û tifaqanê qirêjinan de Sûrîye û Rojavayê Kurdistanî de komanê çeteyan her roje kiştiş, talan û serbirnayîş kerdêne. Vera xo zî tu hêz û rêxistin nêdîyêne.
Hema 10 aşmî ser îlankerdişê xoserîya demokratîke ra nêvîyartbî ke 15ê êlula 2014î de çeteyanê kehenperestan bi piştîdayîşê Tirkîya çar hetan ra Kobanî dorpêç kerd. Ey ra ver zî 2yê temmuza 2014î de bi hucumê dewa Zormixarî şer û pêrodayîşî bîyî. Destanê xoverdayîşî bi no hucum dest pêkerd. Vera na pêla qirkerdişî, şerkeranê YPG û YPJ’yî esasê pawitişê meşrûyî ser o xoverdayîşêko bêmîsal da destpêkerdiş. Ordîyanê Sûrîye û Îraqî tank, top û çekê giranî bê şer û pêrodayîş qerargehan de verdabî û nê çekî DAÎŞ’î rê mendbî. Vera nê çekan şervananê kurdan bi çekanê şenikan û bi ruhêko fedaî cebheyanê verênan ê şerî de Kobanî çeteyan ra pawit. Pêşmergeyê PDK’yî zî Şengal ra vecîyayî û rayîrê qetlîamêko pîl ê kurdanê êzidîyan akerd.
‘12 şervanî’
Noqtayanê tewr muhîman ê nê xoverdayîşî ra yewe dewa Serzorî de virazîyaye. Dewa Serzorî 37 kîlometreyî rojhelatê Kobanî ra dûrî bîye. Dewe bîye şahîdê fedakarîyêka pîle ya tarîxîye. Şewa 15 û 16ê êlule de teyareyê keşfî yê Tirkîya sînorî ser o gêrayêne û têgêrayîşê şervananê Kobanî yê Serzorî kontrol kerdêne. 12 şervanî bin fermandarîya Rodî Efrîn û Peyman Tolhildanî de bîyî îradeyêka polayêne. Ê nêverdayêne ke çete herême de fermanêko newe yê êzidîyan biyarê ca.
12 şervanê welatê rojî, seba ke DAÎŞ sivîlan qetil nêkero û nêvîyaro merkezê şaristanî, mektebê dewe de heta peynî şer kerd. Peynî de bi çalakîyêka fedaîye hewn û xeyalê îşxalkaran pûç kerdî. Bi na çalakîye xoverdayîşî vîyart merheleyêka newe. Her çend DAÎŞ’î 300 dewan ra zafêr û tayê taxê şaristanî îşxal kerdbî zî şervananê YPG û YPJ’yî her kuçe, tax û keye de şerêko bêmîsal kerd.
‘Arîn Mîrkan û cinîyê azadî’
Mîyanê nê rojanê mucadeleyî yê giranan de asayîşê qehremanîye vejîyayî meydan ke wijdanê merdimîye yê dinya leqna. Şervanê YPJ’yî Arîn Mîrkane 5ê teşrîna verêna 2014î de Girê Miştenûrî yê Kobanî de çalakîyêka fedaîye kerde. Na çalakîye tena ters nêkerd zerreyê çeteyan, eynî wextî de seba heme cinîyanê dinya bîye sembolêko pîl ê azadî û xoverdayîşî. Na çalakîye dinya de veng da. Arîn Mîrkan bîye sembolê sadiqîye, fedakarîye û xoverdayîşî.
‘Hêrsê şaran ê vera tarîtîye’
Vengdayîşê Rayberê Şarê Kurdî Abdullah Ocalan û KCK’yî yê wayîrvejîyayîşê Kobanî û xoverdayîşî ser o her çar parçeyanê Kurdîstanî û dinya ra ciwanî bîyî pêlêkê adirî. Ciwanê kurdî rixmê heme astengî û tehdîdanê Tirkîya zî sînorê Bakurê Kurdîstanî ra vîyartî Kobanî. Ciwanê enternasyonalî zî vera tehdîd û zextan pêl bi pêl tewrê rêzanê mucadeleyê şerefî bîyî. Serekwezîrê o wextî yê Tirkîya Erdoganî derheqê Kobanî de va: ‘Nika Eyn el-Ereb, yanî bi nameyo bîn Kobanî, keweno.’ Na vateye çar hetanê dinya de bîye pêla nerazîbîyayîşî. Bi se hezaran kesan vera na helwest û vateye sere wedarit. 6-8ê teşrîna verêne de Bakurê Kurdîstanî û zaf welatanê dinya de, kuçeyan de şar vejîya. Bin pêşengîya roşnvîran û xelatgiranê Nobelî de vengê piştîdayîşî pîlî bîyî. Peynî de 1ê teşrîna peyêne sey Roja Kobanî ya Dinya ame îlankerdiş.
‘Mizgînîya serkewtişî’
Xoverdayîşo ke 6 aşmî bêvindertiş bi bedelanê pîlan, bi fedakarîyêka bêmîsale û bi piştîdayîşêko dinyayî ame kerdiş, zimistanê 2015î de resa netice. Wexto ke serrname 26ê çele ya 2015î mojnayêne, şervanêk YPG’yî bi rîyêko huyayeyî dinya rê mizgînîya tarîxîye daye û va: ‘26ê aşma çele ya 2015î, Kobanî xelesîya. Saete hîrê ra 10 deqîqe kêm.’ Bi na mizgînîye hewn û xeyalê çeteyanê kehenperestan û hêzanê ke piştî dayêne înan, ê ke waştêne bingeyê şorişî biqedênê, pûç bîyî. Kobanî bî qelaya xoverdayîşî. No xoverdayîş û serkewtişo tarîxî Rojhelato Mîyanên de hêvîya caardişê şorişî geş kerd û bawerîya cuya seyyewbîne û azade xurt kerde. No xoverdayîş bî destan, bî serkewtişê îradeya merdimîye ya vera tarîtî û kehenperestîye. 1ê teşrîna peyêne bi herfanê zernên pelanê tarîxê dinya de ca girewt û bî sembolê mucadeleyê waye û birayîya şaran û ruhê fedaîyîye.
