• Kurmancî
  • Kirmanckî
  • |
  • Derbarê Me De
  • |
[email protected]
Ajansa Welat
21 MIJDAR 2026
Encamek nîn e
View All Result
  • ROJANE
    TOHAV parêzerên Kurd ên hatine qetilkirin bi bîr anî

    TOHAV parêzerên Kurd ên hatine qetilkirin bi bîr anî

    Zarokan ji bo Ocalan wêne xêz kirin

    Zarokan ji bo Ocalan wêne xêz kirin

    YNK û PDKê li Hewlêrê hevdîtin pêk anîn

    YNK û PDKê li Hewlêrê hevdîtin pêk anîn

    Tulay Hatîmogullari: Ji bo pêvajoyê piştgiriya herî xurt berdana girtiyên nexweş e

    Tulay Hatîmogullari: Ji bo pêvajoyê piştgiriya herî xurt berdana girtiyên nexweş e

    Aqûbeta jinên ku hatine qetilkirin û windakirin pirsîn

    Aqûbeta jinên ku hatine qetilkirin û windakirin pirsîn

    ‘Bi avakirina komînan em ê di vê pêvajoyê de bigihijin serkeftinê’

    ‘Bi avakirina komînan em ê di vê pêvajoyê de bigihijin serkeftinê’

  • JIN
  • ÇAND Û HUNER
  • POLÎTÎKA
  • EKOLOJÎ
  • CIVAK
  • TENDURISTÎ
  • DARAZ
  • KED Û ABORÎ
  • CÎHAN
  • ANALÎZ-DOSYE
  • SPOR
  • HEMÛ NÛÇE
  • ROJANE
    TOHAV parêzerên Kurd ên hatine qetilkirin bi bîr anî

    TOHAV parêzerên Kurd ên hatine qetilkirin bi bîr anî

    Zarokan ji bo Ocalan wêne xêz kirin

    Zarokan ji bo Ocalan wêne xêz kirin

    YNK û PDKê li Hewlêrê hevdîtin pêk anîn

    YNK û PDKê li Hewlêrê hevdîtin pêk anîn

    Tulay Hatîmogullari: Ji bo pêvajoyê piştgiriya herî xurt berdana girtiyên nexweş e

    Tulay Hatîmogullari: Ji bo pêvajoyê piştgiriya herî xurt berdana girtiyên nexweş e

    Aqûbeta jinên ku hatine qetilkirin û windakirin pirsîn

    Aqûbeta jinên ku hatine qetilkirin û windakirin pirsîn

    ‘Bi avakirina komînan em ê di vê pêvajoyê de bigihijin serkeftinê’

    ‘Bi avakirina komînan em ê di vê pêvajoyê de bigihijin serkeftinê’

  • JIN
  • ÇAND Û HUNER
  • POLÎTÎKA
  • EKOLOJÎ
  • CIVAK
  • TENDURISTÎ
  • DARAZ
  • KED Û ABORÎ
  • CÎHAN
  • ANALÎZ-DOSYE
  • SPOR
  • HEMÛ NÛÇE
Encamek nîn e
View All Result
Ajansa Welat
Encamek nîn e
View All Result

Di serdema feodalîzmê de rewşa siyasî ya Kurdistanê-1

Rojger Botan / AW

27 ÎLON 2025 - 11:22
Kategorî: ANALÎZ-DOSYE, MANŞET
A A
Erdnîgariya Kurdistanê di her serdemên siyasî de giringiyekê vê ya jeo-stratejîk û jeo-polîtîk heye. Di hemû şerê dewletan de gelê Kurd zext û êrîş li ser wan tê kirin, tên kuştin, mal û axa wan tê şewitandin û wekî leşker di her serdemê de ji dewlet û desthilatdariyan re çek hilgirtin e.

Hem gelê Kurd hem jî erdnîgariya Kurdan di encama hemû şer û pevçûnên desthilatan de zirareke mezin dibîne. Di hezar salên dawî ya dîroka Kurdistanê de, gelê Kurd di navbera dewleta Osmaniyan û Îranê de bi vî rengî di nava şer û pevçûnên wan de xeniqiye.

Ji ber ku baweriya fermî ya dewleta Osmanî Îslam e û mezheba wê Sunnîtiye, gelê Kurd ji aliyê olî ve xwe nêzikê osmaniyan dike. Ji aliyê siyasî, çandî, zimanî û dîrokî ve bandora tirkbûyîn ango osmanîbûyîn e serwer dibe û ji aliyê bawerî de jî bandora ereb-îslamê xurt dibe.

Li Kurdistanê ji qirna 10emîn û heta qirna 16emîn statuyeke li ber çavan heye. Gelê Kurd bi mîr û emîrtiyên xwe û bi konfederalîzmên eşîrtî serxwebûna xwe diparêzin. Piştî ku Tirk ango Osmanî tên li herêmê û xurt dibin, bandora xwe li ser Kurdan dikin. Ji sala 1071an şûnde hem bandora tirkbûyînê hem jî ya ereb-îslamê belav dibe.

Gelê Kurd heta qirna 16emîn di nava entegrasyona dewleta Osmanî de cih digire lê bi nasnameya xwe û bi statuyên xwe yên xweser. Tifaqa Kurd û Tirkan di vê sedsalê de şênbertir dibe. Lewre şerê Ebexê (Çaldiran) ya di sala 1514an de li dijî Safewiyan serkeftina Kurd û Osmaniyan çê dibe. Bi vê serkeftinê re hêze Kurdan zêdetir tê dîtin û entegrasyona Kurdan a serbixwe teqez dibe.

Lewre bi banga Yawûz Siltan Selîm re siyasetmedar Îdrîs-î Bîtlîsî hemû mîrên Kurdan dicivîne û daxwaz dike ku mîrên Kurd “serbegekê” ango “mîrekê mîran” di nava xwe de hilbijêrin. Lê ji ber pevçûnên takekesî mîrekê mîran di nava Kurdan de dernakeve û li ser daxwaza Yavûz Selîm Îdrîs-î Bîtlîsî wekî mîrê mîran tê peywirdarkirin.

Piştî vê peywirdarkirinê li Amasyayê di navbera Kurd û Tirkan de bi nûneriya Yavûz Selîm û Îdrîs-î Bîtlîsî bi 28 mîrên Kurd re peymana lihevkirinê tê îlankirin. Ev peyman li gorî şert û mercên wê demê erênî ye. Her wiha mîrên Kurdan bi vê peymanê statuya xwe ya xweser fermî dikin û dewleta osmaniyan bi tu awayî xwe têkil karê mîrtiyên Kurdan nakin.

Gelê Kurd bi vê peymanê re entegrasyona xwe ya bi Osmaniyan re fermî kirin. Lewre statuya Kurdan li gorî şert û mercên îro de dişibe pergaleke federatîf. Ji aliyê çand-ziman, siyasî-polîtîk, aborî û leşkerî ve statuyeke nîv-otonom lidar dikeve. Bi vê rewşê re entegrasyona Kurdan ne li gorî xwesteka Tirkbûyîn ango Osmanîbûyînê pêk tê, berevajiya wê gelê Kurd hemû karên xwe yên jiyanî bi çand û zimanê xwe pêk tîne.

Ev rewşa nîv-otonom a Kurdan 300 salan berdewam dike. Di vê serdemê de ji aliyê wêje û hunerê ve jî pêşketinek hêja lidar dikeve. Di qada wêjeyê de kesayetên wekî Ehmedê Xanî, Melayê Cizîrî û Feqiyê Teyran derdikevin ku berhemên gelek hêja li wêjeya Kurdî didin qezenckirin.

Bi polîtîkayên modernîteya kapîtalîst re rewşa siyasî ya Kurdistanê dikeve merheleyek cûda de û bîrdoziyên nîjadperest ên Tirkbûyîn û Osmanîbûyînê pêş dikevin… Dê bidome

Parve BikeTweetWhatsAppParve BikeParve Bike

Nûçeyên Din

CENTCOM: Em pêşveçûnên li Helebê dişopînin û banga xweragiriyê dikin

CENTCOM îdiaya Îranê derewand

21 MIJDAR 2026
Navenda Çand û Hunerê ya Ariya hate vekirin

Navenda Çand û Hunerê ya Ariya hate vekirin

21 MIJDAR 2026
Amedspor li sehaya xwe 2 û 0 têk çû 

Amedspor li sehaya xwe 2 û 0 têk çû 

21 MIJDAR 2026
Platforma Yekitiya Neteweyî ya Jinên Kurd encamnameya civîna xwe eşkere kir

Platforma Yekitiya Neteweyî ya Jinên Kurd encamnameya civîna xwe eşkere kir

21 MIJDAR 2026
TOHAV parêzerên Kurd ên hatine qetilkirin bi bîr anî

TOHAV parêzerên Kurd ên hatine qetilkirin bi bîr anî

21 MIJDAR 2026
Zarokan ji bo Ocalan wêne xêz kirin

Zarokan ji bo Ocalan wêne xêz kirin

21 MIJDAR 2026

ÊN ZÊDE HATINE XWENDIN

  • Ezîzê Mûso koça dawî kir

    Ezîzê Mûso koça dawî kir

    Parve Bike
    Parve Bike Tweet
  • Rûken Kilinç: Divê gorên Seîd Riza û hevalên wî bê eşkerekirin

    Parve Bike
    Parve Bike Tweet
  • Ji zaroktiya xwe heta girtîgehê evîna hunerê: Divê Kurd afirîner bin

    Parve Bike
    Parve Bike Tweet
  • Bi îşkenceyê tê girtin û niha nexweş e!

    Parve Bike
    Parve Bike Tweet
  • Keskîn Bayindir: Guhertina cihê birêz Ocalan nabe şert û mercên azad

    Parve Bike
    Parve Bike Tweet
  • Dayika girtiyê nexweş: Kurê min nexweş e û 8 sal in min ew nedîtiye

    Parve Bike
    Parve Bike Tweet
  • Ji Wezareta Çandê bersivek sosret: Medreseya Feqiyê Teyran ne aîdî me ye

    Parve Bike
    Parve Bike Tweet
  • Polîsan bi ser avahiya Weşanxaneya Belkiyê de girt

    Parve Bike
    Parve Bike Tweet
  • Dayika Aştiyê: Ez hêza têkoşînê ji şehîdên xwe digirim

    Parve Bike
    Parve Bike Tweet
  • ‘Budçeya tendirustiyê ne li gor pêwîstiyên gel tê amadekirin’

    Parve Bike
    Parve Bike Tweet

Ajansa Welat, bi nûçeyên taybet, dosya, lêkolîn, dîmen û deng civakê agahdar û ronî dike.

Bi şîara agahiyên rast û objektif weşanê esas digire, li ser şopa heqîqetê agahiyan belav dike.

Ajansa Welat bi nûçe û naverokên xwe dibe deng û rengê welat.

Xwediyê Îmtîyazê: Fahrettin Kılıç

Berpirsiyarê Karên Nivîsan: Mahmut Altıntaş

Navnîşan: Fırat Mahallesi, 553. Sokak, Tanlar Şehri Teras Evleri, B Blok,
Kat: 5 - No: 40, Kayapınar, Diyarbakır

Telefon: +90 (532) 519 37 73

E-mail: [email protected]
Malper: www.ajansawelat1.com
Twitter Youtube Instagram Whatsapp
  • Serrûpel
  • Têkilî
  • Derbarê Me De

© 2024 Ajansa Welat ● Yekemîn Ajansa xwerû Kurdî ● Hemû maf parastî ne

Encamek nîn e
View All Result
  • HEMÛ NÛÇE
  • ROJANE
  • JIN
  • ÇAND Û HUNER
  • POLÎTÎKA
  • EKOLOJÎ
  • CIVAK
  • TENDURISTÎ
  • DARAZ
  • KED Û ABORÎ
  • CÎHAN
  • ANALÎZ-DOSYE
  • SPOR
  • KIRMANCKÎ

© 2024 Ajansa Welat ● Yekemîn Ajansa xwerû Kurdî ● Hemû maf parastî ne