Zereyê Koyanê Kurdistanî yê zor û zehmet de domananê kolberî barê giran ê cuyaye ancenî. Nê domanîyî ne qaçaxcî yê ne zî sucdar ê. Seba ameyoxê xo rayîr kewenê.
Domananê kolberî, tenya netîceyê polîtîkayanê cîya-cîyayî yê ke vera şarê kurdî ameyî averberdişî de debara xo bikerê, rayîranê tewr zehmetan de rayîr gênê.
Tewrê tehlûkeyanê cidîyan de zî, cuyayîşê înan hema zî binê tarîfêko ke ey “qaçaxcî” name keno de maneno. Televîzyon, germkerdox, kincî û cixareyî zey cîyanê bînan bê pereyanê gumruge yê, xo ser o ya zî zerreyê koyanê raştînî ra yenî berdişî. Giranîya nê baran tayê cayan de heta 120 kîlograman resena. Her yew çîyo ke ano, seba feqîrîye û bîedaletîye milan ser o bar beno. Kolberî, seba debara hezaran keyeyanê Kurdistanî her roje rayîr de yê. Bi taybetî seba domanîyan rayîrêko tehlûke û bêhêvî kewenê.
Goreyê xebera JINHA’yî Herêma Rojhilatê Kurdistanî de fabrîkaya ke şar tede gureyeno çin a. Coka ciwanê kurdî, mecbûrîyet ra gureyanê demkîyan rê çarnenî. Bi eslê xo kolberî ne yew tercîh a ne zî yew kar o. Zorbendîye ra verê merdiman de vinderena. Herêma Ormanatî de texmînen 4 hezar heta 5 hezar keye cuyayîşê xo kolberîye ra îdame kenî. Temenê kolberan mîyanê 12 û 60 serran de vurîyeno. Domanî, xortî, ciwanî û pîrî, zincîreyêko ke barê feqîrîye û bîedaletîye anceno ra perçeyê bîyî.
Şîdet zêdîyeno
Goreyê daneyanê ke sazîya medyayê serbixo Kolber News weşanaya, nîmeyê verênî yê 2025î de Kurdistan de tewr kêmî 14 kolber cuyayîşê xo vîndî kerdî, 16 cî zî birîndar bîyî. Nê îstatîstîkî, rewşa xirabkerdişê kolberan û rêjeya mergî ya ke zêdîyena mojnenî. Şîdetê vera kolberan, hêzên leşkerî yê Komara Îslamî ya Îranî û pasbananê sînorî yê Iraqî ra ameyo. Goreyê daneyan; serranê peyênan de, vînkerdişê şîdetî yê vera kolberan de zêdîyayîş ameyo dîyayîşî.
Cinîyî etiryenê
Vengê dayîkan kêm eşnawîyeno. Dayîkanê kolberî wina qirenî: “Erdê ma çin o, karê ma çin o. Ya ma gere koç bikerî ya zî kolber bibî. Kolberîye rayîrê yewnî yê cuyayîşî yo. Eke kar est o, kolberîye ra vîndî bena. Ma tenya bi rûmet cuyayîşî wazenî; bê tirs û etir.”
