• Kurmancî
  • Kirmanckî
  • |
  • Derheqê Ma De
  • |
[email protected]
Ajansa Welat
16 MIJDAR 2026
No Result
View All Result
  • ROJANE
  • CINÎ
  • EKONOMÎ
  • POLÎTÎKA
  • EKOLOJÎ
  • KOMEL
  • WEŞÎYE
  • DINYA
  • FORUM
  • HUQÛQ
  • KULTUR
  • SPOR
  • Heme Xeberî
  • ROJANE
  • CINÎ
  • EKONOMÎ
  • POLÎTÎKA
  • EKOLOJÎ
  • KOMEL
  • WEŞÎYE
  • DINYA
  • FORUM
  • HUQÛQ
  • KULTUR
  • SPOR
  • Heme Xeberî
No Result
View All Result
Ajansa Welat
No Result
View All Result

Cinîyan ra vengdayîş: Wa bêcezatî biqedîyo, şîdetê camêrd-dewlete reyde têrîameyîş bibo

Wan / AW

15 MIJDAR 2026 - 16:10
Kategorî: KIRMANCKÎ - CINÎ, KIRMANCKÎ - KOMEL, KIRMANCKÎ - MANŞET
A A
Wan – Înîsîyatîfê Cinîyan ê ‘Ez Hewcedarê Aştî Ya’ waşt ke qetlîamê cinîyan de bêcezayî biqedîyo û seba aştîyêka daîmîye şîdetê camêrd-dewlete reyde têrîameyîş bibo. Înîsîyatîfî vat: “Ma seba azadîya cinîyan vera polîtîkayanê şerê taybetî û şîdetê camêrd-dewlete vanê ney.”

Înîsîyatîfê Cinîyan ê ‘Ez Hewcedarê Aştî Ya’ konferansêko çapemenî viraşt û waşt ke bêcezatîya kiştişê cinîyan biqedîyo. Konferansê çapemenî de ke Kuçeya Hunerî de ame viraştene, pankartê bi nuşteyê “Rojîn, Gulîstan, Rojwelat, Îpek. Wa şîdetê camêrdan û bêcezatî biqedîyo” ame girewtene. Sloganê sey “Bedenê cinîyan warê şerî nîyê”, “Şîdetê dewleta camêrdan biqedênê”, “Jin, jiyan, azadî”, “Biciwîyo yewbîyayîşê cinîyan” û “Cinî şer nêwazenê, aştî wazenê” zaf rey ameyî eştene. Rêxistinê cinîyan û zaf cinîyê şaristanî tewrê konferansê çapemenî bîyî. Metnê Kurdkî yê eşkerayîye hetê aktîvîsta Têgêrayîşê Cinîyanê Azadan (TJA) Muzeyyen Turane ra, metnê tirkî zî hetê Înîsîyatîfê Cinîyan ê ‘Ez Hewcedarê Aştî Ya’ ra Nîmet Tanrikulu ra ame wendene.

Eşkerayîye de wina ame vatene:

“Ma sey Înîsîyatîfê Cinîyan ê ‘Ez Hewcedarê Aştî Ya’ xo berpirsîyar vînenê ke behsê kiştişê cinîyan bikerê ke bi îqtîdarê camêrdan yenê ramitene. Ma eynî wext de wazenê behsê cinîyanê ke vîndî bîyê yan zî merdişê înan hetanî ewro nêameyo roşnîkerdiş, sey Gulîstan Doku, Rojwelat Kizmaze û Rojîn Kabaîşe, bikerê. Dawaya Îpek Ere de ke hetê eskerê verênî Musa Orhanî ra ameybî kiştene, rixmê mektuba ke Îpek Ere peyê xo de verdabi, îfadeyanê şahidan û agahîyanê ke aye muayeneya verêne de dabî karkeranê weşîye zî, ma qerarê beratî yê mehkeme qebul nêkenê. Ma eşkerayîyanê bi nameyê ‘xokiştiş’ û ‘merdişo şupheyin’ qebul nêkenê.

Goreyê daneyanê Baroya Wanî, mabênê çele ya 2024î û êlula 2025î de çarçeweya 27 sucanê cîya-cîyayan de pêro pîya 2 hezar û 299 cinî û domanî bîyê mexdûr. Sewbîna ma zanê ke ‘herînayîşê çekanê şexsîyan’ zî sevîyeya berzbîyayîşî de yo.

Eya, her cayê nê welatî de cinî yenê kiştene, rastê şîdetê camêrdan yenê û şert û mercanê ke grûbê sucdarî tede îqtîdar ê de rastê îstîsmaran yenê. La tîya, Kurdîstan de sebeb û şert û mercê na rewşe cîya yê. Ma no çî sey plan û stratejîyêka dewlete vînenê. Tîya, no şîdetê seksuelî sey çekêkê şerî yeno xebitnayene. Coka ma bawer kenê ke têkoşînê vera şîdetê şerî warê pêrodayîşî ra vîyareno cuya rojane. Bi destê camêrdanê unîformadaran şer vila beno. Coka ma bawer kenê ke têkoşînê vera na rewşe tena bi aştîyêka garantîkerdeye mumkin o. Ganî şîdetê şerî warê pêrodayîşî ra bivejîyo û nê êrişê qilêrinî yê vera cinîyan ke bi destê camêrdanê unîformadaran benê, nêbê parçeyêkê cuya rojane.

Coka ma Wan ra, şaristanê ke tede kiştişê cinîyan tewr zaf o, persenê:

‘Çi ame serê Rojîn Kabaîşe?’

Di serrî verê cû Rojîn Kabaîşe yurdê wendekaran ê KYK’yî ra ke tede mendêne, vejîye û reyna nêagêraye. Çi ame serê Rojîn Kabaîşe?

Cigêrayîşê DNA û telefonî kamcîn merhele de yê? Gelo kesanê gumanbaran ser o cigêrayîşêk ame ramitene?

Gelo hetê rektorîya Unîversîteya Wan Yuzuncu Yilî ra vera çawişanê pisporan ê ke bi çekanê xo kewenê kampusê unîversîte û warê komelkî xebitnenê, tedbîrî ameyê girewtene?

Nê şaristanî de di kênekê qijkeke hetê çawişêkê pisporî ra û di cinî zî hetê şeş çawişanê pisporan ra ameyî tacîzkerdene. Nê şaristanî de dawayê sucanê ke hetê kesanê unîformadaran ra benê, kewenê û qerarê bêcezayî yenê girewtene.

Wan bi Îran û Afganîstanî reyde wayîrê sînorî yo. Ma hîkaye û şîdetê Z.N.ya Îranije, penaber L.M.ya Afganîje û cinîya koçbere ya Ruandaije xeberanê çapemenî ra zanê. Coka ma persenê:

Gelo Merkezê Agêrnayîşî seba cinîyanê koçberan merkezêkê çimdarîya îdarî yo yan merkezêkê şîdetê seksuelî û tacîzî yo?

Gelo wextê vîyartişê penaberan de û Merkezê Agêrnayîşî de hadiseyê tacîz, destdergîya seksuele û îstîsmarê vera penaberan de faîlê unîformadarî ameyê muhakemekerdene?

Bi desan serran o kênekê qijkek û cinî hetê qorîcîyan ra bi hawayêko sîstematîk yenê tacîzkerdene. La bes, dawayê ke nê warî de ameyê akerdene zî kewenê û qerarê bêcezayî yenê girewtene. Statuya nê qorîcîyan de zî tu vurîyayîş çin o. Gelo rewşêka winayêne de aştîya komelkîye do senî bêra awankerdene?

Ma persenê: Wan de qetlîamê cinîyan û merdişê ‘gumanbarî’ zêde benê. Seba nê kiştişan çi tedbîrî yenê girewtene?

Çarçeweya operasyonê vera salonanê masajî de di polîsî ameyî destbendkerdene. Wan de xebitnayîşê madeyanê hişbiran her roj zêde beno, emrê xebitnayoxan zî her ke şono qij beno. Cinî çalakîyanê xo yê nobetî yê vera na rewşe dewam kenê. Mudirîya Emnîyetê Qezaya Rêya Armûşî, ca de ke verê rotişê madeyanê hişbiran bigêro, cinîyan bi maneyê ‘şima aştîya komelî xirabe kenê’ veng dana îfadeyî.

Demêko nêzdî de, verê berê Şubeya Komeleya Heqanê Merdiman (ÎHD) ya Wanî de afîşêko ke LGBTÎ+yan, femînîstan û grûbanê cîyayan hedef girewtêne, ame dardekerdene. Afîş de nê vateyî bîyî: ‘Keyeyê şima tena Îslam eşkeno homoseksuelîye, komunîzm, femînîzm, demokrasî, deîzm û ateîzmî ra bipawo.’ Vera kesanê ke no afîş darde kerd, tu tedbîr yan ceza nêame birnayene û ma persenê: Nê grûbî no hêz kotî ra gênê?

‘Ma têkoşînê yewbînan ra hêz gênê’

Bi berpirsîyarîya pawitişê aştî, ma vanê; şîdetê seksuelî yo ke sey hacetêkê şerî yeno xebitnayene û taybetî sucê sîstematîkî yê camêrdanê unîformadaran ê vera cinîyan ke yenê nimitene, seba nê qilêrinan bingeyo tewr pîl o. Seba ke şert û mercê polîtîkayanê şerî bêrê vurnayene, ganî têkilîyê mabênê şer, camêrdîye û şîdetanê seksuelîyan bêrê cigêrayene û tavilî bêrê eşkerakerdene.

Ma sey cinîyan têkoşînê yewbînan ra hêz gênê û seba hîrakerdişê têkoşînê xo yê kolektîfî yê vera şîdet, şer û bêcezayî qerardar ê. Hetanî ke raştî nêvejîyo meydan, edalet bica nêbo û cuyêka azade û seyyewbîne awan nêbo, ma do têkoşînê xo ra fek veranêdê. Çunke ma zanê ke komelêk de hetanî ke cinî azad nêbo, aştî zî mumkin nêbena.”

Tags: aştîbêcezayîGulîstan DokuÎpek ErRojîn Kabaîdetê Ser CinîyanWan
ShareTweetSendShareShare

Nûçeyên Din

YCK-KURD: Amanc azadîya fîzîkî ya Rayber Apo û komelo demokratîk o

YCK-KURD: Amanc azadîya fîzîkî ya Rayber Apo û komelo demokratîk o

15 MIJDAR 2026
Panelê aştî, edalet, azadî û komelê demokratîkî dest pêkerd

Panelê aştî, edalet, azadî û komelê demokratîkî dest pêkerd

15 MIJDAR 2026
Baro tewr giran milê dayîkan ser o yo: Amancê têkoşînî aştî ya

Baro tewr giran milê dayîkan ser o yo: Amancê têkoşînî aştî ya

15 MIJDAR 2026
Rûken Kilinçe: ‘Ganî mezelê Seyîd Riza û embazanê ey bêrê eşkerakerdiş’

Rûken Kilinçe: ‘Ganî mezelê Seyîd Riza û embazanê ey bêrê eşkerakerdiş’

15 MIJDAR 2026
‘Rixmê prosesî 16 hepsîyanê nêweşan cuya xo vîndî kerd’

‘Rixmê prosesî 16 hepsîyanê nêweşan cuya xo vîndî kerd’

15 MIJDAR 2026
Şarê Amedî: ‘Çareserîya meseleyanê ekonomî qedîyayîşê şerî û awankerdişê aştî ya’

Şarê Amedî: ‘Çareserîya meseleyanê ekonomî qedîyayîşê şerî û awankerdişê aştî ya’

15 MIJDAR 2026

↗️ XEBERÊ KE ZAF AMEYÊ WENDIŞ

Seyîd Riza û embazanê ey yad bîy: Gereke cayê mezelanê înan eşkera bibo

Seyîd Riza û embazanê ey yad bîy: Gereke cayê mezelanê înan eşkera bibo

15 MIJDAR 2026
Seyîd Riza û embazê ey ebi kilaman ameyî vîrardene

Seyîd Riza û embazê ey ebi kilaman ameyî vîrardene

15 MIJDAR 2026
YCK-KURD: Amanc azadîya fîzîkî ya Rayber Apo û komelo demokratîk o

YCK-KURD: Amanc azadîya fîzîkî ya Rayber Apo û komelo demokratîk o

15 MIJDAR 2026
Cinîyan ra vengdayîş: Wa bêcezatî biqedîyo, şîdetê camêrd-dewlete reyde têrîameyîş bibo

Cinîyan ra vengdayîş: Wa bêcezatî biqedîyo, şîdetê camêrd-dewlete reyde têrîameyîş bibo

15 MIJDAR 2026
Seyîd Riza û embazê ey Dêrsim de ameyî vîrardene: Tekoşînê înan ma rê roşnayî ya

Seyîd Riza û embazê ey Dêrsim de ameyî vîrardene: Tekoşînê înan ma rê roşnayî ya

15 MIJDAR 2026

ARŞÎV

  • MIJDAR 2026 (212)
  • COTMEH 2026 (357)
  • ÎLON 2026 (274)
  • TEBAX 2026 (308)
  • TÎRMEH 2026 (406)
  • HEZÎRAN 2026 (336)
  • GULAN 2026 (327)
  • NÎSAN 2026 (349)
  • ADAR 2026 (422)
  • SIBAT 2026 (387)
  • ÇILE 2026 (540)
  • KANÛN 2025 (254)
  • MIJDAR 2025 (226)
  • COTMEH 2025 (209)
  • ÎLON 2025 (232)
  • TEBAX 2025 (210)
  • TÎRMEH 2025 (299)
  • HEZÎRAN 2025 (257)
  • GULAN 2025 (334)
  • NÎSAN 2025 (265)
  • ADAR 2025 (317)
  • SIBAT 2025 (317)
  • ÇILE 2025 (298)
  • KANÛN 2024 (293)

Ajansa Welat, bi xeberanê xusûsîyan, dosya, cigêrayîş, dîmen û vengan komelî agahdar û roşnî kena.

Bi şîarê agahîyanê raşt û objektîfan weşanî esas gêna, serê şopa heqîqetî de agahîyan vila kena.

Ajansa Welat bi xeber û tedeyanê xo bena veng û rengê welatî.

Xwediyê Îmtîyazê: Fahrettin Kılıç

Berpirsiyarê Karên Nivîsan: Mahmut Altıntaş

Navnîşan: Fırat Mahallesi, 553. Sokak, Tanlar Şehri Teras Evleri, B Blok,
Kat: 5 - No: 40, Kayapınar, Diyarbakır

Telefon: +90 (532) 519 37 73

E-mail: [email protected]
Malper: www.ajansawelat1.com
Twitter Youtube Instagram Whatsapp
  • Serrûpel
  • Têkilî
  • Derbarê Me De

© 2024 Ajansa Welat ● Yekemîn Ajansa xwerû Kurdî ● Hemû maf parastî ne

No Result
View All Result
  • HEME XEBERÎ
  • ROJANE
  • CINÎ
  • EKONOMÎ
  • POLÎTÎKA
  • EKOLOJÎ
  • KOMEL
  • WEŞÎYE
  • DINYA
  • FORUM
  • HUQÛQ
  • KULTUR
  • SPOR
  • KURMANCÎ

© 2024 Ajansa Welat ● Yekemîn Ajansa xwerû Kurdî ● Hemû maf parastî ne