Wan – Keyeyê hepsîyan derheqê halê hepisxaneyan û Prosesê Aştî û Komelê Demokratîkî de qisey kerd. Înan waşt ke berê Îmrali û hepisxaneyan akerê û vat: “Wa Rayberê Şarê Kurdî û hepsîyê azadîye bêrê mîyanê şarê xo.”
Prosesê Aştî û Komelê Demokratîkî ke bi vengdayîşê Rayberê Şarê Kurdî Abdullah Ocalanî dest pêkerd de bicaardişê xalanê Entegrasyonê Demokratîkî dewam keno. 10ê tebaxe ya 2026î de zî hetê parlamentoyê Tirkîya ra qanûnê çarçeweyî yê seba prosesî ame qebulkerdiş û tetbîqkerdişê qanûnî qerarê Konseyê Emnîyetê Neteweyî (MGK) ra ame girêdayîş. Roja ke qanûn rojnameya resmîye de ame weşanayîş ra heta ewro seba hepsîyanê dawaya azadîye tu averşîyayîş nêbîyo û binpaykerdişê heqan hema zî dewam keno.
Keyeyê hepsîyan derheqê halê hepisxaneyan û şîyayîşê Prosesê Aştî û Komelê Demokratîkî de fikrê xo ajansê ma rê ardî ziwan.
‘Eke mela ezan nêdo, kes nimaj nêkeno’
Eynê Atabaye ke kêna aye 30 serrî yo hepsî ya, dîyar kerd ke Rayberê Şarê Kurdî Abdullah Ocalanî di serrî yo proses dayo destpêkerdiş. Eynê Atabaye da zanayîş ke tena bi veşnayîşê çekan çareserkerdiş nêbeno û vat ke di serrî vîyartî zî la dewlete hema zî gamêk nêeşta û wina vat: “Hepsî û embazê ma yê ke ma ra dûrî yê, domanê nê welatî yê û çimê keyeyanê înan rayîrê înan de yo. Bi hezaran merdimê ma teberê welatî de yê. Waştişê ma no yo ke berê hepisxaneyan û zîndanan bêrê akerdiş. Hepsîyê ma yê nêweşî est ê û hepisxane de nêeşkenê hewcedarîyanê xo bica bîyarê. Kilîtê aştî Serektî dest de yo; lazim o ke berê Îmrali zî abo û aştî bêro ca. Eke mela ezan nêdo, kes nimaj nêkeno. Hetanî ke Serekatî zî tewrê şarê xo nêbo û vengê xo nêresno înan, çareserkerdiş nêbeno.”
‘Partî qedîya, ma do şima zî biqedênê’
Rengîn Karabulute ke mêrdê aye 12 serrî yo hepsî yo, bale ante caardişê îdareyanê hepisxaneyan ser û vat ke zaf hepisxaneyan de tehdîdê vera hepsîyan dewam kenê. Rengîn Karabulute dîyar kerd ke mêrdê aye hucre de tena maneno û hewte de tena 2-3 saetan embazanê xo vîneno û wina dewam kerd: “Hema zî bi destê Heyetanê Îdare û Çimdarîye azadkerdişê hepsîyan yeno erey vistiş. Hepsîyêk Hepisxaneyê Kavaklî yê Samsunî de maneno; ey keyeyê xo rê vato ke îdarekarê hepisxaneyî înan rê vanê ‘partî qedîya, ma do şima zî biqedênê, êdî tu kes hetkarîya şima nêkeno, şima tena mendê’. Qiseyê winayênî embazanê hepsîyan rê kenê.”
‘Cinîyê kurdî do aştî biyarê’
Rengîn Karabulute derheqê şîyayîşê prosesî de zî dîyar kerd ke gamê ke yenê eştiş, yewhetî yê û wina vat: “Qanûnêk ame vetiş la hema zî tu çîyêko şênber çin o. No çî mîyanê şarî û hepsîyan de şikitîşêk virazeno. Ez bawer kena ke nê prosesî de ma cinîyê kurdî do aştî biyarê.”
‘Hepisxane halê nêweşan xirabêr keno’
Burhan Adsiz zî hepsîyêko nêweş o. Birayê ey Reşît Adsizî dîyar kerd ke birayê ey hepsîyêko nêweş o û derheqê halê birayê xo de qisey kerd. Reşît Adsizî da zanayîş ke birayê ey hepisxane de nêeşkeno hewcedarîyanê xo bica bîyaro û ganî embazê sey ey nêweşî tavilî bêrê azadkerdiş. Reşît Adsizî dîyar kerd ke birayê ey serra 2016î de ameyo destbendkerdiş û nêzdîyê serrêk hepisxane de mendo û vat: “Ê wextî nêweşîya sîrozî bîye û şawîya Sazgehê Tibê Edlî. Tibê Edlî raporêk vet û vat ke nê halî de nêeşkeno hepisxane de bimano û ame azadkerdiş. 5-6 serrî teber de mend û dima cezayê ey ame tesdîqkerdiş, bi destê Mehkemeya Berze reyna ame tepiştiş. Reyna Tibê Edlî raporêk vet û vat ke nêeşkeno hepisxane de bimano û ame azadkerdiş la 3 aşmî dima reyna ame tepiştiş. 3 serrî yo hepisxane de yo, zaf zehmetîyan anceno û nêweşîya ey roje bi roje giranêr bena. Waştişê ma no yo ke embazê sey ey nêweşî pêro bêrê azadkerdiş. Tu dewlete sey na dewlete nîya; heqê hepsîyan zî est ê û ganî nê heqî bêrê naskerdiş. Ganî dewlete zî tavilî gaman bierzo; bi yew hetî tu çî aver nêşono. Êdî bes o, hetanî key do wina şiro?”
