Sekreterê Şubeyê Egîtîm Senî yê Wanî Lokman Babatî bale ante bêstatuyê ziwanê kurdkî ser û dîyar kerd ke waştişê înan o sereke no yo ke kurdkî bibo ziwanê fermî û ziwanê perwerdeyî û vat: “Gerek warê sîyasî ziwanê kurdkî bikero ziwanê sîyasetê xo yê rojaneyî.”
Seba polîtîkayanê teda û asîmîlasyonî, ziwanê kurdkî goreyê ziwananê serdestan tepîya mendo û çiqa ke şino kêmî yeno xebitnayene.
Serê naye ra rêxistinî, dezgehî û şexsîyetê Kurdî seba pawitişê ziwanê xo kewtî mîyanê têgêrayîşêk ke ziwanê Kurdkî heta ewro ardo. Nê xebatê pîrozî yê ke seba ziwanê dayîke ameyê kerdene, kurdkî goreyê ziwananê bînan ê şaranê bindestan pawit û aver berd. Teberê naye de ewro bi mîlyonan kurdî seba statu û perwerdeyê bi ziwanê Kurdkî vengê xo vejenê û heqanê xo yê ziwanî wazenê. Sekreterê Şubeyê Sendîkaya Kedkaranê Zanist û Perwerdeyî (Egîtîm Sen) yê Wanî Lokman Babat derheqê perwerdeyê bi ziwanê dayîke de qisey kerd û seba Kurdkî statu waşt.
‘Waştişê sereke fermîbîyayîş û perwerde yo’
Lokman Babatî dîyar kerd ke ganî ziwanê kurdkî wayîrê statuyêk qanûnî bo û senî ke welat de ziwanê Tirkî wayîrê statu û heqan o, ganî seba Kurdkî zî eynî heqî bêrê şinasnayene. Lokman Babatî ard vîr ke Kurdî kêmneteweyî nîyê û wina vat: “Ziwanê Kurdan zî ziwanêko herêmî nîyo, kurdî wayîr û roniştoxê nê erdî yê, waştişê sereke no yo ke kurdkî bibo ziwanê fermî û ziwanê perwerdeyî. Eynî wext de ganî dewlete peymananê mîyanneteweyîyan ê ke şerh nayê ser sererast bikero û qanûnê bingeyênî goreyê naye bivurno.”
‘Ganî Kurdkî bibo ziwanê ekonomî û cuye’
Lokman Babatî bale ante têkilîya ziwan û cuye ser û dîyar kerd ke seba arêdayîşê fêkîyê perwerdeyî, ganî warê ekonomî de zî kurdkî rê ca bêro akerdene. Lokman Babatî dewamê ci de wina qisey kerd: “Wexto ke şaristanêk sey Colemêrgî de doxtor ya zî mamostayêk seba zanayîşê ziwanê Kurdkî dezgehanê fermîyan de bêro cakerdene, no çî do Kurdkî warê ekonomîye de bikero wayîrê qîmetî. Wexto ke perwerde, ekonomî û bazarî rojane bibê yew, ziwan tehlukeyê vîndîbîyayîşî ra xelisîyeno. La berpirsîyarîye tena serê milê dewlete de nîya, ganî şar bi xo zî wayîrê estbîyayîşê xo vejîyo. Raşt o nê dewrî de tayê gamî ameyê eştene, labelê heke neslê neweyî hişyar nêbê, tehlukeyê asîmîlasyonî reyna eşkeno sere wedarno. Seba aye ra gerek şar, sazgeh û şexsîyetî têkoşînê ziwanî berzêr bikerê, ziwanî bikerê ziwanê keyeyî û kuçeyî ke Kurdkî bikewo mîyanê cuya rojaneyî.”
‘Ganî Kurdkî bibo wayîrê statu’
Lokman Babatî dîyar kerd ke gerek warê sîyasî de gamê qanûnî bêrê eştene û wina domna: “Statu verê her çîyî babatêka sîyasî ya. Ganî sere de madeyanê destûrî û dima zî qanûnê eleqedarî bêrê vurnayene. Ganî pêro astengîyê verê ziwanî bêrê wedaritene û komelî mîyan de hişmendîyêka demokratîke bivirazîyo. Her çiqas no waştiş seba heme ziwananê Tirkîya derbazdar bo zî, cîyabîyayîşê kurdkî no yo ke ziwanê nezdi 40 mîlyon merdiman o. Çunke berpirsîyarîya şarî, sazgeh û heme dezgehanê sîyasîyan a ke nê barî bigêrê milê xo ser ke Kurdkî bibo wayîrê statuyê fermî.”
‘Ziwanê kurdkî gerek bibo ziwanê sîyasetî’
Lokman Babatî bale ante têkilîya ziwan û nasnameyî ser û da zanayene ke eke ziwan nêbo ziwanê cuye, perwerdeyî û ekonomî, tehlukeyê asîmîlasyon û vîndîbîyayîşî ra nêxelisîyeno. Lokman Babatî dîyar kerd ke ziwanê Kurdkî bingeyê nasnameyê miletê Kurdî yo û qiseykerdişê xo wina qedêna: “Ganî ma her war de wayîrê ziwanê xo vejîyê. Heta ewro zî wexto ke yewî Kurdkî nêzanayêne, seba xatirê ey bi Tirkî qisey bîyêne. Labelê ewro ganî no çî bêro vurnayene. Gerek her kes seba xatirê Kurdan bimuso Kurdkî. Rayberîya na vurîyayîşe zî gerek sîyaset bikero. Vengdayîşê ma seba warê sîyasî no yo ke kurdkî bikerê ziwanê sîyasetê xo yê rojaneyî.”
