Kitabê Nuştox Selman Yeşîlgoz ê bi nameyê ‘1990î de Dêrsim Belge Rapor û Şahidî’ yo newe vejîya. Selman Yeşîlgozî kitabê xo ser o ma rê qisey kerd û vat: “Ganî ma zulmê dewlete xo vîr ra nêkerê, 1994î ma rê zaf dej û heşîrîye arde. Eke dewlete wazena gaman bierza ganî têrîameyîşêko tarîxî bibo.”
Nuştoxo Dêrsimij Selman Yeşîlgoz, seba zon û kultûre xo seba wayîr vejîyene welatê xo, 1990î de Stenbol de embazene xo reyde ma pîya Komeleya Kultur û paştîdayene ya Dêrsîmî akerde. Dima ra, Dêrsim de dewî ameyê veşnayene, şarê Dêrsimî welatê xo ra ameyene teber kerdene. Xebata Komeleya ma pêro pîya ya, aye ke şahidê 1994î bîyê pêrûne zereyê Kitabê xo girewtê binê qeydî.
Nuştoxo Dêrsimij Selman Yeşilgoz, tarix, kultur û wayîr vejîyene welatê xo û seba Kitabê xo yê ‘Dêrsim’ ser o ma rê qisey kerd.
‘Reçê ma reça zûlmî nîya’
Selman Yeşîlgoz, qiseykerdîşe xo de wîna vano: “Ma 1990î de Stenbol de Komeleya Kultûr û Paştîdayene ya Dêrsimî awan kerde. 1980î ra tepîya welatê xo de vejîyayîme şîme şaristanê pîlan. Seba welatê xo, seba wayîr vejîyene Kultur û îtîqate sebikerîme vatîme, tepîya welatê ma de dewî kerdene tal, heşîrîye zaf bî. No vetişê kitabê, kare ke yê Komeleya ma yo. Welatê ma de 1994î de xeyle dewî kerdî tal, şare ma seba 1994î re vatene ke 1938î dîyine. Pulur de, Qisley de, xeyle Qezaye Dêrsimî de dewî veşnayê, bir veşnayê, şare ma teberê Dêrsim de bîye agme.”
Şare ma 1938î û 1994î xo vîr ra nêkeno
Selman Yeşîlgoz, qiseykerdişê xo wina dewam kerd: “Ma o wext kam ke dewa xo ra vejîyayo teber çî dîyo înan reyde qisey kerd, perûne girewt bine qeydî, rapor kerd. Dima ra dewlete reyde qisey kerd, heyet ard welat. Di meseleyî mi re zaf giran ameyî, a juyîne ju merdîm o esker vano ke zere jû saete de dewa xo ra vejîyê teber, hona ke cile xo nêardê teber banî veşnayî, kutîkê ma şî zere xo eşt mîyanê adirî û veşîya. Meseleya diyîne, Dewa Vartînîk de, mezra mîrîk de, adir eşt banan û keyeyî veşnayî domanî amey kiştene.”
‘Dewlete aştîye ser ju game bierzo’
Selan Yeşilgoz, qiseykerdîşê xo yê peyên de wina vat: “Na dewa, dewa ya ma ya. Perûne berîme ju ca, paştî biderîme jubînî. Hinî bikerîme ke dewlete game bierzo. Na roja aştîye de, dewlete vajo ke ma şima ser bargiranîye arda û na bêro zanayene. Dewlete zulmê xo ke qebûl nêkero, do zulmê xo reyna dewam bikero. Eke nê prosesî de dewlete wazena game bierzo tena Dêrsim de ney se serre ra nat temamê na cografya de zulmo ke kerdo ganî têrîameyîş bibo.
Her çî destê ma de ro, ganî dewlete nê zulmê xo qebûl bikero û vajo tarîxî ma de çîyêko winayin bîyo.”
