DÊRSIM – DAD, bi amance ke kirmanckî neqlê neslanê neweyan bibo seba domanan atolyeya ziwanî da dest pêkerdene. Perwerdekaranê atolye ra Hasan Alî Kiliç serê xebata xo de wina vat: “Çîyêko ma bikerê ganî ma nê mirasî domananê xo rê verdê”
Komeleyanê Elewî ya Demokratîk (DAD) Dêrsim de bi amance ke kirmancki biciwîyo û rojane mîyanê cuye de bêro qisey kerdene û neqlê neslanê neweyan bibo seba domanan atolyeya ziwanê dayîke virazena. Goreyê Atlasê Ziwananê ke binê tehlukeyî vîndîbîyayîşî yê Rêxistina Perwerde, Zanistî û Kulturî ya Neteweyanê Yewbîyayan (UNUESCO) de kirmanckî mabênê ziwananê binê tehlukeyê vîndîbîyayîşî de ca gêna. Xovîrrakerdişê kirmanckî eynî wextî de asîmîlasyon û zêdekerdişê erozyonê kulturî xo reyde ano.
Komelaya Elewîyan DADî seba domananê ke emrê xo mabênê 6 -13 serreyan de rê atolyêka newîye ameye dest pêkerdene. Na atolye de hunerê wendiş û nuştişî bi rayîrê pratîkan domanî bieşkê qiseykerdişê xo aver berê, seba maharet û ziwanê dayîke aver şêro perwerde yeno dayene. Atolyeya ke Merkezê Pêroyî ya DADî de dest pêkerd, do heta peynîya aşma tebaxe her rojanê dişem û çarşemî saete 10:00 de bêro viraştene. Qaydê atolye dewam kenê.
Na kêmanî yê ma pêruna ya’
Hemserekê Komeleya Kultur û Paştîdayene ya Dêrsimî yê Îzmîrî Hasan Alî Kiliç seba tewrbîyayîşê Atolye vengdayîş kerd. Hasan Alî Kiliç vano ke Dêrsim dîyar ê Xizir û zîyaran o, û wina vat: “Felsefeya Raya Heqî nê hardî de peyda bîyo. Pîlanê ma no felsefe serê nê hardî de ramito û ma rê sey mîrasî mendo. Ganî ma zî nê mîrasî bidê ciwîyayene û domananê xo rê verdê. Ma eşkenê nê felsefeyî tewr rind bi ziwanê xo yê dayîke bidê ciwîyayene. Naye ra ganî hardê Dêrsimê de kirmanckî (Zazakî) biciwîyo. Serranê peyênan de kêmanîya ziwanê ma zêde nêyeno qisey kerdene. Na kêmanîya ma hemînan a, ya şarê Dêrsimî yo. Ma domanan ê xo reyde bi ziwanê xo qisey nêkenê. Naye ra tehtîlê mekteban ra dima ma wazenê di aşmê hamnanî de ziwanê xo yê dayîkê banderê domanan ê xo bikerê. No mîras seba ma barêko û ganî ma nê mîrasî domanan ê xo rê verdê.”
‘Heme kesî keyeyê xo bi ziwanê qisey bikerê’
Hasan Alî Kılıç qiseykerdişê xo wina qedêna: “Roja yewine sewbîna dersa ma ya matematîkî zî bîbî, la domanan ra waştişê dersa ziwanî ame. Domanî bi kêf û eşq ameyî derse. Ziwan; nasname û kultur o. Naye ra eke ziwan nêbo ti nasnameyê xo vîndî kenê. Ma tarîx, kultur, bawerî û nasnameyê xo bi ziwanê xo danê ciwîyayîşî. Seba her nasnameyî ziwanê dayîke muhîm o, Kirmanckî zî seba ma muhîm a. Domanê ma sey roşnayî çirîsîyenê. Ma çi bi înan danê musnayîşî. Roja yewine de kurs de mi ard ziwan ke ziwanê ma senîn o û mi alfabe da şinasnayene. Zaf bi zerrîya înan bî. Naye ra wa her kes keyeyê xo de domananê xo reyde bi ziwanê xo yê dayîke qisey bikero.”
Domanê ke amebî kurs vatêne: Ziwanê xo qisey bikerê, ziwanê ma weş o.
(Çime Ajansê Mezopotamya)
