Ankara – Sîyasetmedara kurde Gultan Kişanake roniştişo yewin ê Konferansê “Ma pîya derheqê ameyoxî de qisey kenê” de qisey kerd. Aye dîyar kerd ke ganî cinî derheqê çareserkerdişê meseleya kurdan de xo mesul bivînê. Gultan Kişanake wina va: “Eke ma na babet de xo mesul bivînê, ma eşkenê pîya aştîye awan bikerê.”
Konferansê “Ma pîya derheqê ameyoxî de qisey kenê” salonê Odaya Endezyaranê Înşaatî yê qezaya Çankaya ya Ankara de yeno kerdiş. Konferans ser vengdayîşê 80 cinîyan ame organîzekerdiş. Mîyanê înan de rojnamegerî, nuştoxî, aktîvîstî, akademîsyenî û sîyasetmedarî est ê. Îpek Ere rastê destdergîya çawişo uzman Musa Orhanî ameybî û dima xo kiştbi. Dayîka aye Hîkmet Kilinçe bi fotografê keyna xo û desmala kesk, sûr û zerde tewrê konferansî bîye. Hemserekeya Pêroyî ya DEM Partî Tulay Hatîmogullari, endama Heyetê Îmrali yê DEM Partî Pervîn Buldane û aktîvîstê Têgêrayîşê Cinîyanê Azadan (TJA) zî tewrê konferansî bîyî. Sazgeh û rêxistinê cinîyan, endam û temsîlkarê partîyanê sîyasîyan, sazgehê sîvîlî û bi seyan cinîyî zî uca bîyî.
Roniştişo yewin ê konferansî bi sernuşteyê “Azadî, demokrasî, edalet û hemwelatîya seyyewbîne” dest pêkerd. Moderatorîya roniştişî rojnamegere Cansu Çamlibele kerde. Endama Înîsîyatîfê Hewcedarîya Mi bi Aştîye Esta Ferîde Eralpe, zanaya sîyasetî Fusun Ustele, sîyasetmedara kurde Gultan Kişanake, nuştoxe Hîdayet Şefkatlî Tuksale û sîyasetmedare Zeynep Altiok Akatli qisey kerd.
Verê cû zanaya sîyasetî Fusun Ustele qisey kerd. Aye dîyar kerd ke ganî cinî xo tena waştişê hemwelatîya seyyewbîne ra sînordar nêkerê. Fusun Ustele wina va: “Nê Prosesê Aştîye û Komelê Demokratîkî de cinî eşkenê bêrê kişta yewbînan û pîya qisey bikerê. Ê eşkenê hemwelatîyêka seyyewbîne ke heme cîyakarîyan gêna xo mîyan û mucadeleyêko pîyayî aver berê.”
‘Nasnameyê ma yê cîyayî babetê mucadeleyêko pîyayî yê’
Dima sîyasetmedara kurde Gultan Kişanake zî derheqê azadî û seyyewbînîya cinîyan de qisey kerd. Aye wina va: “Demokrasî babetêka komelkî yo. Ez kurda, elewîye û cinî ya. Heme nasnameyê mi rastê înkarî ameyê. La no eynî wextî de beno babetê mucadeleyêko pîyayî. Coka mi fehm kerd ke ma bi nasnameyanê xo yê cîyayan, bi fikr û ramananê cîyayan eşkenê bêrê kişta yewbînan û derheqê ameyoxê xo de qisey bikerê. Coka ez cinîyan rê vana rindo ke şima tîya yê û ma do pîya ser bikewê. Ganî cinîyê ciwanî naye sey pawitiş û waştiş fehm nêkerê. Ganî mepawê û bi xo awan bikerê. Cinîyê ciwanî zî bi dînamîk û metodê xo rayîrê xo bi xo awan bikerê. Eke ma vajê wa kurdkî bibo resmî, zafê kesanê rojawanê welatî do vera naye vejîyê. Coka çareserkerdişê meseleya kurdan mesulîyetê ma yo. Eke ma na babete de xo mesul bivînê, ma eşkenê pîya aştîye awan bikerê.”
‘Eke ez vaja ganî ma asîmîlasyonê ziwanî protesto bikerê, ganî verê her çîyî ez bi xo kurdkî bimusa’
Nuştoxe Hîdayet Şefkatlî Tuksale ard ziwan ke seba nasnameya aye ya dînî her tim vateyê sey ‘Şima femînîst ê? Şima senî femînîst ê?’ ameyê aye ver. Aye wina va: “Ez zî vana ez femînîst a. Wexto ke nasnameya dînî bibo, komel de fehmêko wina virazîyeno ke o kes nêeşkeno bibo femînîst. Seba mucadeleyêko pîyayî ganî ma yewbînan hîna zaf nas bikerê û fehm bikerê. Seba ke ma do pîya çi bikerê, ganî ma hîna zaf bêrê kişta yewbînan. Eke ez vaja ganî ma asîmîlasyonê ziwanî protesto bikerê, ganî verê her çîyî ez bi xo kurdkî bimusa. Wina ma eşkenê naye bikerê komelkî.”
‘Ma do vera qetilkerdişê cinîyan vateyê xo yew bikerê’
Endama Înîsîyatîfê Hewcedarîya Mi bi Aştîye Esta Ferîde Eralpe zî Îpek Ere vîr arde. Îpek Er hetê çawişo uzman ra ameybî tecawizkerdiş û coka xo kiştbi. Ferîde Eralpe wina va: “Ez heme cinîyanê qetilbîyayan vîr ana. Hetanî ke ma qetilkerdişê cinîyan wenêdarnê, ma do senî qalê aştîye bikerê? Ganî cinî vera polîtîkayanê îqtîdarî yê vera cinîyan û vera qetilkerdişê cinîyan bêrê kişta yewbînan û vateyê xo vajê.”
‘Ma wazenê bibê cinîyê ke aştîye awan kenê’
Sîyasetmedare Zeynep Altiok Akatli zî derheqê ziwanê sîyasetî yê Prosesê Aştîye û Komelê Demokratîkî de qisey kerd. Aye wina va: “Aştîye kultur a la kulturê şîdetî de ma ra ameya vîrakerdiş. Na erdnîgarîye de cinî, kurd, elewî û karker bîyayîş zehmetîyan reyde rûbirû mendiş o. Vera nê cîyakarîyan ma wazenê bibê cinîyê ke aştîye awan kenê. La wexto ke heywanî kuçeyan de rastê qetilkerdişî yenê, ma nêeşkenê qalê aştîya merdiman bikerê. Hetanî ke ma naye wenêdarnê, ma nêeşkenê kulturê aştîye zî awan bikerê.”
‘Silam seba mîmarê aştîye’
Roniştiş de cinîyanê beşdaran zî mabênê qiseykerdişan de heqê qiseykerdişî girewt û pers, fikr û ramanê xo ardî ziwan. Înan ra yew zî Dayîka Aştîye Nezahat Teke bîye. Nezahat Teke îfade kerd ke ganî konferans ra neticeyêka xurte vejîyo. Aye wina va: “Wext wextê konferans û mesajanê telefonan nîyo. Eke ewro ma çîyêk nêkerê, meşte dereng o. Ganî ma seba aştîye çîyêk bikerê. Ma sey dayîkan do seba aştîye Ankara de çalakî bikerê. Ez şima pêrune dawetê çalakîye kena. Eke ma cinî bêrê kişta yewbînan û pîya mucadele bikerê, tu kes nêeşkeno verê ma bigîro. Ez tîya mîmarê aştîye zî silam kena.”
Badê qiseykerdişan roniştişo yewin ê konferansî qedîya. Konferans do bi forum dewam bikero.
