MKG’yî raporê xo yê binpaykerdena heqanê rojnamegeranê cinîyan yê aşma tebaxe serra 2026î de dîyar kerd ke zextê çapemenîye ser o çîyêko newe nîyo û wina vat: “Her xeberêka ke raştîya cinîyan eşkera kena, raştîyêka bîne zî eşkera kena ke hewl yeno dayîş ke bêro nimitene. Zextê çapemenîye ser o çîyêko newe nîyo.”
Komela Cinîyan a Rojnamegeran a Mezopotamya (MKG), raporê xo yê binpaykerdena heqanê rojnamegeranê cinîyan yê aşme tebaxa 2026î eşkera kerd. Raporî de ame dîyarkerdene ke sansur nika astê dîjîtalî de zî bîyo pratîkêko rojane û wina vat: “Sansur nika astê dîjîtalî de zî bîya pratîkêko rojane. Xeberî yenê astengkerdene, hesabê medyaya dîjîtale yê rojnamegeran û rêxistinanê medyaye nênê vînayene yan zî yenê girewtene.”
‘Rojnamegerê ke îqtîdarî rexne kenê raştê zextî yenê’
MKG’yî raporî de dîyar kerd ke aşme tebaxe de zî zextê rojnamegeran ser o dewam kerd û wina domna: “Rojnamegerê ke xeberan resnenê û raştîye dima şonê, yenê tehqîqatkerdene, destbendkerdene, girewtene û înan ser o sansur yeno rayraberdene. Îqtîdarî bi hawayanê tewr bi tewr zextê xo çapemenîye ser o dewam kerd. Çarçewaya karê rojnamegeran teng bî û astengî verê resayîşê xeberan ê seba raya pêroyî ameyê ronayene. Serranê peyênan de, rojnamegeran rê bîyo çîyêko asayî ke, xeberanê ke vila kenê ver, xo mehkemeye de vînenê. Xeberêk, roportajêk, yan zî parekerdişêko medyaya dîjîtale eşkeno seba tehqîqatêk sey bingey bêro xebitnayene. Rojnamegerê ke raştîye cigêrayîş kenê binê zextî de yê û eşkerakerdena tayê hadîseyan raya pêroyî rê zî hetê îktîdarî ra nênê waştene. Rojnamegerê ke polîtîkayanê îqtîdarî rexne kenê, binpaykerdena heqê merdiman eşkera kenê û bêmaben hadîseyan rojeva pêroyî teqîb kenê, xeylî rayan nê zextî reyde rî bi rî menenê. Sansur nika astê dîjîtale de zî bîyo pratîkêko rojane. Xeberî yenê astengkerdene, hesabê medyaya dîjîtale yê rojnamegeran û rêxistinanê medyaye nênê vînayene yan zî yenê girewtene. Hesabêk yeno girewtene, yewo bîn yeno akerdene; xeberêke yena astengkerdene, rojnamegerî hewl danê ke a hîkayeye rayîranê bînan biresnê şarî. Çîyê ke tebaxe de qewimîyayê, astengîyê neweyî verê nê qerardarîye yenê ronayenê.”
‘Ma vera zulm û sansurî bêveng nêmanenê’
Dewamê raporî de MKG’yî dîyar kerd ke seba rojnamegeran, têkoşîn di hetî yo, derheqê babete de wina ame vatene: “Hetêke ra, ê bi zextêko pêroyî yê çapemenîye ser o rê rî bi rî menenê û hetê bînî ra, ê vera sîstemê serdest ê camêrdan de ke vengê cinîyan kêmî kenê, têkoşîn kenê. Nê semedî ra, nuştena tedaya vera cinîyan ser o, mergê gumanbarî, polîtîkayanê bêcezayîye, binpaykerdena heqan û têkoşînê cinîyan zaf muhîm î. Her xeberêka ke raştîyê cinîyan eşkera kena, rastîyêka bîne zî eşkera kena ke hewl yeno dayîş ke bêro nimitene. Zextê çapemenîye ser o çîyêko newe nîyo. Bi serrano ke rojnamegerî yenê destbendkerdene, girewtene, sazgehê medyaye yenê girewtene û xeberî yenê sansurkerdene. La rixmê pêro nê zextan de zî, rojnamegerî dewam kenê ke raştîye binusê, vîdeoyanê raştîye bigêrê û belge bikerê. Çunke bingeyê rojnamegerîye de çîyanê ke îktîdar newazeno bêrê eşnawene, est ê. Sewbîna nê bingeyî de çîyê ke îktîdar newazeno bêrê eşnawitene, rojnamegerî eşnawenê û danê eşnawitene. Sewbîna nê esasî ser o rojnameger raştîye ra fek veranêdanê. Sey Komeleya MKG’yî, ma do vengê cinîyan berz bikerê, binpaykerdena heqê merdiman eşkera bikerê û raştîye dima şorê. Ma do vera zulm û sansurî de bêveng nêmanê û ma do xebatanê xo yê rojnamegerîye de israr bikerê.”
Goreyê raporê MKG’yî nameyê rojnamegeran û sazgehê ke reyde xebitênê cêr de yê:
1. Elîf Bayburt – Muxabîrê Ajansê Xeberanê Etkînî (ETHA)
2. Hatîce Duman – Mudira Karanê Nuştişî û Wayîrê Rojnameya Atilimî
3. Nadiye Gurbuz – Edîtora Ajansê Xeberanê Etkînî (ETHA)
4. Ozden Kinik – Karkera TRT’yî
5. Pinar Gayip – Edîtora Ajansê Xeberanê Etkînî (ETHA)
6. Yelîs Ayaz – Wayîra Sîteya Înternetî ya Aydinpostî
7. Songul Yucel – Derhênera Weşana Pêroyî ya Kovara Onsozî
8. Fatma Sîbel Gurcihan – Rojnamegere
9. Îrem Delîce – Muxabîra Rojnameya Dengeyê ya Aydinî
